Aktualności
Żegnamy Teresę Chylińską (1931‒2025)
2025-10-01
Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Teresy Chylińskiej, wybitnej postaci polskiej muzykologii. Związana przez ponad 70 lat z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, odeszła 30 września 2025 roku, w wieku 94 lat. Swoje zawodowe życie poświęciła badaniu życia i twórczości Karola Szymanowskiego.
Teresa Chylińska wywarła ogromny wpływ na polską muzykologię i kulturę muzyczną. Napisała liczne książki, przez wiele lat była także redaktorem i kierownikiem działu redakcji Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Pracę w oficynie rozpoczęła w 1954 roku. Pod jej opieką pracowano nad wydaniami nutowymi utworów polskich kompozytorów, w tym legendarnymi edycjami źródłowo-krytycznymi dzieł Chopina, Moniuszki, Wieniawskiego, oraz nad publikacjami bibliograficznymi i katalogami tematycznymi. „Była wzorem wielkiego redaktora. Zawsze wrażliwa na autora, z czułością podchodząca do tekstu” – mówił dyrektor – redaktor naczelny PWM Daniel Cichy.
Przez całe życie z zaangażowaniem działała na wielu polach – jako badacz, popularyzator i znawca muzyki, zwłaszcza twórczości Karola Szymanowskiego. Od 1970 roku w Instytucie Muzykologii UJ prowadziła wykłady z historii muzyki polskiej, a na Akademii Muzycznej w Krakowie z zakresu historii edytorstwa muzycznego. W latach 1968–1979 pełniła funkcję sekretarza Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. Była także członkiem Związku Kompozytorów Polskich oraz Międzynarodowego Towarzystwa Muzykologicznego, od 1979 roku natomiast piastowała urząd prezesa Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem. W latach 1985‒1988 roku była członkiem Rady Naukowej Towarzystwa im. Fryderyka Chopina, od 1997 roku zaś działała jako członek zarządu Fundacji im. Karola Szymanowskiego i członek jury Nagrody im. Karola Szymanowskiego.
W swojej pracy naukowej koncentrowała się na badaniu życia i twórczości Karola Szymanowskiego. Była redaktorem naukowym edycji źródłowo-krytycznej dzieł kompozytora. Opracowała korespondencję Szymanowskiego, wydała trzytomową monografię Karol Szymanowski i jego epoka, a także książki: Karol Szymanowski. Romans, którego nie było? Między Tymoszówką i Wierzbówką oraz Jak Karol Szymanowski pisał książkę o sobie. Zrekonstruowała partyturę II Symfonii Szymanowskiego, dzięki czemu w 2021 roku (w 110. rocznicę prawykonania dzieła) w Filharmonii Krakowskiej utwór zabrzmiał w kształcie zgodnym z pierwotną wizją kompozytora. W 2023 roku o Szymanowskim i początkach swojej pracy w PWM Chylińska opowiedziała Mateuszowi Borkowskiemu w podcaście „DNA Muzyki Polskiej”. Jej odejście przerwało prace nad aktualizacją Katalogu tematycznego dzieł Karola Szymanowskiego.
Za swoją wieloletnią działalność została uhonorowana wieloma krajowymi i międzynarodowymi nagrodami oraz odznaczeniami, m.in. Nagrodą Miasta Krakowa, Nagrodą Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku, Nagrodą Związku Kompozytorów Polskich, Nagrodą im. Karola Szymanowskiego, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze ‒ Gloria Artis”, Medalem Uniwersytetu Jagiellońskiego „Plus ratio quam vis”, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Nagrodą Wielkiego Redaktora.
Teresa Chylińska do końca życia pracowała zawodowo. Jej śmierć to wielka strata dla polskiego środowiska muzycznego.
Najczęściej czytane:
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
W nadchodzącym tygodniu Szczebrzeszyn po raz dwunasty stanie się stolicą słowa. Stanie się to za sprawą rokrocznie gromadzącego czytelników z całej Polski Festiwalu Stolica Języka Polskiego, który zaprosi do świata książek, języka i sztuki oraz do wspólnego przeżywania kultury. Z myślą o festiwalowiczach, Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało wydarzenia skoncentrowane wokół postaci Zygmunta Mycielskiego.
The Manhattan International Music Competition od lat należy do grona prestiżowych międzynarodowych konkursów promujących wykonawców i kompozytorów z całego świata. Wydarzenie stało się ważnym symbolem życia muzycznego Nowego Jorku w dziedzinie muzyki klasycznej. W gronie laureatów tegorocznej, 10. edycji konkursu jest Marcel Chyrzyński, który zdobył Srebrny Medal za kompozycję Death Valley na flet altowy, wiolonczelę, perkusję i fortepian.
Fondation Prince Pierre de Monaco ogłosiła nominacje do tegorocznej edycji prestiżowej Prix de Composition Musicale. W gronie kandydatów jest Elżbieta Sikora, za operę Dorian Gray. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się jesienią.
Karol Augustyniak oraz Artur Szczepkowski zostali laureatami programu composer.pl – rezydencji artystycznej na Islandii dla młodych polskich kompozytorów. Twórczy pobyt zaproszonych uczestników w „Krainie Lodu i Ognia” potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Adama Neuera (1935-2026), cenionego muzykologa, popularyzatora sztuki oraz wieloletniego pracownika Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Fanom kinematografii polecamy nadchodzące polskie festiwale filmowe, podczas których odbędą się m.in pokazy filmu "Bacewicz x Bomsori" w reżyserii Jakuba Piątka. Program wydarzeń właśnie ogłosił 20. Festiwal Filmu i Sztuki BNP Paribas Dwa Brzegi.
Muzyka polska od romantyzmu po współczesność w najlepszych wykonaniach – tak zapowiada się 22. edycja Festiwalu Muzyki Polskiej, który potrwa od 17 lipca do 2 sierpnia w Krakowie. Siedem tematycznych koncertów, w tym silna reprezentacja kompozytorów emigracyjnych, ballady do słów Adama Mickiewicza, utwory organowe epoki romantyzmu, najpiękniejsze polskie pieśni i arie operowe, prawykonania najnowszych utworów oraz muzyczny hołd dla Mieczysława Karłowicza z okazji 150. rocznicy urodzin młodopolskiego twórcy. W repertuarze znajdziemy szereg utworów z katalogu PWM.
„Symfonia musi być jak świat, musi obejmować wszystko!” – twierdził jeden z najbardziej fascynujących kompozytorów późnego romantyzmu. Swoje słowa stosował w praktyce – dzieła Gustava Mahlera charakteryzują rozmach, monumentalne brzmienie i potężne obsady, liczące nawet 1000 wykonawców. O twórcy, którego język muzyczny balansował na styku tradycji i nowoczesności, od dziś przeczytać można w premierowej książce z serii „Małe Monografie”. Mahler Oskara Łapety to najnowsza propozycja Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wydana z okazji 166 rocznicy urodzin kompozytora.
W lipcu skupiamy się na postaci i dorobku Jana Krenza (1926-2020), cenionego kompozytora muzyki symfonicznej, oratoryjnej, kameralnej i filmowej. Dziś pamiętany jest on przede wszystkim jako niezwykle zasłużony dla promocji muzyki polskiej dyrygent, którego błyskotliwa kariera przyćmiła autorski dorobek twórczy.
