Aktualności
Zmarł Witold Rudziński
2004-03-02
W wieku 91 lat zmarł w niedzielę 29 lutego wybitny polski kompozytor, teoretyk, pedagog i historyk muzyki Witold Rudziński.
Kompozytor, pedagog, teoretyk i historyk muzyki, urodzony 14 marca 1913, Siebież (Rosja). W 1936 roku otrzymał dyplom w zakresie filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, a w 1937 ukończył Konserwatorium Wileńskie, gdzie studiował w klasie kompozycji Tadeusza Szeligowskiego i grę na fortepianie u Stanisława Szpinalskiego. W latach 1938-39 odbył w Paryżu studia uzupełniające, doskonaląc swój warsztat kompozytorski pod kierunkiem Nadii Boulanger i Charles'a Koechlina. Równocześnie podjął studia w Instytucie Gregoriańskim w zakresie teorii rytmu według Dom André Mocquereau. Dało to podstawę do badań, które doprowadziły do opracowania przez Witolda Rudzińskiego oryginalnego systemu rytmu muzycznego. Po powrocie do kraju w latach 1939-42 był profesorem przedmiotów teoretycznych w Konserwatorium Wileńskim. W 1943 przeniósł się do Warszawy. Po wojnie został profesorem Konserwatorium Łódzkim (1945-47), następnie dyrektorem Departamentu Muzyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki (1947-48) oraz dyrektorem Państwowej Filharmonii i Opery Stołecznej w Warszawie (1948-49). Od 1957 wykładał kompozycję i teorię muzyki w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, gdzie w latach 1967-69 pełnił również funkcję prorektora.
Witold Rudziński w 1963 roku otrzymał nagrodę specjalną na Konkursie im. księcia Rainiera III w Monako za operę "Odprawa posłów greckich" (1962), a w 1965 - I nagrodę na Konkursie im. Edvarda Griega w Bergen za "Obrazy świętokrzyskie" na orkiestrę symfoniczną (1965). Został też wielokrotnie uhonorowany wysokimi odznaczeniami państwowymi, m.in. Krzyżem Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, tytułem "Zasłużony Nauczyciel PRL", wieloma nagrodami Ministra Kultury i Sztuki. W 1998 Akademia Muzyczna w Warszawie nadała mu tytuł doctora honoris causa.
Witold Rudziński jest autorem szeregu publikacji, do których należą: prace poświęcone Stanisławowi Moniuszce (w tym monografia " Moniuszko", wydana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w 1954 i później wielokrotnie wznawiana), "Warsztat kompozytorski Beli Bartóka" (Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1964), traktat "Nauka o rytmie muzycznym" (Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1987), podręczniki słuchania muzyki oraz książki o tematyce operowej.
Pozycję Witolda Rudzińskiego w pejzażu współczesnej muzyki polskiej wyznacza w znacznym stopniu jego twórczość operowa. Ten gatunek muzyki dramatycznej, uważany przez wielu komentatorów dzisiejszej kultury za przebrzmiały, stanowi ważny dział dorobku Rudzińskiego. Wydaje się, że forma muzycznego dramatu odpowiadała jego twórczemu temperamentowi szczególnie. Trzy spośród siedmiu oper oparł kompozytor na dziełach wielkich polskich pisarzy. W swojej pierwszej, trzyaktowej operze "Janko muzykant" z 1951 roku wykorzystał znaną nowelę Henryka Sienkiewicza. Jednoaktówka "Odprawa posłów greckich" z roku 1962 napisana została do tekstu dramatu Jana Kochanowskiego. Wreszcie opera "Chłopi" (1972) powstała na bazie powieści Władysława Reymonta, za którą pisarz otrzymał w swoim czasie nagrodę literacką Nobla. Do tego można dodać jeszcze komediooperę w trzech aktach "Żółta szlafmyca " (1960) do libretta według komedii Franciszka Zabłockiego. Do pierwozoru literackiego sięgnął Witold Rudziński również w dwuaktowej operze dla dzieci "Pierścien i róża" (1982) - była nim powieść Williama Thackaraya. Dwa pozostałe dzieła operowe – "Komendant Paryża" (1957) i "Sulamita" (1964) miały libretta pisane "autonomicznie".
Najwybitniejszym dziełem operowym Witolda Rudzińskiego jest "Odprawa posłów greckich". "Gdy przystępowałem do pracy - mówił kompozytor - fascynowały mnie dwie rzeczy: antyczny temat w staropolskim ujęciu z jego niesłychaną aktualnością, siła dramatyczna oraz piękno języka i obrazów." Charakterystyczne, że kompozytor nie nawiązał w żaden sposób do wyimaginowanej muzyki antycznej, choć przy takim temacie można by oczekiwać jakiejś formy stylizacji. Warto zauważyć, że Witold Rudziński posługiwał się własnym językiem muzycznym we wszystkich swoich operach, niezależnie od ich tematu. Unikał stylizacji czy sięgania do oryginalnych muzycznych wzorów nawet w "Chłopach", gdzie wprowadzenie cytatów z polskiego folkloru, czy bardziej wyrafinowanej stylizacji polskiej muzyki ludowej narzucało się samo. W komentarzu do płyty z nagraniem "Odprawy" wybitny krytyk i pisarz muzyczny Ludwik Erhardt słusznie zauważył: "Witold Rudziński postąpił radykalnie: po prostu rozciął ten węzeł nie wdając się w rozważania teoretyczne i ufając swemu wyczuciu artystycznemu. Osiągnął znakomity efekt. "Odprawa posłów greckich" pisana jest przy użyciu współczesnego języka muzycznego, łącznie z wykorzystaniem możliwości techniki aleatorycznej w centralnej scenie zbiorowej. A jednak nad wszystkim unosi się uchwytna aura staropolska i antyczna. Tworzy ją surowość i pewien zamierzony prymityw linii melodycznej, bliższy melorecytacji niż śpiewności operowej. Rudziński układał swą muzykę z bardzo prostych elementów, świadomie eliminując bardziej wymyślne środki polifoniczne czy brzmieniowe. Nie naśladował żadnego stylu. Orkiestra używana jest bardzo oszczędnie. Jest ona niewielka - instrumenty dęte w obsadzie pojedynczej, tylko perkusja znacznie rozbudowana z wykorzystaniem ksylofonu, wibrafonu, dzwonów, harfy, czelesty i dwóch fortepianów. Metaliczne, barwne współbrzmienia tych instrumentów nadają wyraźny, odrębny charakter muzyce opery. Mimo skromnych środków i niewielkich rozmiarów tej jednoaktowej opery niewątpliwie można ją zaliczyć do rzędu najlepszych utworów powstałych w Polsce w ciągu ostatnich dwudziestu lat." Prapremiera "Odprawy posłów greckich " odbyła się w 1966 roku w Miejskim Teatrze Muzycznym w Krakowie, a wcześniej, w roku 1963 Witold Rudziński otrzymał za swoje dzieło pierwszą nagrodę w Konkursie kompozytorskim księcia Rainiera III w Monako.
