Aktualności
Czarny charakter czy ofiara czarnego pr-u? Wszystko o Eugeniuszu Morawskim
2024-02-21
Śmiertelny wróg Szymanowskiego, mierny kompozytor oraz zły człowiek, którego należy potępić i wymazać z powszechnej świadomości. Kim był Eugeniusz Morawski i dlaczego tak mało o nim wiemy? W najnowszej Małej Monografii Polskiego Wydawnictwa Muzycznego Oskar Łapeta obnaża prawdę o kompozytorze, niszcząc utrwalony przez oponentów wizerunek.
O Morawskim się nie mówi. Choć śmiało można go nazwać jedną z najciekawszych postaci polskiego świata muzycznego pierwszej połowy XX wieku, nie istnieje on w powszechnej świadomości. A jeśli jego nazwisko pojawia się w literaturze, to w negatywnym kontekście. To nie przypadek – entuzjaści Szymanowskiego dołożyli wszelkich starań, aby historia zapamiętała „rywala” mistrza w najgorszy z możliwych sposobów. Najnowsze badania rzuciły jednak na Morawskiego zupełnie nowe światło.
Kim naprawdę był Morawski?
Oskar Łapeta rysuje zgoła odmienny portret kompozytora. Okazuje się, że był on nie tylko świetnym pedagogiem o radykalnie nowoczesnych poglądach na edukację, energicznym organizatorem życia muzycznego, ale również miłośnikiem malarstwa – w teorii i praktyce. Znany ze swojego ciętego języka i krytycznego podejścia, prowadził awanturnicze życie, na podstawie którego mógłby powstać scenariusz filmu.
Jakim kompozytorem był Morawski? Lwia część jego dzieł przepadła. Nie miał w zwyczaju drukować swoich utworów, a rękopisy zaginęły podczas powstania warszawskiego. Jednak to, co po nim pozostało, dowodzi niezwykłego zmysłu twórczego i oryginalności. Jego najsłynniejsze poematy symfoniczne – Nevermore i Ulalume, powstałe jako owoc fascynacji twórczością Edgara Allana Poe – z pewnością podbiją serca miłośników literatury grozy i fantastyki.
Odkrywajmy Morawskiego!
Czy Morawski był idealnym człowiekiem? Z całą pewnością nie! Jednak popadając w konflikt z Szymanowskim nie mógł się spodziewać, że w konsekwencji straci dobre imię, a jego losy zostaną przekłamane i następnie zapomniane. Pozwólmy więc Małej Monografii wydobyć jego postać i kompozycje na światło dzienne, a historię popchnąć na właściwe tory.
O autorze:
Oskar Łapeta – psycholog, muzykolog i publicysta. Interesuje się muzyką XIX i pierwszej połowy XX wieku. W listopadzie 2019 roku obronił w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego dysertację poświęconą biografii i recepcji twórczości Eugeniusza Morawskiego. Jest autorem licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych, które ukazały się w „Muzyce”, „Res Facta Nova”, „Przeglądzie Muzykologicznym”, „Beethoven Magazine”, „Kwartalniku Młodych Muzykologów UJ” oraz w „Ruchu Muzycznym”. Pisze omówienia koncertów dla Narodowego Forum Muzyki. Przeprowadził wywiady ze Stanisławem Skrowaczewskim, Paulem McCreeshem, Bomsori Kim czy Yaroslavem Shemetem. Od lipca 2016 roku prowadzi blog muzyczny Klasyczna Płytoteka (www.klasycznaplytoteka.pl), na którym publikuje relacje z koncertów, recenzje płyt i przewodniki po nagraniach utworów. W 2023 roku zrealizował stypendium artystyczne m.st. Warszawy, w ramach którego przygotował antologię krytyki muzycznej Początek epoki. Filharmonia Warszawska w latach 1901–1911.
Premierową książkę Oskara Łapety można znaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych: pwm.com.pl, empik.com, alenuty.pl, liber.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
Więcej na: FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER
Najczęściej czytane:
Zygmunt Mycielski (1907-1987), kompozytor miesiąca sierpnia, to wielobarwna postać polskiego życia kulturalnego XX wieku. Pamiętany przede wszystkim za swą spuściznę publicystyczną i działalność społeczną pozostawił po sobie szereg znakomitych kompozycji, które dziś odkrywane są na nowo.
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
W nadchodzącym tygodniu Szczebrzeszyn po raz dwunasty stanie się stolicą słowa. Stanie się to za sprawą rokrocznie gromadzącego czytelników z całej Polski Festiwalu Stolica Języka Polskiego, który zaprosi do świata książek, języka i sztuki oraz do wspólnego przeżywania kultury. Z myślą o festiwalowiczach, Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało wydarzenia skoncentrowane wokół postaci Zygmunta Mycielskiego.
The Manhattan International Music Competition od lat należy do grona prestiżowych międzynarodowych konkursów promujących wykonawców i kompozytorów z całego świata. Wydarzenie stało się ważnym symbolem życia muzycznego Nowego Jorku w dziedzinie muzyki klasycznej. W gronie laureatów tegorocznej, 10. edycji konkursu jest Marcel Chyrzyński, który zdobył Srebrny Medal za kompozycję Death Valley na flet altowy, wiolonczelę, perkusję i fortepian.
Fondation Prince Pierre de Monaco ogłosiła nominacje do tegorocznej edycji prestiżowej Prix de Composition Musicale. W gronie kandydatów jest Elżbieta Sikora, za operę Dorian Gray. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się jesienią.
Karol Augustyniak oraz Artur Szczepkowski zostali laureatami programu composer.pl – rezydencji artystycznej na Islandii dla młodych polskich kompozytorów. Twórczy pobyt zaproszonych uczestników w „Krainie Lodu i Ognia” potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Adama Neuera (1935-2026), cenionego muzykologa, popularyzatora sztuki oraz wieloletniego pracownika Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Fanom kinematografii polecamy nadchodzące polskie festiwale filmowe, podczas których odbędą się m.in pokazy filmu "Bacewicz x Bomsori" w reżyserii Jakuba Piątka. Program wydarzeń właśnie ogłosił 20. Festiwal Filmu i Sztuki BNP Paribas Dwa Brzegi.
Muzyka polska od romantyzmu po współczesność w najlepszych wykonaniach – tak zapowiada się 22. edycja Festiwalu Muzyki Polskiej, który potrwa od 17 lipca do 2 sierpnia w Krakowie. Siedem tematycznych koncertów, w tym silna reprezentacja kompozytorów emigracyjnych, ballady do słów Adama Mickiewicza, utwory organowe epoki romantyzmu, najpiękniejsze polskie pieśni i arie operowe, prawykonania najnowszych utworów oraz muzyczny hołd dla Mieczysława Karłowicza z okazji 150. rocznicy urodzin młodopolskiego twórcy. W repertuarze znajdziemy szereg utworów z katalogu PWM.
„Symfonia musi być jak świat, musi obejmować wszystko!” – twierdził jeden z najbardziej fascynujących kompozytorów późnego romantyzmu. Swoje słowa stosował w praktyce – dzieła Gustava Mahlera charakteryzują rozmach, monumentalne brzmienie i potężne obsady, liczące nawet 1000 wykonawców. O twórcy, którego język muzyczny balansował na styku tradycji i nowoczesności, od dziś przeczytać można w premierowej książce z serii „Małe Monografie”. Mahler Oskara Łapety to najnowsza propozycja Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wydana z okazji 166 rocznicy urodzin kompozytora.
