Aktualności
#Powtórkazmuzyki 4. Nowy romantyzm
2021-04-13
Czwarta #powtórkazmuzyki to spotkanie z Nowym romantyzmem. Nurt ten powstał jako właściwie awangarda do awangardy. O tym, jak to z nim było w polskim środowisku muzycznym pisze dr hab. Iwona Lindstedt.
Nie byłoby „nowego romantyzmu” w muzyce polskiej, gdyby nie piętrzące się od połowy lat 50. tendencji awangardowych. Nurt ten zrodził się bowiem ze sprzeciwu wobec awangardy postrzeganej jako przyczyna „dehumanizacji” i alienacji muzyki. W zamian zaproponowano nawiązania do tradycji XIX-wiecznej wraz z restytucją tradycyjnych kategorii muzycznego piękna i „romantycznego” emocjonalizmu, co przekłada się m.in. na znaczne złagodzenie brzmienia, stosowanie tradycyjnych form i gatunków, często programowych, albo też na odwołania do idei korespondencji sztuk. Za kwintesencję nowego romantyzmu uznaje się dzieła kompozytorów z tzw. pokolenia stalowowolskiego, jednak styl ten w połowie lat 70. ubiegłego stulecia podjęło także wielu innych twórców, łącznie z niedawnymi jeszcze awangardzistami. Dla niektórych jest on żywym punktem odniesienia także dziś.
Grafika: TOFU Studio
Jednym z najważniejszych polskich przedstawicieli nowego romantyzmu jest Eugeniusz Knapik. Twórca, razem z rówieśnikami, również kompozytorami: Andrzejem Krzanowskim i Aleksandrem Lasoniem, jest także reprezentantem wspomnianego wcześniej pokolenia stalowowolskiego nazywanego także Pokoleniem '51. Wszyscy trzej kompozytorzy debiutowali w podobnym czasie, podczas Festiwalu Młodzi Muzycy Młodemu Miastu, a ich twórczość stała się swoistym manifestem i dała głos zupełnie nowej generacji twórców.
O jednym z najważniejszych utworów Eugeniusza Knapika, jakim z pewnością jest Corale, interludio e aria, ale też o swojej estetyce oraz związku z festiwalem Młodzi Muzycy Młodemu Miastu w Stalowej Woli kompozytor opowiadał w muzycznej wizytówce zrealizowanej przez PWM w ramach projektu „100 na 100. Muzyczne dekady wolności”.
Eugeniusz Knapik jest także kwietniowym kompozytorem miesiąca w PWM. W związku z tym zachęcamy do odkrywania twórczości tego kompozytora i zapraszamy do zakupów w naszej księgarni oraz za pośrednictwem strony internetowej utworów Knapika i poświęconych mu publikacji z atrakcyjnym rabatem. Tych zainteresowanych cyfrowym dostępem do nut zapraszamy także do aplikacji nkoda. Przypominamy również osobisty Alfabet przygotowany przez samego Eugeniusza Knapika.
nowy romantyzm:
• Lasoń (Concerto „Pablo Casals in memoriam” na wiolonczelę i orkiestrę),
• E. Knapik (Tak, jak na brzegu morza na zespół instrumentalny i taśmę),
• A. Krzanowski (Kwartet smyczkowy – wersja B)
Wpis opracowano na podstawie tekstu autorstwa prof. dr hab. Iwony Lindstedt pochodzącego z kalendarza PWM na 2021 rok.
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
