Aktualności
Kobieta Renesansu – świętujemy urodziny Grażyny Bacewicz
2023-02-05
Wirtuozka skrzypiec, wybitna kompozytorka, pedagog, pisarka – o kim mowa? Oczywiście o Grażynie Bacewicz. Osiągnięcie przez nią sukcesów na tak wielu polach wymagało nie tylko posiadania wszechstronnych talentów, ale również niezwykle silnej osobowości. Zwłaszcza że czasy, w których przyszło jej żyć, były czasami zdominowanymi przez mężczyzn.
Głowa rodziny
Jednym z braci artystki był urodzony w Łodzi, ale uważający się za Litwina Vytautas. Grażyna Bacewicz często korespondowała z używającym nazwiska Bacevičius bratem, który mieszkał w Nowym Jorku. W jednym z listów opisała mu ciekawe wydarzenie z udziałem ich ciężko chorej matki Marii Modlińskiej. Modlińska zdawała sobie sprawę z tego, że niedługo umrze, w związku z czym postanowiła wskazać osobę, która przejmie po niej obowiązki głowy rodziny. Wybrała na nią oczywiście córkę Grażynę, jako najmocniejszą psychicznie i najlepiej zorganizowaną. Artystka przyjęła propozycję matki, zastrzegając jednak, że nie będzie niczego narzucała rodzeństwu – siostrze i dwóm braciom.
Pisarka
W jednym z opowiadań z tomu „Znak szczególny” Grażyna Bacewicz poruszyła temat wypadku, w którym uczestniczyła wraz z mężem Piotrem Andrzejem Biernackim – profesorem Akademii Medycznej w Warszawie. W prowadzony przez Biernackiego samochód uderzyła ciężarówka, wskutek czego skrzypaczka kilka miesięcy spędziła w szpitalu.
Cały wspomniany tom można w zasadzie nazwać małą autobiografią artystki, bowiem kolejne opowiadania dotykają tematu różnych wydarzeń z jej życia. Ich wspólnym mianownikiem jest humor, objawiający się zwłaszcza w puentach poszczególnych opowieści.
Wydany w 1970 roku (rok po śmierci artystki) „Znak szczególny” przez blisko 50 lat pozostawał jedynym opublikowanym utworem literackim Bacewicz. W 2018 roku nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego ukazała się powieść „Sidła” - kryminał, którego akcja toczy się w USA i opowiada o zagadkowej śmierci młodej kobiety.
Wybitna kompozytorka
Polskie Wydawnictwo Muzyczne prowadzi także portal Polska Biblioteka Muzyczna, udostępniający materiały ikonograficzne i nutowe, będące w posiadaniu oficyny. W zbiorach PBM znajdziemy ponad 90 partytur utworów skomponowanych przez Grażynę Bacewicz. Świadczy to bez wątpienia o wielkim dorobku kompozytorki. Bacewicz tworzyła głównie w stylu neoklasycznym, a wśród napisanych przez nią utworów znajdują się m.in. cztery symfonie, siedem koncertów skrzypcowych i siedem kwartetów smyczkowych.
Patronka Akademii Muzycznej w Łodzi
Prócz wspomnianego Vytautasa , Grażyna Bacewicz miała jeszcze jednego brata – słynnego pianistę – Kiejstuta, z którym wielokrotnie koncertowała. Oboje zapisali się w historii polskiej muzyki nie tylko jako znakomici instrumentaliści i kompozytorzy, ale również jako zasłużeni pedagodzy. Kiejstut był m.in. dyrektorem Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej w Łodzi, dziekanem Wydziału Instrumentalnego łódzkiej Wyższej Szkoły Muzycznej i wreszcie, w latach 1957-1969, rektorem tej samej uczelni.
Grażyna Bacewicz pierwsze pedagogiczne szlify zdobyła w latach 1934-1935 oraz 1945-1946, kiedy to wykładała kontrapunkt, solfeż i harmonię, a także prowadziła klasę skrzypiec w konserwatorium łódzkim. Najważniejsze doświadczenia przyszły jednak na kilka lat przed śmiercią artystki. W 1966 Bacewicz przejęła klasę kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Nie tylko prowadziła tam zajęcia, ale również analizowała szczegółowo ich plan, rekomendując przy tym wprowadzenie licznych projektów. Za swoje zaangażowanie już w 1967 roku otrzymała tytuł profesora zwyczajnego.
Choć działalność pedagogiczna Grażyny Bacewicz trwała tylko kilka lat, nie można zapomnieć o tym, że przez całe życie pisała utwory pedagogiczne. Były one pełnowartościowymi kompozycjami, charakteryzującymi się mniejszym stopniem trudności w aspekcie techniki gry. Partytury z utworami pedagogicznymi kompozytorki, m.in. na skrzypce i fortepian, można bezpłatnie pobrać z Polskiej Biblioteki Muzycznej.
W 1999 roku Grażyna i Kiejstut Bacewiczowie zostali ustanowieni patronami Akademii Muzycznej w Łodzi.
Najczęściej czytane:
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.
