Aktualności
Polscy Kompozytorzy Dzieciom: Janina Garścia
2025-03-11
Z okazji 80 lat istnienia PWM-u powstaje cykl artykułów Polscy Kompozytorzy Dzieciom zadedykowany twórcom, którzy dużą część swojej pracy artystycznej poświęcili młodym adeptom sztuki muzycznej. Oficyna nawiązywała współprace z cenionymi kompozytorami, będącymi również znakomitymi pedagogami i instrumentalistami. Dzięki temu powstały utwory nie tylko licznie nagradzane na konkursach czy festiwalach, budujące tym prestiż PWM-u, ale przede wszystkim o wysokiej wartości edukacyjnej.
Trzecią kompozytorką, której sylwetkę przedstawiamy, jest jedna z najbardziej cenionych autorek muzyki dziecięcej w Polsce – Janina Garścia (12.03.1920-1.03.2004).
Była uczennicą Szkoły Muzycznej im. W. Żeleńskiego w Krakowie w klasie fortepianu u O. Stolfowej. Szkołę kończyła w 1945 roku, a następnie w latach 1945-1950 objęła w niej stanowisko nauczyciela. Równocześnie studiowała w PWSM w Krakowie kompozycję u S. Wiechowicza i dyrygenturę u A. Malawskiego. Od 1951 nauczała gry na fortepianie w PSM I stopnia im. S. Wiechowicza w Krakowie.
Napisała około 700 utworów dla dzieci i młodzieży, w tym większość na fortepian. Kompozycje Garści wzbogaciły szkolną literaturę dziecięcą i wniosły trwałą wartość repertuarową, głównie dzięki doskonałemu dostosowaniu do potrzeb szkolnych, a także interesującej kolorystyce brzmieniowej, wykraczającej poza granice tonalności dur-moll. Za swoją bogatą twórczość dla dzieci zdobyła wiele nagród i wyróżnień tj. w 1975 roku nagrodę Prezesa Rady Ministrów, w 1972 roku otrzymała Złotą Odznakę m. Krakowa, a w 1979 roku została uhonorowana Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
W 1983 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Najwięcej publikacji przeznaczyła na instrument, na którym sama się kształciła – fortepian, a przeważającą liczbę swoich utworów poświęciła nauczaniu początkowemu. Obrazki muzyczne dla najmłodszych, Muzyczne ABC przy fortepianie, Dwie sonatiny i wariacje, Zimowe igraszki na fortepian i wiele innych, doczekały się licznych wznowień, do dziś będąc jednymi z najpopularniejszych publikacji w szkolnictwie muzycznym w Polsce. Komponowała również na inne instrumenty oraz dziecięce zespoły instrumentów, m.in. Zrytmizowany świat na fortepian i dziecięce instrumenty perkusyjne, Drobiazgi na skrzypce i fortepian, Zabawne opowiadania na flety proste, Utwory kameralne op. 85 na harfę pedałową i celtycką ze skrzypcami lub fletem. Tworzyła także muzykę wokalną dla dzieci.
O popularności, ponadczasowości i wyjątkowości muzyki Garści świadczy fakt, że niektóre jej utwory zostały opracowane przez aranżerów m.in. na akordeon czy zespół harmonijek ustnych, a niektóre kompozycje, zwłaszcza na fortepian, weszły w skład zbiorów muzyki dziecięcej wydanych w Austrii, Czechosłowacji, Japonii, NRD i ZSRR. Dodatkowo w 2024 roku, 69 lat po opublikowaniu pierwszego wydania na fortepian, Obrazki muzyczne dla najmłodszych zostały opracowane na gitarę przez Justynę Dawidowicz.
Więcej utworów z Serii Pedagogicznej PWM znajdziesz tutaj.
Najczęściej czytane:
W dniach 8-10 października 2026 roku w Bielsku-Białej odbędzie się 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego. Z racji przyznania miastu tytułu Polskiej Stolicy Kultury bohaterami festiwalu zostali twórcy i artyści z nim związani.
Jedną z głównych misji, związanych z rozwojem Polskiej Biblioteki Muzycznej, jest wyjście naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom użytkowników portalu. Okazją do podzielenia się pomysłami i wdrażanymi planami modernizacji witryny stało się 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu pod hasłem „Biblioteka w sieci powiązań: użytkownik, technologia, współpraca”.
Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka coraz szerzej trafia do międzynarodowej publiczności. Film, poświęcony spotkaniu południowokoreańskiej skrzypaczki Bomsori Kim z muzyką Grażyny Bacewicz, zostanie zaprezentowany podczas kolejnych festiwali filmowych w Warszawie, Reykjaviku i Barcelonie.
Kontakt. Sonoromanza to opera Alka Nowaka i literacki debiut Pawła Sołtysa w świecie muzyki klasycznej. Współczesna opowieść o tęsknocie, pragnieniu rozmowy i potrzebie bliskości w wykonaniu Joanny Freszel, Karola Kozłowskiego oraz AUKSO Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia. Premierowa płyta ANAKLASIS dostępna jest od 2 października na krążkach CD i w serwisach streamingowych.
W październiku, przy okazji 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, spoglądamy na sylwetkę patrona tego wydarzenia. Ten wirtuoz, uważany za najważniejszego polskiego skrzypka wszech czasów, pozostawił po sobie szereg utworów solowych, kameralnych i koncertujących, stale obecnych w kanonie repertuaru wiolinistycznego.
Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.
Związani z Polskim Wydawnictwem Muzycznym Beata Bolesławska-Lewandowska i Zygmunt Krauze zostali uhonorowani za wybitny wkład w polską kulturę muzyczną. Za monografię Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką badaczka otrzymała dwa wyróżnienia – nagrodę Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz statuetkę jubileuszowej edycji Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida. Kompozytor z kolei otrzymał Statuetkę Muzyczną Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida za całokształt twórczości.
Dziewiąta edycja festiwalu auksodrone stawia pytania o pamięć i tożsamość. Co warto zachować z przeszłości? Co można opowiedzieć na nowo? I czy stare historie mogą jeszcze przemawiać językiem współczesnej muzyki? Współorganizatorem wydarzenia jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Trwa proces digitalizacji archiwaliów, związanych z Międzynarodowym Festiwalem Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, prowadzony przez Związek Kompozytorów Polskich, partnera projektu „Digitalizacji i udostępniania cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Muzyka L.U.C.-a (Łukasza Rostkowskiego) do filmu Chłopi doczekała się opracowania na fortepian. Publikacja przygotowana przez Stefana Feliksa Gąsieńca i wydana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne pozwala pianistom sięgnąć po jeden z najbardziej charakterystycznych elementów artystycznego świata filmu – w przystępnej i czytelnej formie.
