Aktualności
#Powtórkazmuzyki 5. Spektralizm
2021-05-18
„Muzyka jest między innymi stawaniem się dźwięków i ta sprawa dotyczy mnie odkąd jestem kompozytorem. Skąd pochodzi dźwięk? Dokąd zmierza? Jaka jest jego droga wśród wielu dróg? Jakie meandry? Jaki kierunek obiera tu czy tam? […] Pojmowanie i miara różnicy w każdej danej chwili staje się prawdziwym materiałem kompozycji muzycznej. Co się dzieje między dźwiękiem A i dźwiękiem B? To, co najważniejsze. […] To ten potwór, którego dzięki cierpliwości, intuicji i naiwności (bojąc się go trochę) oswajają muzycy.” – tak o muzyce spektralnej mówił jeden z jej pionierów, francuski kompozytor Gérard Grisey.
Francuska muzyka spektralna została w Polsce „odkryta” dość późno, długo po czasie swych narodzin, za który uznaje się pierwszą połowę lat 70. XX stulecia. Niemniej spektralizm okazał się dla rodzimych kompozytorów bardzo ważnym źródłem inspiracji, skłaniającym do poszukiwania nowych możliwości w zakresie własnej estetyki i języka muzycznego czy też do usystematyzowania własnej postawy wobec fundamentalnych problemów muzycznych. Najsilniej wpłynął na twórców z pokolenia wkraczającego na scenę muzyczną w pierwszych latach nowego tysiąclecia. Przejawiał się zaś zarówno w stosowanych przez nich technikach (np. szeregi alikwotowe, mikrotony, tzw. instrumentalna synteza addytywna), jak również w fascynacji dźwiękiem jako fenomenem akustycznym i psychologiczno-zmysłowym.

Grafika: TOFU Studio
Jednym z ważniejszych współczesnych kompozytorów zajmujących się m.in. muzyką spektralną jest Marcin Stańczyk. Twórca lubiący muzyką się bawić, uczyć słuchaczy odbierania jej nie tylko słuchem, ale także innymi zmysłami, a czasem nawet samą tylko wyobraźnią. Niedawno na półki księgarń trafiła jego najnowsza płyta – wydana nakładem ANAKLASIS w serii PORTRAITS dwupłytowa ACOUSMATIC MUSIC.
Marcin Stańczyk jest także majowym kompozytorem miesiąca w PWM. Zachęcamy do odkrywania twórczości artysty za pośrednictwem aplikacji nkoda. Przypominamy również osobisty Alfabet przygotowany przez kompozytora, będący zbiorem najważniejszych dla niego tematów.
spektralizm:
• H. Kulenty (Koncert na trąbkę i orkiestrę),
• M. Stańczyk (Geysir – Grisey na zespół instrumentalny),
• A. Kwieciński (Mural na kwintet smyczkowy),
• P. Hendrich (Liolit na orkiestrę kameralną)
Wpis opracowano na podstawie tekstu autorstwa prof. dr hab. Iwony Lindstedt pochodzącego z kalendarza PWM na 2021 rok.
Najczęściej czytane:
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.