Aktualności
Prawda czy kreacja? Karol Szymanowski o sobie samym. Zaczytaj się w tajemniczej monografii kompozytora!
2023-09-13
Gdybyśmy mogli popatrzeć na życie kompozytora jego własnym okiem… Co byśmy spostrzegli? Jak on sam opowiedziałby swoją historię? Czy zgodziłby się z biografami? A może miałby zupełnie inną wizję? Teresa Chylińska w najnowszej publikacji „Jak Karol Szymanowski pisał książkę o sobie” podjęła się zadania odpowiedzi na te i wiele innych pytań.
Karol Szymanowski piórem władać lubił i umiał. Świadomość swojej roli w polskiej kulturze muzycznej kazała mu nieraz chwytać za pióro i wymierzać sprawiedliwość światu. Zapisywał papier partyturowy i czystą kartkę z równym zacięciem, ale też równie doskonale. Oprócz licznych kompozycji pozostawił po sobie setki pism – studia, artykuły, eseje, przemówienia i wykłady, fragmenty powieści, a nawet wiersze. A do tego niezwykle obszerną korespondencję. Zaczął nawet spisywać swoje wspomnienia, ale… od roku 1919. Dlaczego pominął cały okres dzieciństwa i młodości? Czy nie uważał ich za istotne? A może była to jedynie pewna konwencja pisarska? Chociaż przegrał walkę z czasem, nie ukończywszy nawet wstępu pamiętnika, pozostawił nam kilka wskazówek, dzięki którym możemy domyślać się jak Szymanowski pisał książkę o sobie:
Sucha, mechaniczna kronika faktów składających się na czyjeś życie w zasadzie pozbawiona jest wszelkiego interesu — chyba w rzadkich wypadkach, gdy los ten składa się z nieprawdopodobnych, fantastycznych przygód — natomiast życie każdego człowieka jest ciekawe, skoro się ujawni jego kierowniczą ideę, wewnętrzną konstrukcję, napięcie. Muszę wybrać jedną z „interpretacji” i w jej wyborze kierować się pewną utylitarnością, tym mianowicie, co w mej istocie jest decydującym czynnikiem dynamicznym, aktywnie wpływającym na rozwój zjawisk na pewnym odcinku rzeczywistości. Jest tym na pewno moja twórczość i stosunek do otaczających mnie zjawisk (krytyczny), wypływający z takich czy innych założeń. To trzeba uwypuklić i uwydatnić z kompleksu zdarzeń stanowiących moje życie.
Karol Szymanowski, Wstęp
Teresa Chylińska – niekwestionowana znawczyni Szymanowskiego – po raz kolejny wnikliwym okiem spogląda na życie kompozytora. Z detektywistycznym zacięciem podąża wyznaczonymi przez niego śladami, starając się oddać czytelnikowi możliwie najpełniejszy biograficzny obraz. Sięgając do niezliczonych źródeł, w opowieść wplata fragmenty listów, zapisków, recenzji oraz wszelkich dokumentów z epoki. Sprawia to, że „Jak Karol Szymanowski pisał książkę o sobie” stanowi prawdziwą skarbnicę wiedzy nie tylko o autorze „Króla Rogera”, ale też o środowisku artystycznym Młodej Polski. Publikacja ta jest również jedyną w swoim rodzaju okazją, żeby sprawdzić, czy na pewno wiemy o kompozytorze już wszystko.
Zapiski prywatne. Czy uda nam się odkryć tajemnice Karola Szymanowskiego?
Jest coś niezwykle frapującego w poznawaniu tajemnic życia innych ludzi, wielkich sław, ciekawych indywidualności. Czy autorka książki sprostała temu detektywistycznemu zadaniu i dotarła do kwintesencji życia kompozytora? Czy udało jej się zrealizować postulowaną przez Szymanowskiego ideę? A może to każdy czytelnik powinien sam ułożyć swój osobisty portret artysty z puzzli setek faktów i zadecydować o własnej interpretacji tak, aby po skończonej lekturze móc z całą stanowczością powiedzieć: „Taki był Karol”. Aby się o tym przekonać, wystarczy sięgnąć po nową publikację „Jak Karol Szymanowski pisał książkę o sobie” i zanurzyć się w świat tego wyjątkowego artysty.
Premierową książkę Teresy Chylińskiej można znaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych: pwm.com.pl, empik.com, alenuty.pl, liber.pl oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
Publikacja powstała w ramach projektu Dziedzictwo Muzyki Polskiej.
Najczęściej czytane:
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.
Już ponad 450 nowych haseł z Encyklopedii Muzycznej PWM udostępniono w tym roku do dyspozycji użytkowników w portalu Polska Biblioteka Muzyczna. Działanie to jest jedną z części zaplanowanej modernizacji i rozbudowy portalu w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Zygmunt Mycielski (1907-1987), kompozytor miesiąca sierpnia, to wielobarwna postać polskiego życia kulturalnego XX wieku. Pamiętany przede wszystkim za swą spuściznę publicystyczną i działalność społeczną pozostawił po sobie szereg znakomitych kompozycji, które dziś odkrywane są na nowo.
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
