PWM

Szukaj
Zaawansowane
Rzeczpospolita Polska
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

O Władysławie Żeleńskim. Portret kompozytora i jego czasów

2026-01-21

Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś. 

 

Kompozytor, pedagog, teoretyk, organizator życia muzycznego, a prywatnie przyjaciel Jana Matejki. O Władysławie Żeleńskim pisano dotąd niewiele, a niegdysiejsze krótkie i ogólne opracowania biograficzne z czasem się wyczerpały. Dopiero w ostatnich latach powstały pozycje rzucające nowe światło na postać i dzieła kompozytora. Okrzyknięty następcą Stanisława Moniuszki – pierwotnie dzięki objęciu stanowiska w warszawskim Instytucie Muzyki – z czasem Żeleński doceniony został za twórczość operową i pieśniową, która ceniona jest za znakomity warsztat kompozytorski. Najszerszą gałąź jego twórczości stanowią utwory o intymnym wyrazie – jako zwolennik przejrzystych form i ujmującej melodyki, obok pieśni propagował kameralistykę, a jego Kwartet fortepianowy c-moll uznaje się za jedno z najwybitniejszych dzieł tego okresu.
 


Zaangażowany społecznie, przeznaczał dochody ze swoich koncertów na cele publiczne, m.in. remont Sukiennic. Miłośników Krakowa ucieszy fakt, że to właśnie z tym miastem kompozytor był szczególnie związany. Tu spędził lwią część swojego życia, a dzięki jego staraniom udało się otworzyć Konserwatorium, którego funkcję dyrektora Żeleński pełnił przez 33 lata. Jako pedagog wpajał swoim studentom miłość do klasyków, z którymi miał okazję zapoznać się jeszcze w młodości podczas swoich wyjazdów do Wiednia.

Żeleński Macieja Jana Negreyów to wyrazisty portret nie tylko samego kompozytora, ale też jego czasów. Autorzy dbają o to, aby sylwetka bohatera ukazała się na tle wydarzeń ale też skutecznie oddają ducha epoki. Narrację prowadzą obrazowo, pobudzając wyobraźnię czytelnika, sprawiając że po najnowszą książkę z serii „Małe Monografie” sięga się z ciekawością i chęcią. Napisana lekkim i przyjemnym językiem stanowi świetny punkt wyjścia do poznania świata kultury przełomu XIX i XX wieku. Autorzy przekonują, że aby zrozumieć świat sztuki nie należy ograniczać swojej wiedzy do kilku najwybitniejszych i uznanych za najważniejszych kompozytorów, ale konieczne jest poznanie także tych mniej popularnych postaci, które swoją działalnością kształtowały kulturalny krajobraz.

 



Dlaczego warto sięgnąć po Żeleńskiego? Kompozytor w publikacji ukazany jest jako człowiek z krwi i kości. Autorzy sięgają do pamiętników, wspomnień czy listów, dzięki czemu sylwetka, która wyłania się z publikacji zyskuje na trójwymiarowości. Żartobliwie przy tym piszą:


Czytanie czyjejś biografii jest jakby zawieraniem znajomości z tą osobą.
A znajomości bywają różne – miłe, przypadkowe, uciążliwe, fascynujące, czasem niebezpieczne. Wiele zależy od tego, jak daną postać przedstawi biograf. My jednak, choćbyśmy chcieli, nie jesteśmy w stanie sprawić, by zawarcie znajomości z Władysławem Żeleńskim czymkolwiek Czytelnikowi groziło. Kompozytor ten bowiem pędził na ogół stateczne życie, z dala od wywołujących rumieniec skandali, wypełnione codzienną, regularną pracą.

Fragment książki
 


Żeleński to już dwudziesta czwarta książka z serii Małe Monografie Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, przybliżającej sylwetki zarówno znanych, jak i tych mniej popularnych kompozytorów. Premierową publikację autorstwa Macieja i Jana Negreyów można od 21 stycznia 2026 roku odnaleźć w księgarni internetowej PWM pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.

 



O autorach:

Maciej Negrey – kompozytor, muzykolog, redaktor i wykładowca akademicki, uczestnik licznych międzynarodowych i krajowych sesji naukowych. Specjalizuje się w dziejach symfonii, a także w muzyce XIX wieku, w latach 90. ubiegłego stulecia podjął badania nad zapomnianymi polskimi kompozycjami symfonicznymi i kameralnymi tego okresu, doprowadzając do kilku pierwszych wydań i wykonań. Był redaktorem naukowym działu „kompozytorzy XIX wieku” oraz autorem 130 haseł w Encyklopedii muzycznej PWM, a także licznych artykułów naukowych dotyczących głównie symfoniki Beethovena, Schuberta, Mendelssohna, Schumanna, Dvořáka, Lutosławskiego i Pendereckiego.

Jan Negrey – znawca kontekstów i przemian kultury i cywilizacji. Jego zainteresowania obejmują historię rozwoju ludzkości, zwłaszcza rewolucje przemysłowe XVIII–XXI wieku, historię wojskowości, anime i muzykę do gier komputerowych. Zwraca wielką uwagę na odnoszenie zjawisk i postaci do współczesnej im rzeczywistości, co miało szczególne znaczenie dla kształtu tej książki.

