Aktualności
Doświadczajmy TUTTI sztuki dźwięków
2022-01-26
Nowy rok oznacza nowy początek, a także nową serię wpisów z kalendarza PWM. W 2022 roku projektem, który zainspirował nasze notesowe terminarze, było TUTTI.pl i to ono będzie motywem przewodnim w naszej dwunastomiesięcznej podróży przez polską muzykę. Styczeń. Zaczynamy od początku!
Gdyby spojrzeć na koncert symfoniczny z boku, nie z fotela w filharmonii, to można by pomyśleć, że mamy do czynienia ze zjawiskiem tak abstrakcyjnym, że aż z pogranicza magii i rytuału. Bo oto w jednym miejscu gromadzi się spora grupa, aby spędzić razem (ale jednak trochę osobno) parę godzin, obcując ze zmyślnie uruchomionymi przez innych ludzi falami akustycznymi. Nadawcy tego dźwiękowego komunikatu – często o wyrafinowanej strukturze, zróżnicowaniu brzmieniowym i złożonej formie – podążając za dyrygentem-przewodnikiem, posługują się rozmaitymi instrumentami i tajemniczym kodem zapisanym w formie partytury. Jeszcze inaczej ma się sprawa z dziełem operowym. Dochodzą tu bowiem literacka narracja, oprawa teatralna i gra aktorska…
Formuła publicznego koncertu i spektaklu operowego na dobre zakorzeniła się w naszym kręgu kulturowym. A jak bardzo jej potrzebujemy, pokazał okres pandemii z jego rozlicznymi ograniczeniami. Jeśli więc dowiedzieliśmy się czegoś nowego o kulturze i naszym do niej nastawieniu, to tego, że żadne występy online, nawet w wykonaniu najwybitniejszych artystów, żadne streamingi z najznamienitszych sal koncertowych nie zastąpią doświadczania sztuki na żywo. Bo odbiór muzyki zawsze jest związany z przeżyciem wspólnotowym, domniemanym lub rzeczywistym spotkaniem.
To właśnie koncertowe życie jest tematem kalendarza Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na 2022 rok. Mamy nadzieję, że zawarte w nim informacje o ciekawych kompozytorskich postaciach i intrygujących dziełach wskażą kierunki repertuarowe nie tylko artystom i organizatorom życia muzycznego, ale i publiczności. Oby tylko nie zabrakło nam w najbliższych miesiącach okazji do osobistego smakowania dźwięków. Oczywiście wspólnie z innymi, po prostu – TUTTI.
dr Daniel Cichy
dyrektor – redaktor naczelny
Polskiego Wydawnictwa Muzycznego
STYCZEŃ: na dobry początek
Filharmoniczna tradycja każe zaczynać koncert uwerturą. Chociaż programy układa się coraz bardziej fantazyjnie, mocny początek jest zawsze jak trzęsienie ziemi, od którego – wedle Alfreda Hitchcocka – powinien zaczynać się film. Czasem trudno zmienić przyzwyczajenia publiczności, ale i ona coraz częściej lubi być zaskakiwana. Czasy kanonicznego repertuaru powoli odchodzą w przeszłość, sięgnijmy więc do zasobów muzyki polskiej. Znajdziemy w nich niejeden utwór, który wywoła repertuarowy wstrząs!
Grafika: Dobry Skład
Do bogatej historii uwertury koncertowej nawiązywali chętnie kompozytorzy, którzy wybrali estetykę neoklasyczną. Pozostawili oni po sobie przebogaty zbiór nieogranej, efektownej i komunikatywnej muzyki, którą powoli wydobywa się z zapomnienia. Ta grupa twórców pozostawała przez lata w cieniu awangardowej „szkoły polskiej”. Wielu kompozytorów z czasem zmieniało zresztą stylistykę. Jak chociażby Grażyna Bacewicz: można zacząć od pełnej motorycznej energii Uwertury z 1944 roku, aby dalej skierować kroki ku Mozartowi czy Beethovenowi, ale można też od Pensieri notturni z 1960 roku, których siła tkwi we wspaniałych barwach orkiestry – świetnie komponują się one choćby z muzyką Debussy’ego czy Ravela. A przecież nie samą Bacewicz polska muzyka stoi! Możliwych kombinacji jest bardzo wiele. Czemu nie spróbować tych, które wybraliśmy?
