Aktualności
SIERPIEŃ: balet
2022-08-24
Balet rządzi się własnymi prawami. Są one nie mniej dokładnie opisane niż reguły muzyki klasycznej. Balet jednak też się zmienia i chociaż nadal pielęgnowane są choreografie wielkich mistrzów przeszłości, równie często spektakle bywają unowocześniane.
Wybrane przez nas dzieła powstawały na przestrzeni 150 lat i odzwierciedlają rozmaite mody, gusta, kierunki, niosą w sobie estetyczny ładunek epoki. A przecież muzyka baletowa bywa na tyle uniwersalna, że można sobie doskonale wyobrazić jej współczesne ujęcia, tak jak to dzieje się z partyturami Czajkowskiego czy Strawińskiego.
Mniej dystyngowanym bratem baletu, bardziej bezpośrednim w kontakcie z odbiorcą, jest taniec artystyczny ze wszystkimi swoimi odmianami. Czasami przejmuje on scenę, ożywia dawne partytury. Angażuje tancerzy o rozmaitych doświadczeniach, w różnym wieku. W przypadku dzieł wokalno-instrumentalnych chętnie wciąga w akcję sceniczną śpiewaków. Kontakt z tańcem to dla muzyki kuracja odmładzająca. Potrafi on bowiem współczesnymi środkami wydobyć ukryte sensy dźwięku muzycznego i jego gorącą ekspresję.
Ale przecież i w wykonaniu koncertowym muzyka baletowa świetnie się sprawdza – w całości albo w formie suit czy w krótszych fragmentach. Trzeba tylko odważnego dyrygenta. Drzemie w niej niezwykły potencjał, na którego odkrycie właśnie nadszedł czas.
Adam Suprynowicz
Grafika: Dobry Skład
Propozycje utworów z katalogu PWM:
Grażyna Bacewicz (1909–1969), Pożądanie, balet w 2 aktach (1968), 84'
Tomasz Kiesewetter (1911–1992), Stańczyk (Królewski błazen), balet w 4 scenach (1954), 95'
Juliusz Łuciuk (1927–2020), Niobe, balet-pantomima w 1 akcie, 3 obrazach (1926), 14'
Stanisław Moniuszko (1819–1872) / Adam Müncheimer (1830–1904), Figle szatana, balet w 4 obrazach (1879), 42'
Zygmunt Mycielski (1907–1987), Zabawa w Lipinach, balet w 1 akcie (1953), 60'
Antoni Szałowski (1907–1973), Zaczarowana oberża, balet w 1 akcie (1945), 30'
Zbigniew Wiszniewski (1922–1999), Ad hominem, balet w 1 akcie (1963), 27'
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
