Aktualności
II Symfonia Szymanowskiego, jakiej nie znacie
2021-09-15
„To jest instrumentalne dzieło, jakiego nigdy jeszcze żaden Polak nie napisał…” – tak określił swoją II Symfonię B-dur op. 19 Karol Szymanowski. Utwór niewątpliwie stanowił owoc dojrzałego warsztatu i świadomego zamysłu. Jednak losy kompozycji po prawykonaniu mogą się jeszcze różnie potoczyć… 17 września w Filharmonii Krakowskiej imienia K. Szymanowskiego dzieło zabrzmi w kształcie, w jakim nie było wykowywane od lat.
II Symfonia Szymanowskiego jest dziełem niewątpliwie wybitnym – zaskakuje różnorodnością melodii i zestawień instrumentalnych, wyrafinowaną, wysmakowaną ekspresją. Po pierwszych wykonaniach utwór zdobył serca publiczności w Berlinie (1911), Monachium (1912), Wiedniu (1912) czy Lipsku (1912). Rozpływali się nad nim recenzenci, określając po koncercie jego twórcę jako „kogoś, kto ma pęd ku wielkości” (Richard Specht), z kogo nazwiskiem „będą musiały oswoić się także i niemieckie języki” (“Neue Freie Presse”).
Georg Schünemann po wykonaniu II Symfonii pisał natomiast, że „najlepsze rzeczy daje Szymanowski w wariacjach”. I to właśnie druga część utworu – temat z wariacjami – zasługuje na szczególną uwagę podczas zbliżającego się koncertu. Otóż II Symfonia w swoim pierwotnym kształcie, święcąca triumfy od 1911 do 1921 roku, na potrzeby koncertu w 1922 roku w Bostonie została przez Szymanowskiego skrócona o dwie wariacje. Dzieło w tej wersji weszło ostatecznie do repertuaru, przez co współczesna publiczność nie zna pierwotnego zamysłu kompozytora.
„Powiedzmy sobie szczerze: nie znając wariacji nr 3 i nr 7, które przez lata 1911–1921 stanowiły integralną część II Symfonii – w istocie nie znamy oryginalnego zamysłu dzieła, jego pierwotnego kształtu, formy i ekspresji. Nie znamy dzieła, które przez 10 lat zachwycało słuchaczy europejskich centrów muzycznych”, komentuje Teresa Chylińska, wieloletnia badaczka twórczości Karola Szymanowskiego, redaktor naukowa edycji źródłowo-krytycznej dzieł Karola Szymanowskiego, wydanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Utwór po latach w jego pierwotnej wersji wykonają w swojej siedzibie muzycy Filharmonii Krakowskiej pod batutą Alexandra Humali 17 września o godz. 19:30 w ramach festiwalu „Szymanowski Polska Świat”. Bilety można zakupić lub zarezerwować na stronie internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Artyści powtórzą koncert dzień później o tej samej porze w Studiu Koncertowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. Koncert ten będzie transmitowany na antenie Programu Drugiego Polskiego Radia. Bilety można zarezerwować za pośrednictwem strony internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Zapraszamy na podróż w czasie do roku 1911, kiedy to odbyło się prawykonanie dzieła w jego oryginalnym zamyśle i kształcie.
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