Małe Monografie to barwna seria o znanych i lubianych kompozytorach polskich i zagranicznych różnych epok. To lektura obowiązkowa dla melomanów, miłośników kultury, uczniów i studentów. Książki, dzięki swojemu kieszonkowemu rozmiarowi, mogą stać się nieodłącznymi towarzyszami drogi do pracy i szkoły czy letniej wycieczki. Mimo, że publikacje obfitują w informacje i daty, opowieści o kompozytorach okraszone są anegdotami i ciekawostkami, przez co nie sposób się nudzić podczas czytania.
 

Najczęściej czytane:

Muzyka wobec przemian współczesnego świata. 38. Krakowski Międzynarodowy Festiwal Kompozytorów (9-17 maja)

Muzyka już od czasów społeczeństw pierwotnych wpływała i reagowała na inne przejawy życia. Wielu kompozytorów tworzyło w przeszłości i nadal tworzy muzykę pod wpływem m.in. wydarzeń społeczno-politycznych, osiągnięć naukowych i technologicznych oraz zmian obyczajowych i szeroko pojętej ekologii. Filtrując te wszystkie bodźce przez własną wrażliwość, twórca swoją muzyką nawiązuje dialog ze światem.

Muzyka jest jedna. PWM otworzyło Kluboksięgarnię UNA

Krakowski Rynek Główny zyskał nową, wyjątkową przestrzeń. 23 kwietnia, w Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, swoją działalność rozpoczęła UNA – Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Za nami cztery dni wypełnione najlepszą muzyką i wyśmienitą kawą.

Fryderyk 2026 dla ANAKLASIS!

Najważniejsze nagrody polskiego rynku fonograficznego powędrowały w ręce laureatów. Podczas Gali Muzyki Klasycznej Fryderyk Festiwal, która odbyła się 24 kwietnia w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu, marka ANAKLASIS została nagrodzona statuetką za album LAETA MUNDUS.

PWM w ruchu – Pociąg Wypełniony Muzyką wyróżniony prestiżową nagrodą MP Power Award 2025!

Finał konkursu MP Power Awards® jest jednym z największych i najbardziej prestiżowych wydarzeń dla branży eventowej w Polsce. Podczas gali, która odbyła się 22 kwietnia w hotelu Sofitel Warsaw Victoria poznaliśmy laureatów 14. edycji konkursu – wśród zwycięzców jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.

Nie tylko „Cztery pory roku". Poznaj autora hitu wszech czasów

Wszyscy słyszeli o Vivaldim. Włoski mistrz epoki baroku to jeden z najsłynniejszych i najpłodniejszych kompozytorów w dziejach muzyki europejskiej. Skomponował blisko 800 utworów, a cykl koncertów skrzypcowych „Cztery pory roku” stał się hitem wszech czasów, goszcząc w filmach, reklamach, mediach społecznościowych, a nawet w dzwonkach telefonicznych. Postać kompozytora postanowił przybliżyć Mateusz Borkowski w nowej na rynku publikacji Vivaldi, która właśnie dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Premiera książki już dziś

Warsztaty „UMUZYKALNIAJ” - szkolenie dla osób prowadzących zajęcia muzyczne dla dzieci i młodzieży

22 maja w Staromiejskim Centrum Kultury Młodzieży w Krakowie odbędzie się szkolenie „UMUZYKALNIAJ” – zapraszamy wszystkich, którzy na co dzień zajmują się rozwijaniem muzykalności dzieci i młodzieży. W programie znalazły się warsztaty z prowadzenia kreatywnych zabaw muzycznych, śpiewu oraz body percussion.

23 kwietnia otwieramy Kluboksięgarnię PWM

Otwieramy wyjątkową przestrzeń na kulturalnej mapie Krakowa. UNA – Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – swoją działalność rozpocznie w Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, 23 kwietnia. Spotkajmy się pod adresem Rynek Główny 36. Zaczynamy punktualnie o godz. 8:00. Do zobaczenia!

Między muzyką a polityką. Spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską

Polskie Wydawnictwo Muzyczne oraz Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku z ogromną przyjemnością zapraszają na spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską. Bohaterem rozmowy stanie się Zygmunt Mycielski – kompozytor, literat, wieloletni przyjaciel Iwaszkiewicza, jednocześnie bohater niedawno wydanej monografii Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką. Publikacja ta stanie się punktem wyjścia do rozmowy, która odbędzie się 25 kwietnia 2026 r. o godz. 12:00 w urokliwych przestrzeniach posiadłości Iwaszkiewiczów.

Jubileuszowy pociąg Polskiego Wydawnictwa Muzycznego z trzema nominacjami do MP Power Awards 2025!

PWM w ruchu – Pociąg Wypełniony Muzyką, będący pierwszą w Polsce odsłoną mobilnego festiwalu muzycznego i jednocześnie nieszablonowym wydarzeniem zorganizowanym z okazji jubileuszu 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, uzyskał nominacje aż w trzech kategoriach: Event – promocja marki B2C, Event – jubileusz oraz Kampania zintegrowana z wykorzystaniem event marketingu. W konkursie oceniania jest jakość, kreacja, sposób realizacji i innowacyjność projektów w branży eventowej.

Dorobek kompozytorski Jerzego Maksymiuka zostanie włączony do katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego

W dniu jubileuszu 90. urodzin Jerzego Maksymiuka mamy ogromną przyjemność ogłosić, iż jego bogata i różnorodna twórczość kompozytorska zostanie opublikowana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Do tej pory większość kompozycji maestro pozostawała w rękopisach, jednak dzięki nawiązaniu stałej współpracy z Oficyną sytuacja ta zacznie się stopniowo zmieniać.