PWM

Rzeczpospolita Polska
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

Nie tylko „Cztery pory roku". Poznaj autora hitu wszech czasów

2026-04-22

Wszyscy słyszeli o Vivaldim. Włoski mistrz epoki baroku to jeden z najsłynniejszych i najpłodniejszych kompozytorów w dziejach muzyki europejskiej. Skomponował blisko 800 utworów, a cykl koncertów skrzypcowych „Cztery pory roku” stał się hitem wszech czasów, goszcząc w filmach, reklamach, mediach społecznościowych, a nawet w dzwonkach telefonicznych. Postać kompozytora postanowił przybliżyć Mateusz Borkowski w nowej na rynku publikacji Vivaldi, która właśnie dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Premiera książki już dziś

 

 

Fenomen Vivaldiego

Antonia Vivaldiego wymienia się jednym tchem z najsłynniejszymi kompozytorami takimi jak Mozart, Bach czy Beethoven. Jego dzieła są nieustannie wykonywane, nagrywane i reinterpretowane. Pozostawił po sobie olbrzymią spuściznę – opery, motety, kantaty, sonaty i najliczniejsze w jego katalogu koncerty. Działając w Ospedale della Pietà, przez lata edukował dziesiątki utalentowanych kobiet, dając im wykształcenie muzyczne w czasach, gdy nie miały powszechnego dostępu do edukacji. Wirtuoz skrzypiec po śmierci został zapomniany na niemal dwa stulecia, czekając na ponowne odkrycie. Aż pod koniec ubiegłego wieku przyszedł marketingowy boom, a koncert „Cztery pory roku” trafił nie tylko na sceny, ale też do popkultury.

 


 


Vivaldi w pigułce

Choć każdy zna nazwisko Antonia Vivaldiego, nie wszyscy znają jego historię. Z pomocą przychodzi książka Mateusza Borkowskiego – przyjemna w odbiorze oraz lekka (dosłownie i w przenośni) lektura, która pozwala spojrzeć na kompozytora z różnych perspektyw. Kieszonkowa biografia rudego księdza to nie tylko jego życiorys, ale też dzieje jego muzycznego dziedzictwa. Autor sięga do najrozmaitszych źródeł, opisuje historię oraz współczesność – opowiada o ciekawych wykonaniach, płytach i tym, jak kompozycje zakorzeniły się w popkulturze. Choć sam zauważa, że „spowszedniał nam ten Vivaldi”, jego książka stanowi świetny pretekst do strząśnięcia kurzu, którym okryta jest sylwetka kompozytora, i odkrycia pełni jego twórczości.



[…] możemy spróbować spojrzeć na ogromną spuściznę Vivaldiego całościowo, z całą posiadaną wiedzą, z uwzględnieniem mechanizmów rządzących osiemnastowiecznym światem muzycznym. Bez uprzedzeń i powielania stereotypów. Przecież Vivaldi nigdy nie był autorem jednego „przeboju”, nie dajmy sobie wmówić, że nieśmiertelne są tylko – trzeba przyznać, że niestety nieco wyświechtane, choć przecież genialne – koncerty skrzypcowe. Nie gódźmy się na taką narrację, podobnie jak na krzywdzący, powtarzany w różnych wersjach bon mot Luigiego Dallapiccoli, że Vivaldi pisał w kółko jedno i to samo.

Fragment książki


 

Vivaldi to już dwudziesta piąta książka z serii „Małe Monografie” Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, przybliżającej sylwetki zarówno znanych, jak i tych mniej popularnych kompozytorów. To również czwarta publikacja PWM, której autorem jest Mateusz Borkowski – spod jego pióra dotychczas ukazała się monografia Wieniawski, wywiad rzeka z Michałem Znanieckim Złota klatka oraz pisana w zespole z Jackiem Mikołajczykiem i Marcinem Zawadą, prawdziwa gratka dla każdego miłośnika Broadwayu – Ten cały musical. Jego najnowszą książkę można znaleźć w nowo otwartej Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA, księgarniach internetowych, m.in. na pwm.sklep.pl oraz w dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.


O autorze:
Mateusz Borkowski – muzykolog, kulturoznawca, krytyk i publicysta muzyczny. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na co dzień związany z „Józefiną” – Szkołą Muzyczną I i II st. im. Bronisława Rutkowskiego w Krakowie. Współpracuje z „Ruchem Muzycznym”, Radiem Kraków Kultura i Polskim Wydawnictwem Muzycznym. Autor książek: Złota klatka – wywiad-rzeka z reżyserem Michałem Znanieckim (PWM 2017), Organy na krańcach świata, która została uhonorowana tytułem Krakowskiej Książki Miesiąca (Petrus 2019), Wieniawski z serii „Małe Monografie” (PWM 2022) oraz – wspólnie z Jackiem Mikołajczykiem i Marcinem Zawadą – Ten cały musical (PWM 2023). W muzyce nie lubi podziałów, stawia na otwartość i ciekawość, stąd szerokie zainteresowania – od muzyki dawnej po musical. Interesuje się teatrem muzycznym i kinem gatunkowym. Lubi teatry Warszawy i Londynu, a także Kraków z Nową Hutą oraz Wenecję.

