Aktualności
Fantastyczne (i nie tylko) grudniowe prawykonania
2021-11-29
To był rok ważnych postaci: oprócz Stanisława Lema, którego twórczość była inspiracją dla wielu współczesnych kompozytorów, jubileusz 60-lecia pracy artystycznej obchodził Zygmunt Krauze. W grudniu powrócimy jeszcze do obu tych wybitnych osobistości podczas koncertów. Przed nami prawykonanie Trenu Zygmunta Krauzego oraz inspirowanego twórczością Lema Koncertu fortepianowego Pawła Hendricha, ale też utworów Pawła Łukaszewskiego i Krzysztofa Wołka.
Minęło ponad 50 lat od premiery filmu 2001: Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka. Z perspektywy czasu można z sentymentem powrócić do XX-wiecznych wizji przyszłości. Można też odkryć ten film na nowo i spróbować na nowo go zinterpretować – tak postanowił zrobić Krzysztof Wołek w swoim utworze 2051: A Space Odyssey. „Powiązałem w nowym utworze rozwój formalny i emocjonalny ze słynnym filmem”, komentuje kompozytor. „Do oryginalnego filmu nie została skomponowana nowa muzyka, a jako ścieżkę dźwiękową Stanley Kubrick wykorzystał wcześniej istniejące już kompozycje. W swoim utworze stworzyłem świat dźwiękowy, który jest nową, współczesną interpretacją filmu”. Dzieło zostało napisane dla Grossman Ensemble, a właściwie powstawało we współpracy z artystami. Przez cztery miesiące kompozytor spotykał się bezpośrednio z zespołem podczas warsztatów i prób, co pozwoliło w komforcie eksperymentować z dźwiękiem i sposobami jego wydobycia. 2051: A Space Odyssey po raz pierwszy zabrzmi podczas koncertu 3 grudnia w Logan Center for the Arts w Chicago.
Po prawykonaniach wokalnych i wokalno-instrumentalnych utworów Pawła Łukaszewskiego tej jesieni, w grudniu usłyszymy dzieło symfoniczne. Concerto doppio na skrzypce, altówkę i orkiestrę smyczkową premierowo zabrzmi w Filharmonii Śląskiej podczas koncertu z okazji jubileuszu 40-lecia Śląskiej Orkiestry Kameralnej. Partie skrzypiec i altówki – w tych rolach odpowiednio Kamila Wąsik-Janiak i Aleksandra Demowska-Madejska – będą połączeniem widowiskowych figuracji i śpiewnych fraz, a całość łączyć się będzie w quasi-postromantyczną tkankę dźwiękową. Do Filharmonii Śląskiej zapraszamy 4 grudnia.
W tym roku niejedno wydarzenie wiązało się z Zygmuntem Krauzem: za nami prawykonania, koncerty i spotkania autorskie, także te organizowane wokół nowej publikacji PWM Wywiad o niczym, czyli rozmowy Michała Mendyka z kompozytorem. Trudno się dziwić – 60-lecie pracy twórczej obchodzi się raz w życiu. Przed nami kolejne muzyczne wydarzenie. Tym razem Krauze nie wystąpi w roli wykonawcy, a kompozytora. W programie koncertu organizowanego przez Stowarzyszenie Kwadrofonik przy współorganizacji Programu 2 Polskiego Radia oraz Polskim Wydawnictwem Muzycznym jako partnerem, zabrzmi po raz pierwszy Tren pamięci Krzysztofa Pendereckiego na dwa fortepiany i kwartet smyczkowy Krauzego. Utwór prawykonają Lutosławski Piano Duo wraz z Kwartetem Śląskim – niekwestionowany top polskich zespołów kameralnych o światowej renomie. Oprócz koncertów na całym świecie rangę duetu Emilii Karoliny Sitarz i Bartłomieja Wąsika potwierdza choćby wyróżnienie Koryfeuszem Muzyki Polskiej, otrzymany wraz z zespołem Kwadrofonik Paszport Polityki, Złota Płyta, tytuł Folkowego Fonogramu Roku czy nagroda muzyczna Fryderyk, natomiast Kwartetu Śląskiego – Złoty Krzyż Zasługi (1999), Orfeusz podczas festiwalu „Warszawska Jesień” (2002) oraz medal Zasłużeni Kulturze Gloria Artis (2008). Jak zatem ci nagradzani artyści widzą Tren? „Zygmunt Krauze, który cieniuje za pomocą schematów rytmicznych, obraca dźwięki i ogląda je z każdej strony, jakby układając dźwiękowa kostkę Rubika, pokazuje i udowadnia, że ten sam ton, o tej samej długości, barwie, wysokości, w nowym otoczeniu i nowej relacji nie będzie już tym samym”, komentuje utwór z perspektywy wykonawczyni Emilia Karolina Sitarz. „Tren jest kompozycją, w której wszystkie struny naszych instrumentów mogą zostać poruszone, komórki dźwiękowe nawiążą nowe relacje, zobaczą siebie w odbiciu innych, znajda się w ich cieniu, może nawet chwilami zalśnią odbitym blaskiem otoczenia. Na pewno znajda swoje miejsce”. To wszystko 16 grudnia w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie.
Kończący się rok Stanisława Lema zamykamy prawykonaniem Koncertu fortepianowego „Phantomaticon” Pawła Hendricha. „W świecie wirtualnym można się bardziej zatracić niż odnaleźć – taką przestrogę zawarł Stanisław Lem wśród wielu tez, które postawił w jednym ze swoich najsłynniejszych esejów Summa technologiae”, przypomina Paweł Hendrich. „Wymyśliliśmy ten tytuł, nawiązując do opisanej w Summa technologiae maszyny do fantomatyki, czyli procesu tworzenia sztucznych światów”. Kompozytor zwraca szczególną uwagę na jego drugą część (-aticon), która tworzy anagram słowa „action” – ma to na celu podkreślenie aktywnej rolę twórcy w kreowaniu muzycznej rzeczywistości. Hendrich stworzył maszynę do wirtualnej muzycznej gry i opracował system dźwiękowy, czyli zbiór zasad określających mechanikę całej rozgrywki. Kształt utworu wyłaniał się – podobnie jak w przypadku nowego utworu Krzysztofa Wołka – we współpracy z artystami Orkiestry Muzyki Nowej, dzięki zastosowaniu określonych mechanizmów zaczerpniętych wprost z Lemowskich idei. Jaki będzie zatem najnowszy Koncert fortepianowy Pawła Hendricha i Orkiestry Muzyki Nowej z Ignacym Lisieckim przy fortepianie? Dowiemy się 19 grudnia w siedzibie NOSPR w Katowicach.
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
