2022-08-26

Wraz z wrześniem witamy nowy sezon artystyczny. W tym miesiącu czeka nas aż 8 prawykonań utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, które zabrzmią podczas konkursów, festiwali oraz wydarzeń specjalnych.
 

Kulenty i Przybylski: nowości na carillon

Od 2019 roku późnym latem gdańska publiczność uczestniczy w prawykonaniach utworów polskich kompozytorów na carillon. Po raz pierwszy zagrane na tamtejszych instrumentach kompozycje Alka Nowaka, Elżbiety Sikory, Agaty Zubel, Pawła Mykietyna i Zygmunta Krauzego zostały zarejestrowane i wydane na płycie w serii SOUNDS od ANAKLASIS – CONTEMPORARY CARILLON doczekała się nie tylko pochlebnych recenzji, ale także nominacji do Fryderyka w kategorii Album Roku Recital Solowy. W tym roku do katalogu utworów polskich twórców na ten wyjątkowy instrument dołączą kompozycje Hanny Kulenty i Dariusza Przybylskiego.

Dariusz Przybylski w Wizjach zwraca się ku zjawisku halucynacji, którym od pewnego czasu się interesuje. Jak sam tłumaczy, halucynacje są „wytworami naszej wyobraźni, które zazwyczaj są objawami różnych rodzajów zaburzeń. Nie jest to jednak jedyna przyczyna ich powstawania. Osoby o określonej wrażliwości, artyści, mogą doświadczać wizji w zetknięciu z tym, co niezwykłe. Tak właśnie było z Wizjami na carillon”. Utwór po raz pierwszy zabrzmi 4 września o godz. 12:00. Polecamy być wtedy niedaleko Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku – to właśnie na carillonie znajdującym się w jego wieży zagra Monika Kaźmierczak. Wybór miejsca premiery też jest nieprzypadkowy. Jak wspomina kompozytor, „niecodzienna lokalizacja instrumentu, a także niezwykła przestrzeń, w której rozbrzmiewają jego dźwięki, pobudziły moją wyobraźnię tak, że wywołały wizje-halucynacje dźwiękowe”.

Z kolei Hanna Kulenty w Cristal en Cristal po raz kolejny odkrywa możliwości i rozbudowuje założenia swojego surrealizmu muzycznego, jak sama tłumaczy, „na rozbrzmiewających harmoniach bitonalnych w różnych bi-pogłosach, bi-przestrzeniach i bi-czasach. Bizarre… – tak jak ten niezwykły instrument, który ma wprowadzić nas w swoisty trans nieskończoności”. Kompozytorka napisała utwór we Francji, mając w pamięci brzmienie instrumentu kościoła św. Katarzyny w Gdańsku i carillonową sonosferę Niderlandów, z którymi jest związana od wielu lat. Na tym właśnie gdańskim carillonie 4 września o godz. 15:00 Cristal en Cristal wykona po raz pierwszy Monika Kaźmierczak. 

Nowak i Leśmian

Po cyklu pieśni do słów Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Aleksander Nowak sięgnął  po twórczość Bolesława Leśmiana. Kompozytor opracował na baryton i fortepian wybrane wiersze: Śmiercie, Goryl, Dookoła klombu, Gad i Niewidzialni, nadając cyklowi tytuł Leśmian – dwuwiersze. „Dwuwiersz, poza tym, że oddaje faktyczną strukturę wszystkich tekstów, rozumiem też szerzej, jako dwutakt (dwusuw). Jest w tym cyklu naprzemienność. Ukryte, ulotne i prawie nie dające się poznać występuje na przemian z namacalnym, narzucającym się i agresywnie ekspansywnym”, tłumaczy kompozytor na swoim blogu. Utwór po raz pierwszy wykona bas-baryton Tomasz Konieczny wraz z pianistą Lechem Napierałą. Jest to kolejny wspólny projekt wykonawców z kompozytorem po wspomnianych pieśniach do słów Baczyńskiego. Na premierę Leśmiana – dwuwierszy zapraszamy na Lausitz Festival do Mużakowa 11 września o godz. 18:30. 

Bilety dostępne są do kupienia online.

Łukaszewski: wrocławska wyprawa do Doliny Nilu

W 2001 roku w Sudanie, nieopodal brzegu Nilu, dokonano ważnego historycznego odkrycia. Na ścianach nubijskiej świątyni-sanktuarium poświęconej Archaniołowi Rafałowi znaleziono malowidła i inskrypcje o charakterze liturgicznym z XII–XIV wieku, w tym posiadające wysoką wartość literacką hymny. To odkrycie, jak również bezpośrednia rozmowa z wybitnym polskim archeologiem profesorem Bogdanem Żurawskim z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk, który kierował misją archeologiczną, było impulsem do powstania najnowszego utworu Pawła Łukaszewskiego – VIII Symfonii „Hymny Banganarti” na bas, chór mieszany i orkiestrę. Utwór składa się z czterech głównych części, które odnoszą się do wybranych czterech ścian kaplicy. Są to: Hymn na Wielki Post, Kanony na Sobotę Łazarza, Krótkie hymny na Niedzielę Palmową i Ody na Wielki Post. Co ciekawe, jak zaznacza kompozytor, „motywem formotwórczym stały się ubytki w inskrypcjach, a więc także braki w tekście. Postanowiłem zachować je, nadając im formę krótkich, dwutaktowych, powtarzalnych motywów, różnych w każdej z części głównych”. W utworze głos solowy (bas) pełni funkcję kantora. Dodatkowo w czwartej części kompozytor zastosował rzadki instrument drewniany – simantron, który w tradycyjnym rytuale monastycznym zastępuje dzwony. Utwór po raz pierwszy zabrzmi 13 września w kościele pw. św. Marii Magdaleny we Wrocławiu w ramach festiwalu Wratislavia Cantans. Wykonają go Chór NFM, NFM Filharmonia Wrocławska oraz solista Jarosław Bręk. Muzyków poprowadzi Norbert Twórczyński. 

