Aktualności
Polska literatura waltorniowa początku XX wieku: wirtuozowskie Morceau de concert op. 204 Marcelego Popławskiego już w sprzedaży
2026-09-02
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
Niniejsza publikacja powstała w oparciu o zachowany rękopis kompozytora. Zapis utworu został wykonany ołówkiem, a jedynie w kilku miejscach widoczne są późniejsze poprawki naniesione piórem, w tym również przekreślone fragmenty. Można przypuszczać, że kompozytor nie zdążył nadać dziełu ostatecznej formy. W rękopisie nie znajdują się bowiem wskazówki odnoszące się do tempa, dynamiki ani sposobu artykulacji, choć tego rodzaju oznaczenia pojawiały się w innych zachowanych partyturach Popławskiego. Za opracowanie niniejszego wydania odpowiada Monika Paprocka-Całus – waltornistka, kameralistka oraz muzyk orkiestrowy, solistka Orkiestry Filharmonii Poznańskiej.
Tytuł utworu Marcelego Popławskiego odwołuje się do tradycji francuskiej miniatury, a także przywodzi na myśl Morceau de concerto op. 94 Camille’a Saint-Saënsa z 1887 roku. Nie był to zresztą pierwszy raz, gdy Popławski posłużył się tego rodzaju tytułem. Już w 1911 roku, w okresie studiów w Paryżu, skomponował Morceau de concert na harfę i orkiestrę. Można zatem przypuszczać, że wybór formuły Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian pozostawał w związku z paryskim okresem edukacji kompozytora oraz wpływem francuskiego środowiska muzycznego. Nie są jednak znane okoliczności powstania utworu – jedynej solowej kompozycji Popławskiego przeznaczonej na instrument dęty. Można przypuszczać, że dzieło to zostało napisane z myślą o konkretnym wykonawcy albo miało być komuś dedykowane, jednak aktualny stan badań pozostawia te kwestie bez rozstrzygnięcia.
Marceli Feliks Popławski (1882–1948) – polski kompozytor, skrzypek i pedagog. Studiował muzykę w Kijowie, Lipsku, Paryżu, m.in. u Vincenta d’Indy’ego, oraz w Petersburgu u Aleksandra Głazunowa. Pracował jako pedagog, dyrygent i kierownik artystyczny, m.in. w Kijowie, Toruniu, Warszawie i Łodzi. Był członkiem Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. Jego dorobek obejmował ponad 200 utworów, z których znaczna część uległa zniszczeniu podczas II wojny światowej.
Informacje o utworze pochodzą ze wstępu do publikacji autorstwa Moniki Paprockiej-Całus.
Najczęściej czytane:
Kiedy rozpoczęła się nowoczesność? Dlaczego muzyka jest tak ważna w historii? Czy Monteverdiego i Schönberga więcej łączy, czy dzieli? Interdyscyplinarna seria Biblioteka Res Facta Nova powiększa się właśnie o dzieło przełomowe – „Czas rozstrojony. Muzyka i nadejście ery nowoczesnej” Juliana Johnsona. To książka, która odmienia pespektywę odczytywania historii muzyki, a przy tym stanowi intrygującą i wciągającą lekturę. Premiera już dziś.
W dniach 8-10 października 2026 roku w Bielsku-Białej odbędzie się 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego. Z racji przyznania miastu tytułu Polskiej Stolicy Kultury bohaterami festiwalu zostali twórcy i artyści z nim związani.
Jedną z głównych misji, związanych z rozwojem Polskiej Biblioteki Muzycznej, jest wyjście naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom użytkowników portalu. Okazją do podzielenia się pomysłami i wdrażanymi planami modernizacji witryny stało się 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu pod hasłem „Biblioteka w sieci powiązań: użytkownik, technologia, współpraca”.
Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka coraz szerzej trafia do międzynarodowej publiczności. Film, poświęcony spotkaniu południowokoreańskiej skrzypaczki Bomsori Kim z muzyką Grażyny Bacewicz, zostanie zaprezentowany podczas kolejnych festiwali filmowych w Warszawie, Reykjaviku i Barcelonie.
Kontakt. Sonoromanza to opera Alka Nowaka i literacki debiut Pawła Sołtysa w świecie muzyki klasycznej. Współczesna opowieść o tęsknocie, pragnieniu rozmowy i potrzebie bliskości w wykonaniu Joanny Freszel, Karola Kozłowskiego oraz AUKSO Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia. Premierowa płyta ANAKLASIS dostępna jest od 2 października na krążkach CD i w serwisach streamingowych.
W październiku, przy okazji 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, spoglądamy na sylwetkę patrona tego wydarzenia. Ten wirtuoz, uważany za najważniejszego polskiego skrzypka wszech czasów, pozostawił po sobie szereg utworów solowych, kameralnych i koncertujących, stale obecnych w kanonie repertuaru wiolinistycznego.
Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.
Związani z Polskim Wydawnictwem Muzycznym Beata Bolesławska-Lewandowska i Zygmunt Krauze zostali uhonorowani za wybitny wkład w polską kulturę muzyczną. Za monografię Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką badaczka otrzymała dwa wyróżnienia – nagrodę Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz statuetkę jubileuszowej edycji Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida. Kompozytor z kolei otrzymał Statuetkę Muzyczną Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida za całokształt twórczości.
Dziewiąta edycja festiwalu auksodrone stawia pytania o pamięć i tożsamość. Co warto zachować z przeszłości? Co można opowiedzieć na nowo? I czy stare historie mogą jeszcze przemawiać językiem współczesnej muzyki? Współorganizatorem wydarzenia jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Trwa proces digitalizacji archiwaliów, związanych z Międzynarodowym Festiwalem Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, prowadzony przez Związek Kompozytorów Polskich, partnera projektu „Digitalizacji i udostępniania cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
