Aktualności
Żegnamy Teresę Chylińską (1931‒2025)
2025-10-01
Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Teresy Chylińskiej, wybitnej postaci polskiej muzykologii. Związana przez ponad 70 lat z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, odeszła 30 września 2025 roku, w wieku 94 lat. Swoje zawodowe życie poświęciła badaniu życia i twórczości Karola Szymanowskiego.
Teresa Chylińska wywarła ogromny wpływ na polską muzykologię i kulturę muzyczną. Napisała liczne książki, przez wiele lat była także redaktorem i kierownikiem działu redakcji Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Pracę w oficynie rozpoczęła w 1954 roku. Pod jej opieką pracowano nad wydaniami nutowymi utworów polskich kompozytorów, w tym legendarnymi edycjami źródłowo-krytycznymi dzieł Chopina, Moniuszki, Wieniawskiego, oraz nad publikacjami bibliograficznymi i katalogami tematycznymi. „Była wzorem wielkiego redaktora. Zawsze wrażliwa na autora, z czułością podchodząca do tekstu” – mówił dyrektor – redaktor naczelny PWM Daniel Cichy.
Przez całe życie z zaangażowaniem działała na wielu polach – jako badacz, popularyzator i znawca muzyki, zwłaszcza twórczości Karola Szymanowskiego. Od 1970 roku w Instytucie Muzykologii UJ prowadziła wykłady z historii muzyki polskiej, a na Akademii Muzycznej w Krakowie z zakresu historii edytorstwa muzycznego. W latach 1968–1979 pełniła funkcję sekretarza Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. Była także członkiem Związku Kompozytorów Polskich oraz Międzynarodowego Towarzystwa Muzykologicznego, od 1979 roku natomiast piastowała urząd prezesa Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem. W latach 1985‒1988 roku była członkiem Rady Naukowej Towarzystwa im. Fryderyka Chopina, od 1997 roku zaś działała jako członek zarządu Fundacji im. Karola Szymanowskiego i członek jury Nagrody im. Karola Szymanowskiego.
W swojej pracy naukowej koncentrowała się na badaniu życia i twórczości Karola Szymanowskiego. Była redaktorem naukowym edycji źródłowo-krytycznej dzieł kompozytora. Opracowała korespondencję Szymanowskiego, wydała trzytomową monografię Karol Szymanowski i jego epoka, a także książki: Karol Szymanowski. Romans, którego nie było? Między Tymoszówką i Wierzbówką oraz Jak Karol Szymanowski pisał książkę o sobie. Zrekonstruowała partyturę II Symfonii Szymanowskiego, dzięki czemu w 2021 roku (w 110. rocznicę prawykonania dzieła) w Filharmonii Krakowskiej utwór zabrzmiał w kształcie zgodnym z pierwotną wizją kompozytora. W 2023 roku o Szymanowskim i początkach swojej pracy w PWM Chylińska opowiedziała Mateuszowi Borkowskiemu w podcaście „DNA Muzyki Polskiej”. Jej odejście przerwało prace nad aktualizacją Katalogu tematycznego dzieł Karola Szymanowskiego.
Za swoją wieloletnią działalność została uhonorowana wieloma krajowymi i międzynarodowymi nagrodami oraz odznaczeniami, m.in. Nagrodą Miasta Krakowa, Nagrodą Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku, Nagrodą Związku Kompozytorów Polskich, Nagrodą im. Karola Szymanowskiego, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze ‒ Gloria Artis”, Medalem Uniwersytetu Jagiellońskiego „Plus ratio quam vis”, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Nagrodą Wielkiego Redaktora.
Teresa Chylińska do końca życia pracowała zawodowo. Jej śmierć to wielka strata dla polskiego środowiska muzycznego.
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
