Aktualności
„Sąd ostateczny” Krzysztofa Knittla – premiera 8 listopada
2017-11-03
Już tylko kilka dni dzieli nas od premiery opery do Krzysztofa Knittla „Sąd ostateczny”. 8 listopada zapraszamy do Opery Bałtyckiej! Chór, orkiestrę i balet Opery Bałtyckiej w Gdańsku poprowadzi Szymon Morus. W rolach solowych wystąpią Robert Gierlach, Piotr Lempa, Jan Jakub Monowid, Anna Mikołajczyk oraz Magdalena Chmielecka.
Jeszcze przed premierą zdradzamy kilka informacji o dziele:
Dopóki istnieć będzie wyobrażenie Dnia Ostatecznego, dzień ten odwlecze się w nieskończoność – mówi w I akcie do malarza, Hansa Memlinga, Tommaso Portiniari, zamawiając u niego tryptyk „Sąd ostateczny”. Opera Krzysztofa Knittla, wbrew przywodzącemu na myśl apokaliptyczne wizje tytułowi, nie przedstawia jednak końca świata, lecz burzliwe losy związanego z Gdańskiem malowidła. Akt I prezentuje legendarne powstanie dzieła – nawrócenie jego autora i tajemnicze zamówienie, w którym maczały palce siły nieczyste. Akt II to natomiast tułaczka malowidła po całej Europie na przestrzeni kilku wieków, przez Brugię, Gdańsk, Paryż, Moskwę, aż do powrotu do… pracowni Memlinga.
W operze użyta została ogromna obsada wokalno-instrumentalna, w tym chór mieszany i dziecięcy, a obok instrumentów orkiestrowych także keyboard, gitara elektryczna oraz warstwa elektroniczna. Uwagę zwraca rozbudowana sekcja perkusyjna, w której znalazło się niemal całe znane perkusyjne instrumentarium oraz dodatkowe elementy, np. gałęzie, papier. Perkusja nabiera szczególnego znaczenia w kluczowej dla całego dramatu scenie zamówienia obrazu. Zagęszcza się wówczas faktura, pojawiają się powtarzane schematy rytmiczne i element improwizacji, podkreślając niepokój i napięcie towarzyszące przemowie Portinariego – wcielenia czystego zła.
W długim korowodzie bohaterów tej historii występuje zaledwie jedna postać kobieca – uwieczniona na odwrocie bocznego skrzydła ołtarza Katarzyna Tanagli, żona donatora, Angela Taniego. W warstwie wokalnej dominują zatem męskie głosy, choć o dużym zróżnicowaniu barw – od basu do kontratenoru. Wyjątek stanowi śpiewający mezzosopranem Archanioł Michał, któremu niezwykłości dodaje motyw przewodni tej postaci – powtarzana w smyczkach figura melodyczna. Wszystkie partie oparte zostały na melorecytacji w niewielkim ambitusie. Kompozytor zastosował też sceny całkowicie mówione – tak, jakby możliwości śpiewu chciał pozbawić największych zbrodniarzy XX wieku – w 13. scenie SS-manów wywożących malowidło do Turyngii, a w kolejnej Stalina i jego urzędników. W partii natchnionego, proroczego chóru powraca natomiast kilkukrotnie melodia, przypominająca śpiewy żydowskie.
Cały dramat stanowi galerię oddalonych w czasie i przestrzeni obrazów, co podkreśla zmieniająca się w każdej odsłonie oprawa muzyczna, w której po fragmentach pełnych niespokojnych glissand, klasterów, dźwięków ilustracyjnych i konkretnych, następują momenty bardziej statyczne lub repetytywne. Bogactwo barw i muzycznych środków wyrazu wykorzystanych w „Sądzie Ostatecznym” dorównuje wyrazistością malarskiemu pierwowzorowi.
Szczegółowe informacje i bilety – Opera Bałtycka w Gdańsku.
Najczęściej czytane:
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.
Już ponad 450 nowych haseł z Encyklopedii Muzycznej PWM udostępniono w tym roku do dyspozycji użytkowników w portalu Polska Biblioteka Muzyczna. Działanie to jest jedną z części zaplanowanej modernizacji i rozbudowy portalu w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Zygmunt Mycielski (1907-1987), kompozytor miesiąca sierpnia, to wielobarwna postać polskiego życia kulturalnego XX wieku. Pamiętany przede wszystkim za swą spuściznę publicystyczną i działalność społeczną pozostawił po sobie szereg znakomitych kompozycji, które dziś odkrywane są na nowo.
Kompozycja close the box! na akordeon solo powstała dla Michaela Schwarzenbachera i festiwalu Carinthischer Sommer. Jej pierwowzorem jest open the box! – utwór obecny w repertuarze akordeonistów (m.in. Macieja Frąckiewicza) już od 2011 roku. W związku z przygotowaniami do wydania, kompozytorka postanowiła zrewidować utwór, szczególnie pod względem notacji.