 

Najczęściej czytane:

KNAPIK 75 | Gala urodzinowa prof. Eugeniusza Knapika

Wieczór poświęcony Eugeniuszowi Knapikowi będzie okazją do spotkania z jednym z najważniejszych twórców współczesnej muzyki polskiej. Kompozytor, pedagog i wieloletni profesor i rektor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach od ponad czterech dekad współtworzy krajobraz polskiej kultury muzycznej, a jego dzieła wykonywane są przez najwybitniejszych artystów i zespoły w kraju i za granicą. W roku 75. urodzin kompozytora Filharmonia Śląska i Polskie Wydawnictwo Muzyczne zapraszają 30 października na wydarzenie, które połączy rozmowę, film oraz koncert prezentujący wybrane utwory Jubilata.

Geniusz od pierwszego taktu. Fascynująca opowieść o Beethovenie

Co Ludwig van Beethoven sądził o Napoleonie? Do czego używał czerwonego ołówka? Co łączyło go z zakonem krzyżackim? Wreszcie z ilu ziaren najsłynniejszy kompozytor muzyki klasycznej przygotowywał sobie kawę? Na te i wiele innych pytań odpowiada Danuta Gwizdalanka w swojej najnowszej książce Beethoven. Publikacja już dziś dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.


Nowa kompozytorka w katalogu PWM – witamy Joannę Woźny!

Z ogromną radością ogłaszamy, że do grona kompozytorów reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne dołącza Joanna Woźny. Ta ceniona kompozytorka, która od wielu lat mieszka i pracuje w Graz w Austrii, tworzy muzykę cieszącą się ogromnym zainteresowaniem zespołów i orkiestr specjalizujących się w muzyce najnowszej.

PWM w ruchu. Pociąg Wypełniony Muzyką z dwiema nominacjami do Złotych Spinaczy!

„PWM w ruchu. Pociąg Wypełniony Muzyką” otrzymał nominacje do prestiżowych Złotych Spinaczy 2026 w dwóch kategoriach: Kultura i media oraz Kreatywność. Wyróżnienie w 24. edycji konkursu organizowanego przez Związek Firm Public Relations to ważne docenienie działań Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na styku kultury, komunikacji i kreatywności.

Muzyka barokowa z bliska – tak było na spotkaniu z profesorem Markiem Toporowskim

8 października Kluboksięgarnia UNA Polskiego Wydawnictwa Muzycznego stała się wehikułem czasu. Profesor Marek Toporowski – ceniony klawesynista i pedagog, przybliżył tajniki dawnych praktyk wykonawczych i zaprezentował brzmienie wirginału. Inspirację dla zorganizowania wydarzenia stanowiły starodruki z zasobów Ikonoteki Polskiej Biblioteki Muzycznej.

Prapremiera opery „Weiser” Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej na podstawie powieści Pawła Huellego

 

W Operze Bałtyckiej trwają próby do prapremiery opery „Weiser”, inspirowanej powieścią Pawła Huellego. Autorką libretta jest Anna Czekanowska, muzykę skomponowała Ewa Fabiańska-Jelińska, a reżyserię spektaklu powierzono Romualdowi Wiczy-Pokojskiemu. Prapremiera odbędzie się już 16 października o godz. 19:00.  Kolejne spektakle 17, 18, 20, 23, 24, 25 października 2026

Osiecka w chóralnej odsłonie. „Pogoda na szczęście” zabrzmi na 29. Międzynarodowych Targach Książki w Krakowie

Utwory z tekstami Agnieszki Osieckiej ze zbioru „Pogoda na szczęście” zabrzmią już 22 października, podczas 29. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie, za sprawą występu Chóru Kameralnego Auxilium. Zapraszamy!

Muzyczne emocje i współzawodnictwo. PWM zaprasza na październik z Wieniawskim

W tegorocznym kalendarzu melomana październik to czas jednego z najważniejszych konkursów muzycznych na świecie – 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Z tej okazji Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza na poświęcone kompozytorowi wydarzenia w Krakowie i Poznaniu. Będzie można sprawdzić swoją wiedzę o Wieniawskim, wspólnie kibicować ulubionym artystom, a nawet wcielić się w rolę konkursowego jurora.

Teresa Chylińska. Wspominamy

Serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone pamięci Teresy Chylińskiej – wybitnej muzykolog, edytorki i badaczki twórczości Karola Szymanowskiego. Spotkanie odbędzie się 15 października 2026 r. o godz. 18.00 w Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA.

Pięć wieków nowoczesności w muzyce. Premiera przełomowej książki Juliana Johnsona

Kiedy rozpoczęła się nowoczesność? Dlaczego muzyka jest tak ważna w historii? Czy Monteverdiego i Schönberga więcej łączy, czy dzieli? Interdyscyplinarna seria Biblioteka Res Facta Nova powiększa się właśnie o dzieło przełomowe – „Czas rozstrojony. Muzyka i nadejście ery nowoczesnej” Juliana Johnsona. To książka, która odmienia pespektywę odczytywania historii muzyki, a przy tym stanowi intrygującą i wciągającą lekturę. Premiera już dziś.