Adam Suprynowicz
Propozycje utworów z katalogu PWM:
Tadeusz Baird (1928–1981), Uwertura giocosa (1952), 7'
Ryszard Bukowski (1916–1987), Uwertura francuska na orkiestrę smyczkową (1965), 7'
Andrzej Cwojdziński (1928), Uwertura radosna (1954), 5'
Stefan Kisielewski (1911–1991), Mała uwertura (1953), 6'
Roman Palester (1907–1989), Mała uwertura (1935), 5'
Bolesław Szabelski (1896–1979), Preludia (1963), 7'
Zbigniew Turski (1908–1979), Mała uwertura (1955), 4'
Najczęściej czytane:
Karol Augustyniak oraz Artur Szczepkowski zostali laureatami programu composer.pl – rezydencji artystycznej na Islandii dla młodych polskich kompozytorów. Twórczy pobyt zaproszonych uczestników w „Krainie Lodu i Ognia” potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Adama Neuera (1935-2026), cenionego muzykologa, popularyzatora sztuki oraz wieloletniego pracownika Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Fanom kinematografii polecamy nadchodzące polskie festiwale filmowe, podczas których odbędą się m.in pokazy filmu "Bacewicz x Bomsori" w reżyserii Jakuba Piątka. Program wydarzeń właśnie ogłosił 20. Festiwal Filmu i Sztuki BNP Paribas Dwa Brzegi.
Muzyka polska od romantyzmu po współczesność w najlepszych wykonaniach – tak zapowiada się 22. edycja Festiwalu Muzyki Polskiej, który potrwa od 17 lipca do 2 sierpnia w Krakowie. Siedem tematycznych koncertów, w tym silna reprezentacja kompozytorów emigracyjnych, ballady do słów Adama Mickiewicza, utwory organowe epoki romantyzmu, najpiękniejsze polskie pieśni i arie operowe, prawykonania najnowszych utworów oraz muzyczny hołd dla Mieczysława Karłowicza z okazji 150. rocznicy urodzin młodopolskiego twórcy. W repertuarze znajdziemy szereg utworów z katalogu PWM.
„Symfonia musi być jak świat, musi obejmować wszystko!” – twierdził jeden z najbardziej fascynujących kompozytorów późnego romantyzmu. Swoje słowa stosował w praktyce – dzieła Gustava Mahlera charakteryzują rozmach, monumentalne brzmienie i potężne obsady, liczące nawet 1000 wykonawców. O twórcy, którego język muzyczny balansował na styku tradycji i nowoczesności, od dziś przeczytać można w premierowej książce z serii „Małe Monografie”. Mahler Oskara Łapety to najnowsza propozycja Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wydana z okazji 166 rocznicy urodzin kompozytora.
W lipcu skupiamy się na postaci i dorobku Jana Krenza (1926-2020), cenionego kompozytora muzyki symfonicznej, oratoryjnej, kameralnej i filmowej. Dziś pamiętany jest on przede wszystkim jako niezwykle zasłużony dla promocji muzyki polskiej dyrygent, którego błyskotliwa kariera przyćmiła autorski dorobek twórczy.
Program festiwalu Été polonais à Paris, który odbędzie się w Paryżu od 1 do 4 lipca podkreśla polskie dziedzictwo muzyczne, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Piotra Perkowskiego oraz kompozytorów polskich okresu międzywojennego. Wydarzenie organizowane jest w związku ze stuleciem Stowarzyszenia Młodych Muzyków Polaków w Paryżu.
Sejmik Województwa Mazowieckiego co roku przyznaje artystom tworzącym na Mazowszu Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida w czterech kategoriach: literatura, muzyka, sztuki plastyczne i teatr. Doceniane są wybitne dzieła bądź kreacje powstałe w roku poprzedzającym. Od 2005 roku Samorząd Województwa Mazowieckiego przyznaje również nagrodę specjalną "Dzieło życia" za całokształt twórczości artyście tworzącemu na obszarze województwa mazowieckiego.
Ideą programu composer.pl jest podarowanie młodym polskim twórcom dwóch tygodni szczególnej inspiracji i wytchnienia od pędzącego świata, tak niespójnego z kompozytorskim skupieniem. W roku 2026 twórczy pobyt na Islandii zaproszonych uczestników potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
18 czerwca 2026 roku w Tajpej odbyły się dwa specjalne pokazy filmu dokumentalnego „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka. Projekcje zorganizowano w historycznym budynku Taipei Film House (SPOT Taipei), a wydarzenie przyciągnęło miłośników muzyki klasycznej, kina dokumentalnego oraz polskiej kultury. Pokazy odbyły się o godzinie 19:00 i 20:30, a wstęp był bezpłatny.
