Aktualności
Doświadczajmy TUTTI sztuki dźwięków
2022-01-26
Nowy rok oznacza nowy początek, a także nową serię wpisów z kalendarza PWM. W 2022 roku projektem, który zainspirował nasze notesowe terminarze, było TUTTI.pl i to ono będzie motywem przewodnim w naszej dwunastomiesięcznej podróży przez polską muzykę. Styczeń. Zaczynamy od początku!
Gdyby spojrzeć na koncert symfoniczny z boku, nie z fotela w filharmonii, to można by pomyśleć, że mamy do czynienia ze zjawiskiem tak abstrakcyjnym, że aż z pogranicza magii i rytuału. Bo oto w jednym miejscu gromadzi się spora grupa, aby spędzić razem (ale jednak trochę osobno) parę godzin, obcując ze zmyślnie uruchomionymi przez innych ludzi falami akustycznymi. Nadawcy tego dźwiękowego komunikatu – często o wyrafinowanej strukturze, zróżnicowaniu brzmieniowym i złożonej formie – podążając za dyrygentem-przewodnikiem, posługują się rozmaitymi instrumentami i tajemniczym kodem zapisanym w formie partytury. Jeszcze inaczej ma się sprawa z dziełem operowym. Dochodzą tu bowiem literacka narracja, oprawa teatralna i gra aktorska…
Formuła publicznego koncertu i spektaklu operowego na dobre zakorzeniła się w naszym kręgu kulturowym. A jak bardzo jej potrzebujemy, pokazał okres pandemii z jego rozlicznymi ograniczeniami. Jeśli więc dowiedzieliśmy się czegoś nowego o kulturze i naszym do niej nastawieniu, to tego, że żadne występy online, nawet w wykonaniu najwybitniejszych artystów, żadne streamingi z najznamienitszych sal koncertowych nie zastąpią doświadczania sztuki na żywo. Bo odbiór muzyki zawsze jest związany z przeżyciem wspólnotowym, domniemanym lub rzeczywistym spotkaniem.
To właśnie koncertowe życie jest tematem kalendarza Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na 2022 rok. Mamy nadzieję, że zawarte w nim informacje o ciekawych kompozytorskich postaciach i intrygujących dziełach wskażą kierunki repertuarowe nie tylko artystom i organizatorom życia muzycznego, ale i publiczności. Oby tylko nie zabrakło nam w najbliższych miesiącach okazji do osobistego smakowania dźwięków. Oczywiście wspólnie z innymi, po prostu – TUTTI.
dr Daniel Cichy
dyrektor – redaktor naczelny
Polskiego Wydawnictwa Muzycznego
STYCZEŃ: na dobry początek
Filharmoniczna tradycja każe zaczynać koncert uwerturą. Chociaż programy układa się coraz bardziej fantazyjnie, mocny początek jest zawsze jak trzęsienie ziemi, od którego – wedle Alfreda Hitchcocka – powinien zaczynać się film. Czasem trudno zmienić przyzwyczajenia publiczności, ale i ona coraz częściej lubi być zaskakiwana. Czasy kanonicznego repertuaru powoli odchodzą w przeszłość, sięgnijmy więc do zasobów muzyki polskiej. Znajdziemy w nich niejeden utwór, który wywoła repertuarowy wstrząs!
Grafika: Dobry Skład
Do bogatej historii uwertury koncertowej nawiązywali chętnie kompozytorzy, którzy wybrali estetykę neoklasyczną. Pozostawili oni po sobie przebogaty zbiór nieogranej, efektownej i komunikatywnej muzyki, którą powoli wydobywa się z zapomnienia. Ta grupa twórców pozostawała przez lata w cieniu awangardowej „szkoły polskiej”. Wielu kompozytorów z czasem zmieniało zresztą stylistykę. Jak chociażby Grażyna Bacewicz: można zacząć od pełnej motorycznej energii Uwertury z 1944 roku, aby dalej skierować kroki ku Mozartowi czy Beethovenowi, ale można też od Pensieri notturni z 1960 roku, których siła tkwi we wspaniałych barwach orkiestry – świetnie komponują się one choćby z muzyką Debussy’ego czy Ravela. A przecież nie samą Bacewicz polska muzyka stoi! Możliwych kombinacji jest bardzo wiele. Czemu nie spróbować tych, które wybraliśmy?
Adam Suprynowicz
Propozycje utworów z katalogu PWM:
Tadeusz Baird (1928–1981), Uwertura giocosa (1952), 7'
Ryszard Bukowski (1916–1987), Uwertura francuska na orkiestrę smyczkową (1965), 7'
Andrzej Cwojdziński (1928), Uwertura radosna (1954), 5'
Stefan Kisielewski (1911–1991), Mała uwertura (1953), 6'
Roman Palester (1907–1989), Mała uwertura (1935), 5'
Bolesław Szabelski (1896–1979), Preludia (1963), 7'
Zbigniew Turski (1908–1979), Mała uwertura (1955), 4'
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
