Aktualności
Co kryje trzeci tom „Pism” Romana Palestra? Zwieńczenie publicystycznej trylogii
2024-11-19
Celne i bezkompromisowe komentarze w błyskotliwym stylu, czyli Roman Palester o muzyce, sztuce oraz literaturze. Ostatni tom trylogii „Pisma” trafił na półki księgarń. Zbiór myśli kompozytora i wieloletniego redaktora audycji kulturalnych Radia Wolna Europa to doskonała propozycja dla miłośników sztuki, będąc przyjemną, a równocześnie skłaniającą do refleksji lekturą.
Dzieła i problemy – trzeci, a zarazem ostatni tom Pism Romana Palestra – to książka, w której muzyka po raz kolejny spotyka się ze sztukami wizualnymi i literaturą. Czytelnik odnajdzie w niej ponad sto dwadzieścia szkiców, poświęconych wybranym dziełom oraz zagadnieniom z dziedziny kultury. Większość tekstów to radiowe felietony Palestra, emitowane na falach Radia Wolna Europa w latach 1952–1972, po raz pierwszy ogłoszone drukiem. Ponadto w tomie zamieszczone zostały nieopublikowane wcześniej obszerne studia poświęcone trzem dekadom muzyki polskiej i edycjom listów Chopina, a także wywiad, którego kompozytor udzielił u schyłku swojego życia Jagodzie Jędrychowskiej.
Jak czytać „Pisma”?
Strukturę książki zorganizowano według klucza tematyczno-problemowego, a ujęcie treści w krótkie i niezależne rozdziały pozwala na dowolność w kolejności ich czytania. Roman Palester porusza szerokie spektrum zagadnień, przybliżając rozmaite problemy nurtujące ówczesnych entuzjastów sztuki. Wybór tematów jest subiektywny i można spodziewać się dużej różnorodności – od „Bogurodzicy”, przez domniemane listy Fryderyka Chopina, po rozważania na temat fałszerstwa w malarstwie czy pisarską twórczość Witolda Gombrowicza.
Trylogia w komplecie
W tomie I – Zawsze myliłem się w polityce – znalazły się studia i szkice analityczne, polemiki, wywiady, przemowy oraz emitowane na falach Radia Wolna Europa w latach 1952–1972 komentarze kulturalne, w których Palester omawiał bieżące wydarzenia muzyczne, plastyczne i literackie. Portrety, czyli tom II, to ponad dwieście tekstów przybliżających sylwetki postaci ze świata kultury – muzyki, sztuk plastycznych, architektury, literatury i filozofii – począwszy od średniowiecza aż po współczesność. W tomie III założono odmienną perspektywę, bowiem kompozytor spogląda na sztukę przez pryzmat dzieł, kierunków i zagadnień. Omawiane tematy traktuje kompleksowo, przybliżając konteksty kulturalne i historyczne.
Publikacja jest owocem pracy zespołu specjalistów, którzy przygotowali również poprzednie tomy „Pism” Romana Palestra. Wydanie powstało pod redakcją Violetty Wejs-Milewskiej, Lecha Dzierżanowskiego, Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej, Iwony Lindstedt oraz Artura Zaguły.
Książkę można znaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych: pwm.sklep.pl empik.com, alenuty.pl, liber.pl oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorze:
Roman Palester (1907–1989) – wybitny polski kompozytor, pianista, publicysta muzyczny oraz komentator kulturalny Radia Wolna Europa w Monachium. Od 1949 roku do końca życia przebywał na emigracji politycznej w Monachium i Paryżu, co stało się bezpośrednią przyczyną wykluczenia go ze Związku Kompozytorów Polskich oraz objęcia zapisem peerelowskiej cenzury dzieła i nazwiska autora Konfliktu Marsjasza (uchylonym w 1977 roku).
Najczęściej czytane:
Zygmunt Mycielski (1907-1987), kompozytor miesiąca sierpnia, to wielobarwna postać polskiego życia kulturalnego XX wieku. Pamiętany przede wszystkim za swą spuściznę publicystyczną i działalność społeczną pozostawił po sobie szereg znakomitych kompozycji, które dziś odkrywane są na nowo.
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
W nadchodzącym tygodniu Szczebrzeszyn po raz dwunasty stanie się stolicą słowa. Stanie się to za sprawą rokrocznie gromadzącego czytelników z całej Polski Festiwalu Stolica Języka Polskiego, który zaprosi do świata książek, języka i sztuki oraz do wspólnego przeżywania kultury. Z myślą o festiwalowiczach, Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało wydarzenia skoncentrowane wokół postaci Zygmunta Mycielskiego.
The Manhattan International Music Competition od lat należy do grona prestiżowych międzynarodowych konkursów promujących wykonawców i kompozytorów z całego świata. Wydarzenie stało się ważnym symbolem życia muzycznego Nowego Jorku w dziedzinie muzyki klasycznej. W gronie laureatów tegorocznej, 10. edycji konkursu jest Marcel Chyrzyński, który zdobył Srebrny Medal za kompozycję Death Valley na flet altowy, wiolonczelę, perkusję i fortepian.
Fondation Prince Pierre de Monaco ogłosiła nominacje do tegorocznej edycji prestiżowej Prix de Composition Musicale. W gronie kandydatów jest Elżbieta Sikora, za operę Dorian Gray. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się jesienią.
Karol Augustyniak oraz Artur Szczepkowski zostali laureatami programu composer.pl – rezydencji artystycznej na Islandii dla młodych polskich kompozytorów. Twórczy pobyt zaproszonych uczestników w „Krainie Lodu i Ognia” potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Adama Neuera (1935-2026), cenionego muzykologa, popularyzatora sztuki oraz wieloletniego pracownika Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Fanom kinematografii polecamy nadchodzące polskie festiwale filmowe, podczas których odbędą się m.in pokazy filmu "Bacewicz x Bomsori" w reżyserii Jakuba Piątka. Program wydarzeń właśnie ogłosił 20. Festiwal Filmu i Sztuki BNP Paribas Dwa Brzegi.
Muzyka polska od romantyzmu po współczesność w najlepszych wykonaniach – tak zapowiada się 22. edycja Festiwalu Muzyki Polskiej, który potrwa od 17 lipca do 2 sierpnia w Krakowie. Siedem tematycznych koncertów, w tym silna reprezentacja kompozytorów emigracyjnych, ballady do słów Adama Mickiewicza, utwory organowe epoki romantyzmu, najpiękniejsze polskie pieśni i arie operowe, prawykonania najnowszych utworów oraz muzyczny hołd dla Mieczysława Karłowicza z okazji 150. rocznicy urodzin młodopolskiego twórcy. W repertuarze znajdziemy szereg utworów z katalogu PWM.
„Symfonia musi być jak świat, musi obejmować wszystko!” – twierdził jeden z najbardziej fascynujących kompozytorów późnego romantyzmu. Swoje słowa stosował w praktyce – dzieła Gustava Mahlera charakteryzują rozmach, monumentalne brzmienie i potężne obsady, liczące nawet 1000 wykonawców. O twórcy, którego język muzyczny balansował na styku tradycji i nowoczesności, od dziś przeczytać można w premierowej książce z serii „Małe Monografie”. Mahler Oskara Łapety to najnowsza propozycja Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wydana z okazji 166 rocznicy urodzin kompozytora.