Bilety dostępne są na stronie organizatora. 

Ptaszyńska: konkursowy obowiązek 

Zamówienia utworów do programów konkursowych są zawsze interesujące nie tylko dla wykonawców, ale też dla słuchaczy. Nowe dzieła z jednej strony mogą budzić niepokój interpretacyjny, jednak otwierając się na możliwości, jakie daje brak porównań do wcześniejszych wykonań, można swobodnie odkrywać nową muzykę. Taką możliwość będą mieli uczestnicy 7th World Marimba Competition w Stuttgarcie, wykonując nowy utworu Marty Ptaszyńskiej. Enigma na marimbę, klarnet, waltornię i wiolonczelę została zamówiona przez organizatorów i jest obowiązkowym utworem do wykonania w trzecim etapie konkursu. Już 18 września dowiemy się, kto z 87 zakwalifikowanych do konkursu perkusistów będzie mógł przedstawić podczas konkursu swoją interpretację nowego utworu Marty Ptaszyńskiej. 

Serocki / Wesołowski w 100. rocznicę urodzin

W 2022 roku obchodzimy 100. rocznicę urodzin Kazimierza Serockiego. Toruńska Orkiestra Symfoniczna zaprasza na cykl koncertów i wydarzeń towarzyszących, które odbędą się właśnie w Toruniu – mieście, w którym Serocki urodził się i z którym przez wiele lat był związany. Polskie Wydawnictwo Muzyczne szczególnie poleca koncert finałowy, w ramach którego po raz pierwszy zabrzmi suita z muzyką do filmu Potop, opracowana przez Adama Wesołowskiego. Ścieżka dźwiękowa do filmu Jerzego Hoffmana jest ostatnim etapem doświadczeń Serockiego w zakresie muzyki filmowej, uznawanym za jego największe dokonanie na tym polu. Powstanie suity było więc tylko kwestią czasu, zwłaszcza że, jak pisał Karol Bulanda dla „Glissanda”, „nie da się ukryć, że muzyka w Potopie jest zauważalna, często stając się równoważną wobec obrazu. To prawie autonomiczne dzieło czerpiące ze stylu kompozycji Serockiego z lat 70., a mimo to nieodstające artystycznie od epoki przedstawionej w filmie”. W ścieżce dźwiękowej Serockiego nie brakuje typowych dla jego muzyki środków wyrazu, które wykorzystywane są, by wzbogacić barwę brzmienia i dodać jej różnorodności. Na koncert Serocki #100 Kino zapraszamy 23 września o godz. 19:00 do Sali Koncertowej CKK Jordanki w Toruniu. Muzyków Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej poprowadzi Adam Banaszak. 

Bilety dostępne są na stronie organizatora.

Zubel i Wołek na „Warszawskiej Jesieni”

Prawykonań utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego nie zabraknie też na tegorocznej „Warszawskiej Jesieni”. 17 września w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego podczas koncertu Talea Ensemble po raz pierwszy zabrzmią nowe utwory Agaty Zubel i Krzysztofa Wołka. 

Flash Agaty Zubel na perkusję i zespół został zamówiony przez prestiżową The Serge Koussevitzky Music Foundation in the Library of Congress. Obok standardowego zapisu muzycznego kompozytorka wprowadziła autorskie fotografie wykonane na Islandii. Choć pozostawiają one pewną swobodę interpretacyjną, autorka stawia wykonawcom ramy i przedstawia parametry, w ramach których mogą oni interpretować obrazy.

Drugą premierą na koncercie zespołu Talea będzie utwór COH (Chocolate, Oranges and Ham) na zespół instrumentalny i live electronics Krzysztofa Wołka. Odnosi się on do doświadczeń twórcy z czasów transformacji ustrojowej w Polsce w 1989 roku. Jak tłumaczy kompozytor, „utwór na poziomie idei odnosi się do transformacji ustrojowej społeczeństwa doświadczanej z punktu widzenia dziecka niezdającego sobie do końca sprawy z wagi wydarzeń, których jest świadkiem. Przychodząca z czasem świadomość istotności zmian wpływa na jego późniejsze nastawienie i wiarę w siłę jednostki do zmiany otaczającego świata”. Partię elektroniki wykona Tempo Reale. 

Sprzedaż biletów rusza 5 września. Będą dostępne online na platformie www.biletomat.pl oraz w miejscu koncertu na godzinę przed jego rozpoczęciem.