Aktualności
Polscy Kompozytorzy Dzieciom: Janina Garścia
2025-03-11
Z okazji 80 lat istnienia PWM-u powstaje cykl artykułów Polscy Kompozytorzy Dzieciom zadedykowany twórcom, którzy dużą część swojej pracy artystycznej poświęcili młodym adeptom sztuki muzycznej. Oficyna nawiązywała współprace z cenionymi kompozytorami, będącymi również znakomitymi pedagogami i instrumentalistami. Dzięki temu powstały utwory nie tylko licznie nagradzane na konkursach czy festiwalach, budujące tym prestiż PWM-u, ale przede wszystkim o wysokiej wartości edukacyjnej.
Trzecią kompozytorką, której sylwetkę przedstawiamy, jest jedna z najbardziej cenionych autorek muzyki dziecięcej w Polsce – Janina Garścia (12.03.1920-1.03.2004).
Była uczennicą Szkoły Muzycznej im. W. Żeleńskiego w Krakowie w klasie fortepianu u O. Stolfowej. Szkołę kończyła w 1945 roku, a następnie w latach 1945-1950 objęła w niej stanowisko nauczyciela. Równocześnie studiowała w PWSM w Krakowie kompozycję u S. Wiechowicza i dyrygenturę u A. Malawskiego. Od 1951 nauczała gry na fortepianie w PSM I stopnia im. S. Wiechowicza w Krakowie.
Napisała około 700 utworów dla dzieci i młodzieży, w tym większość na fortepian. Kompozycje Garści wzbogaciły szkolną literaturę dziecięcą i wniosły trwałą wartość repertuarową, głównie dzięki doskonałemu dostosowaniu do potrzeb szkolnych, a także interesującej kolorystyce brzmieniowej, wykraczającej poza granice tonalności dur-moll. Za swoją bogatą twórczość dla dzieci zdobyła wiele nagród i wyróżnień tj. w 1975 roku nagrodę Prezesa Rady Ministrów, w 1972 roku otrzymała Złotą Odznakę m. Krakowa, a w 1979 roku została uhonorowana Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
W 1983 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Najwięcej publikacji przeznaczyła na instrument, na którym sama się kształciła – fortepian, a przeważającą liczbę swoich utworów poświęciła nauczaniu początkowemu. Obrazki muzyczne dla najmłodszych, Muzyczne ABC przy fortepianie, Dwie sonatiny i wariacje, Zimowe igraszki na fortepian i wiele innych, doczekały się licznych wznowień, do dziś będąc jednymi z najpopularniejszych publikacji w szkolnictwie muzycznym w Polsce. Komponowała również na inne instrumenty oraz dziecięce zespoły instrumentów, m.in. Zrytmizowany świat na fortepian i dziecięce instrumenty perkusyjne, Drobiazgi na skrzypce i fortepian, Zabawne opowiadania na flety proste, Utwory kameralne op. 85 na harfę pedałową i celtycką ze skrzypcami lub fletem. Tworzyła także muzykę wokalną dla dzieci.
O popularności, ponadczasowości i wyjątkowości muzyki Garści świadczy fakt, że niektóre jej utwory zostały opracowane przez aranżerów m.in. na akordeon czy zespół harmonijek ustnych, a niektóre kompozycje, zwłaszcza na fortepian, weszły w skład zbiorów muzyki dziecięcej wydanych w Austrii, Czechosłowacji, Japonii, NRD i ZSRR. Dodatkowo w 2024 roku, 69 lat po opublikowaniu pierwszego wydania na fortepian, Obrazki muzyczne dla najmłodszych zostały opracowane na gitarę przez Justynę Dawidowicz.
Więcej utworów z Serii Pedagogicznej PWM znajdziesz tutaj.
Najczęściej czytane:
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński w rozmowie z Georginą Gryboś. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
XII edycja Festiwalu Stolica Języka Polskiego za nami! W urokliwym otoczeniu szczebrzeszyńskiej przyrody publiczność poznała postać Zygmunta Mycielskiego – kompozytora, pisarza, krytyka muzycznego i działacza społecznego. Polskie Wydawnictwo Muzyczne było partnerem Festiwalu.
Już ponad 450 nowych haseł z Encyklopedii Muzycznej PWM udostępniono w tym roku do dyspozycji użytkowników w portalu Polska Biblioteka Muzyczna. Działanie to jest jedną z części zaplanowanej modernizacji i rozbudowy portalu w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
