Aktualności
Zmarła Janina Garścia
2004-03-02
W nocy z 1 na 2 marca zmarła Janina Garścia - kompozytorka i pedagog, autorka licznych utworów dla dzieci i młodzieży, w tym dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadła" op. 15 (1965) oraz "Muzycznego ABC przy fortepianie" (2001).
Janina Garścia – kompozytorka i pedagog muzyczny – urodziła się w Krakowie w 1920 roku. Określana przez nauczycieli w Gimnazjum jako wybitny talent muzyczny o oryginalnych zdolnościach improwizacyjnych, została przyjęta do klasy fortepianu prof. Olgi Stolfowej w Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego w 1937 roku. Kończąc Szkołę Muzyczną w 1945 r., miała już w swoim dorobku kompozytorskim szereg utworów, grywanych przez uczniów w okresie okupacji. Edukację muzyczną kontynuowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, w klasie kompozycji prof. S. Wiechowicza i dyrygentury prof. A. Malawskiego. Studiując, rozpoczęła pracę pedagogiczną, najpierw w prywatnej Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego, a od 1951 r. w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. S. Wiechowicza. Od początku lat pięćdziesiątych rozpoczęła się też stała współpraca z Polskim Wydawnictwem Muzycznym.
Obcowanie z dziećmi inspirowało kompozycje Janiny Garści i ukazywało problemy pedagogiczne, które poprzez swoją twórczość starała się rozwiązać. Wszystkie jej utwory budziły powszechny zachwyt, a współcześni pedagodzy popularnie określali, jako “klejnociki Garści”.
Pełne zaangażowanie w działalność artystyczną zaowocowało współpracą z Centralnym Ośrodkiem Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego w Warszawie. Wielokrotnie uczestniczyła w Ogólnopolskim Festiwalu Współczesnej Twórczości dla Dzieci i Młodzieży DO-RE-MI w Łodzi oraz w pracach Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania Muzycznego ISME w Warszawie. Często była zapraszana, jako juror na konkursy i festiwale twórczości muzycznej dla dzieci i młodzieży. Jako osoba otwarta i serdecznie usposobiona do odbiorców swojej twórczości, najchętniej znajdowała czas na “Spotkania z kompozytorem” organizowanych w całej Polsce.
Za pracę pedagogiczną i twórczość kompozytorską Janina Garścia otrzymała szereg nagród, odznaczeń i wyróżnień m. in.:
Złota Odznaka Miasta Krakowa – 1972
Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia – 1973
Złoty Krzyż Zasługi – 1973
Dyplom Uznania – Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa – 1975
Nagroda Prezesa Rady Ministrów – 1975
Medal Komisji Edukacji Narodowej – 1979
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1983
Nagroda Artystyczna Ministra Kultury i Sztuki I stopnia – 1989
Nominacja do tytułu Międzynarodowej Kobiety Roku 1991/92 – spośród osób wybranych z grupy tzw. Ludzi Sukcesu i Wybitnych Osobistości – przez The International Biographical Centre w Cambridge
Dyplom w uznaniu “Wybitnych osiągnięć na polu muzyki” – International Who’s Who of Intellectuals, wyd. X, International Biographical Centre, Cambridge, Anglia – 1993
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury i Sztuki – 1994
Stała Ekspozycja Życia i Twórczości Janiny Garści – Internal Music Museum – w Londynie - 1995
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2000
Order Uśmiechu (nr 661) – 2001
Medal Prezydenta Miasta Stalowej Woli – 2002
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury – 2002
Złoty Medal “Kraków – Europejska Stolica Kultury” – 2003
Działalność kompozytorska Janiny Garści, rozpoczęta w 1942 roku obejmuje ponad 800 kompozycji, ujętych w 85 opusów.
