Aktualności
PAŹDZIERNIK: historia muzyką pisana
2022-10-26
Jak niemal każda dziedzina sztuki, muzyka przyswaja i przemienia emocje, napięcia, problemy współczesnych jej wydarzeń w dźwięki. Wskazuje miejsca wrażliwe. Wypowiada to, co w słowa ubrać trudno. Takie romantyczne rozumienie muzyki zakorzeniło się wśród polskich twórców. Tu jest miejsce zarówno na martyrologię, jak i na budowanie chwalebnej wizji przeszłości. Pielęgnowanie narodowych mitów i z nimi polemikę.
W muzyce odnaleźć można sens historii, którego często bezskutecznie poszukujemy w samych wydarzeniach. Jako element kultury muzyka nie tyle buduje wspólnotę – wiele razy przekonaliśmy się, że trudno coś takiego zadekretować, zresztą gusta i przekonania są różne – co pozwala się w niej odnaleźć, przeżyć emocje, a czasem wręcz nazwać je.
Polska historia jest bogata i w ramach jej upamiętniania warto sięgać nieco dalej niż po zawsze te same dzieła Chopina czy Góreckiego. Szczególnie ciekawy jest zasób dzieł powstałych dla uczczenia pięćsetlecia urodzin Mikołaja Kopernika i 430. rocznicy jego śmierci – utworów wchodzących niemal w wymiar kosmiczny powstało wtedy wiele i chyba niesłusznie później odłożono je na bok. W 2023 roku przypadnie kolejna okrągła rocznica – może warto przypomnieć sobie kilka ważnych utworów? To przecież historia, z której powinniśmy być dumni. Zarówno z nauki, jak i powstałej w związku z nią muzyki.
Adam Suprynowicz

Grafika: Dobry Skład
Propozycje utworów z katalogu PWM:
Edward Bury (1919–1995), Treny warszawskie (1975), 20'
Jan Fotek (1928–2015), Cantatina Copernicana (1973), 9'
Jan Krenz (1926–2020), Elegia katyńska (2009), 7'
Henryk Opieński (1870–1942), Zygmunt August i Barbara, poemat symfoniczny (1911), 17'
Ludomir Różycki (1883–1953), Stańczyk, scherzo symfoniczne (1900), 10'
Bolesław Szabelski (1896–1979), Mikołaj Kopernik, poemat symfoniczny (1975), 12'
Bolesław Woytowicz (1899–1980), Poemat żałobny – Józef Piłsudski in memoriam (1935), 25'
Najczęściej czytane:
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
Z początkiem nowego roku Polskie Wydawnictwo Muzyczne rozpocznie kolejny etap dynamicznego rozwoju, przenosząc swoje krakowskie biuro, mieszczące się od 1952 roku przy alei Krasińskiego 11a, do tymczasowego budynku K1, potocznie nazywanego „Błękitkiem” i znajdującego się przy alei Pokoju 1 (obok Ronda Grzegórzeckiego). W związku z planowanymi pracami księgarnia stacjonarna przy alei Krasińskiego 11a zostanie 23 grudnia czasowo zamknięta. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą świątecznej wyprzedaży, która potrwa w księgarni przy alei Krasińskiego 11a od 19 do 23 grudnia. To znakomita okazja by skorzystać z wyjątkowych – bo sięgających 70%! – rabatów!
Nieukończony Koncert fortepianowy, niewydany mazurek, zniszczone Concertino... Kompozytorskie szkice Karola Szymanowskiego to cenne źródło dla muzykologów badających jego język muzyczny i proces twórczy – ale czy jest dla nich miejsce także w życiu koncertowym? W tej odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się nie pojedynczemu dziełu, lecz zbiorowi utworów – niedokończonych, nieznanych oraz zrekonstruowanych.
24 preludia i improwizacje na fortepian Piotra Orzechowskiego (aka Pianohooligan) to najnowsza publikacja nutowa Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, przeznaczona dla średniozaawansowanych i zaawansowanych wykonawców. Zawarty w niej cykl utworów to zapis solowej praktyki improwizacyjnej oryginalnego i bezkompromisowego kompozytora oraz pianisty–wirtuoza.