Najczęściej czytane:
Najważniejsze nagrody polskiego rynku fonograficznego powędrowały w ręce laureatów. Podczas Gali Muzyki Klasycznej Fryderyk Festiwal, która odbyła się 24 kwietnia w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu, marka ANAKLASIS została nagrodzona statuetką za album LAETA MUNDUS.
Finał konkursu MP Power Awards® jest jednym z największych i najbardziej prestiżowych wydarzeń dla branży eventowej w Polsce. Podczas gali, która odbyła się 22 kwietnia w hotelu Sofitel Warsaw Victoria poznaliśmy laureatów 14. edycji konkursu – wśród zwycięzców jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Wszyscy słyszeli o Vivaldim. Włoski mistrz epoki baroku to jeden z najsłynniejszych i najpłodniejszych kompozytorów w dziejach muzyki europejskiej. Skomponował blisko 800 utworów, a cykl koncertów skrzypcowych „Cztery pory roku” stał się hitem wszech czasów, goszcząc w filmach, reklamach, mediach społecznościowych, a nawet w dzwonkach telefonicznych. Postać kompozytora postanowił przybliżyć Mateusz Borkowski w nowej na rynku publikacji Vivaldi, która właśnie dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Premiera książki już dziś
22 maja w Staromiejskim Centrum Kultury Młodzieży w Krakowie odbędzie się szkolenie „UMUZYKALNIAJ” – zapraszamy wszystkich, którzy na co dzień zajmują się rozwijaniem muzykalności dzieci i młodzieży. W programie znalazły się warsztaty z prowadzenia kreatywnych zabaw muzycznych, śpiewu oraz body percussion.
Otwieramy wyjątkową przestrzeń na kulturalnej mapie Krakowa. UNA – Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – swoją działalność rozpocznie w Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, 23 kwietnia. Spotkajmy się pod adresem Rynek Główny 36. Zaczynamy punktualnie o godz. 8:00. Do zobaczenia!
Polskie Wydawnictwo Muzyczne oraz Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku z ogromną przyjemnością zapraszają na spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską. Bohaterem rozmowy stanie się Zygmunt Mycielski – kompozytor, literat, wieloletni przyjaciel Iwaszkiewicza, jednocześnie bohater niedawno wydanej monografii Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką. Publikacja ta stanie się punktem wyjścia do rozmowy, która odbędzie się 25 kwietnia 2026 r. o godz. 12:00 w urokliwych przestrzeniach posiadłości Iwaszkiewiczów.
PWM w ruchu – Pociąg Wypełniony Muzyką, będący pierwszą w Polsce odsłoną mobilnego festiwalu muzycznego i jednocześnie nieszablonowym wydarzeniem zorganizowanym z okazji jubileuszu 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, uzyskał nominacje aż w trzech kategoriach: Event – promocja marki B2C, Event – jubileusz oraz Kampania zintegrowana z wykorzystaniem event marketingu. W konkursie oceniania jest jakość, kreacja, sposób realizacji i innowacyjność projektów w branży eventowej.
W dniu jubileuszu 90. urodzin Jerzego Maksymiuka mamy ogromną przyjemność ogłosić, iż jego bogata i różnorodna twórczość kompozytorska zostanie opublikowana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Do tej pory większość kompozycji maestro pozostawała w rękopisach, jednak dzięki nawiązaniu stałej współpracy z Oficyną sytuacja ta zacznie się stopniowo zmieniać.
Nowe kompozycje dwóch wybitnych kompozytorek: Elżbiety Sikory i Hanny Kulenty zabrzmią w tym miesiącu w Szczecinie i w Poznaniu. Obie twórczynie sięgnęły do formy koncertu instrumentalnego, komponując swoje utwory przede wszystkim z myślą o instrumentach dętych drewnianych. Elżbieta Sikora przedstawi trzy oblicza fletu, z kolei Hanna Kulenty przeciwstawi orkiestrze smyczkowej kwintet dęty w popularnym składzie: flet, obój, klarnet, fagot i waltornia.
Akademia Fonograficzna ogłosiła nominacje do Fryderyków – prestiżowej nagrody stanowiącej uznanie środowiska muzycznego oraz potwierdzenie wysokiej jakości artystycznej twórczości. Wśród wyróżnionych jest aż 6 płyt wydanych przez ANAKLASIS w 2025 roku.