W swojej twórczości nie ograniczała się do utworów solowych na fortepian, choć te reprezentowane są najliczniej; tworzyła również kompozycje kameralne na różne instrumenty i wokalno-instrumentalne, kształtujące w dzieciach i młodzieży umiejętność wspólnego muzykowania i wrażliwość na sztukę muzyczną od najmłodszych lat. Komponowała utwory od najprostszych, poprzez różne formy muzyczne i zestawienia instrumentów. Sięgała po ciekawe środki wyrazowe, które pozwalały dzieciom zrozumieć i pokochać muzykę. Nadawała utworom taki kształt muzyczny, by przybliżyć dziecku urok samej muzyki, zachęcić je do muzykowania i pobudzić jego wyobraźnię odtwórczą.
Utwory Janiny Garści wydawane są od początku lat pięćdziesiątych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w wysokich nakładach – ich łączna wielkość przekroczyła w przeciągu ponad 51 lat liczba 800 tysięcy egzemplarzy. Utwory te są zalecane i wprowadzane do programów nauczania szkół muzycznych I i II stopnia. Wiele zbiorów kompozycji zostało opublikowanych przez PWM w różnych wersjach językowych – angielskiej, niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej. O bardzo dobrej percepcji twórczości kompozytorki poza granicami Polski świadczy fakt, iż PWM wielokrotnie udzielał licencji na wydanie utworów przez zagranicznych wydawców m.in.: Kanada, USA (The Frederick Harris Music, Kanada), W. Brytania (Universal Edition – Alfred A. Kalmus), Japonia (Arts Publishing, Japan Ongaku No Tomo Sha), Niemcy (Breitkopf & Härtel).
Janina Garścia, dzięki swojemu wieloletniemu doświadczeniu pedagogicznemu współpracowała z Ministerstwem Kultury przy opracowywaniu programów nauczania gry na fortepianie. Przygotowywała również - we współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej - testy muzyczne dla uczniów szkół muzycznych.
Jednym z najważniejszych osiągnięć dorobku kompozytorskiego i pedagogicznego zarazem było stworzenie dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadło" op. 15 (1965), 10 wydań, oraz "Muzyczne ABC przy fortepianie" (2001), które służą wielu pedagogom w pracy.
Najczęściej czytane:
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.
Już ponad 450 nowych haseł z Encyklopedii Muzycznej PWM udostępniono w tym roku do dyspozycji użytkowników w portalu Polska Biblioteka Muzyczna. Działanie to jest jedną z części zaplanowanej modernizacji i rozbudowy portalu w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Zygmunt Mycielski (1907-1987), kompozytor miesiąca sierpnia, to wielobarwna postać polskiego życia kulturalnego XX wieku. Pamiętany przede wszystkim za swą spuściznę publicystyczną i działalność społeczną pozostawił po sobie szereg znakomitych kompozycji, które dziś odkrywane są na nowo.
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
W nadchodzącym tygodniu Szczebrzeszyn po raz dwunasty stanie się stolicą słowa. Stanie się to za sprawą rokrocznie gromadzącego czytelników z całej Polski Festiwalu Stolica Języka Polskiego, który zaprosi do świata książek, języka i sztuki oraz do wspólnego przeżywania kultury. Z myślą o festiwalowiczach, Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało wydarzenia skoncentrowane wokół postaci Zygmunta Mycielskiego.
The Manhattan International Music Competition od lat należy do grona prestiżowych międzynarodowych konkursów promujących wykonawców i kompozytorów z całego świata. Wydarzenie stało się ważnym symbolem życia muzycznego Nowego Jorku w dziedzinie muzyki klasycznej. W gronie laureatów tegorocznej, 10. edycji konkursu jest Marcel Chyrzyński, który zdobył Srebrny Medal za kompozycję Death Valley na flet altowy, wiolonczelę, perkusję i fortepian.
Fondation Prince Pierre de Monaco ogłosiła nominacje do tegorocznej edycji prestiżowej Prix de Composition Musicale. W gronie kandydatów jest Elżbieta Sikora, za operę Dorian Gray. Ogłoszenie wyników konkursu odbędzie się jesienią 2027 roku.
