Aktualności
Między muzyką a polityką. Pierwsza biografia Zygmunta Mycielskiego
2025-10-10
Długo wyczekiwana, oparta na setkach źródeł, szczegółowa a zarazem przystępna – nadchodzi premiera pierwszej biografii Zygmunta Mycielskiego. Najnowsza książka autorstwa Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej, Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką, to precyzyjnie nakreślony portret kompozytora, intelektualisty i świadka burzliwej historii. Ukazująca się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego publikacja, już 15 października trafi do rąk wszystkich, którym bliska jest nie tylko muzyka, ale też literatura i historia XX wieku.
Zygmunt Mycielski – kompozytor, pisarz, krytyk muzyczny i działacz społeczny – to postać, która odcisnęła trwały ślad w historii kultury polskiej. Pochodził z rodziny arystokratycznej, znanej z mecenatu artystycznego, uprawiania nauki i sztuki, działań patriotycznych i prospołecznych. Jako autor dzienników i licznych tekstów publicystycznych, pozostawił świadectwo niezależnego myślenia w czasach ideologicznego nacisku i politycznej opresji. Jego kompozycje, choć różnorodne i wysoko oceniane przez krytykę muzyczną, nie często goszczą w programach muzycznych instytucji.
Czesław Miłosz pisał o nim:
Zygmunt Mycielski był jedną z najbardziej niezwykłych postaci mego pokolenia. Nasze środowisko artystyczne miało niewielu hrabiów, ale ten się nam udał. Potrafił łączyć cnoty uchodzące za arystokratyczne z niedbałą obojętnością na obyczajowe konwencje. Pozostały po nim kompozycje muzyczne, kilka książek o muzyce i kompozytorach oraz liczne zeszyty dzienników, które, nie wątpię o tym, okażą się jednym z ważnych dzieł w historii polskiej literatury.
Monumentalna monografia licząca ponad 900 stron to owoc wieloletniej pracy badawczej. Napisana z naukową precyzją, ale bez akademickiego dystansu, zaspokoi ciekawość nie tylko melomanów, ale także badaczy muzyki XX wieku. Autorka nie skupia się na szczegółowych analizach języka kompozytorskiego Mycielskiego, choć nie oznacza to, że twórczość kompozytorską traktuje pobieżnie – jego muzykę widzi jako „odbicie całości zainteresowań”, a twórczość nierozerwalnie wiąże z życiorysem Mycielskiego. Często oddaje głos kompozytorowi korzystając z jego licznych tekstów, zapisków, listów.
Beata Bolesławska-Lewandowska nie kryje swojej fascynacji osobowością Zygmunta Mycielskiego. Podkreśla, że jej prywatny punkt widzenia tworzy ramę dla struktury książki, tak jak każda biografia pozostaje odzwierciedleniem spojrzenia jej autora na opisywanego bohatera.
Przystępując do pracy nad biografią Zygmunta Mycielskiego, za najważniejsze zadanie uznałam oddanie pełni jego twórczej osobowości, nieograniczanie się wyłącznie do twórczości muzycznej czy pisarskiej, ale naszkicowanie wizerunku twórcy z krwi i kości, dla którego każda podejmowana działalność była przejawem wyraźnie określonego poglądu na życie, na świąt i sztukę. Dlatego książka ta nie jest typową monografią o klasycznym układzie: twórca i dzieło.
Beata Bolesławska-Lewandowska, fragment książki
Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką to najnowszy tom serii „Kompozytorzy polscy XX-XXI wieku”, w której prezentowane są sylwetki twórców współczesnej muzyki polskiej. Jej znakiem rozpoznawczym jest unikatowa dla każdego egzemplarza okładka – stworzona według ustalonego klucza. Czyni to każdy tom niepowtarzalnym, tak jak unikatowe jest każde wykonanie utworu muzycznego.
Jesienią nadarzą się dwie okazje, by porozmawiać o książce i poznać jej autorkę. Już 25 października o godz. 16.00 Beata Bolesławska-Lewandowska wraz z Markiem Zagańczykiem odwiedzą Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia im. Zygmunta Mycielskiego w Strzyżowie, aby w rozmowie przybliżyć postać patrona szkoły. Z kolei 12 listopada o godz. 16.30 w siedzibie Związku Kompozytorów Polskich (Rynek Starego Miasta 27, Warszawa) autorka ponownie spotka się z Markiem Zagańczykiem, aby opowiedzieć o bohaterze publikacji, którego osobowość – jak sama przyznaje – niełatwa jest do uchwycenia dla biografa. Wydarzenie odbędzie się w ramach cyklu „Spotkania u kompozytorów”, wpisując się w obchody jubileuszu 100-lecia ZKP.
Premierową publikację już od 15 października można będzie odnaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych, m.in.: pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorce:
Beata Bolesławska Lewandowska — muzykolog, profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Opiekunka spuścizny Zygmunta Mycielskiego. Od lat pisze o polskiej muzyce XX i XXI wieku, publikuje w kraju i za granicą. Jest autorką biografii Andrzeja Panufnika (PWM, 2001), The Life and Works of Andrzej Panufnik (1914–1991) (2015) i Henryka Mikołaja Góreckiego (PWM, 2023) oraz tomów rozmów o kompozytorach: Góreckim, Panufniku i Mycielskim (PWM). Opublikowała też książkę poświęconą symfonii w muzyce polskiej: The Symphony and Symphonic Thinking in Polish Music since 1956 (2019). Edytorka korespondencji Zygmunta Mycielskiego i Andrzeja Panufnika, tomów pism Zygmunta Mycielskiego: Znaki zapytania (PWM, 2022), Listy do Polaków (2025), a także Pawła Hertza O muzyce (2022). Współredaktorka serii wydawniczej „Muzyka polska za granicą”. W latach 2015–2025 przewodnicząca Zarządu Sekcji Muzykologów, od 2025 prezes Związku Kompozytorów Polskich.
Najczęściej czytane:
Podczas 66. Krakowskiego Festiwalu Filmowego Jakub Piątek otrzymał Złotego Lajkonika dla reżysera najlepszego krótkometrażowego filmu dokumentalnego za film „Bacewicz x Bomsori”. Nagrodę przyznało jury Konkursu Polskiego w składzie: Olga Bobrowska, Łukasz M. Maciejewski i Maria Zbąska.
Kultowe piosenki Zygmunta Koniecznego, które dekady temu pokochała publiczność w nowym opracowaniu Cezarego Duchnowskiego ukażą się w formacie LP. Cieszący się ogromną popularnością album wydany nakładem ANAKLASIS z udziałem Agaty Zubel, Andrzeja Bauera, Bartka Wąsika, Cezarego Duchnowskiego oraz Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Alexandra Humali dostępny w sprzedaży na winylu od 19 czerwca.
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
W czerwcu kompozytorzy współpracujący z Polskim Wydawnictwem Muzycznym prezentują swoje najnowsze dzieła podczas znaczących festiwali oraz ważnych wydarzeń w Polsce i za granicą. Prawykonania utworów Jacka Domagały, Tadeusza Wieleckiego, Joanny Wnuk-Nazarowej, Zygmunta Krauze i Mikołaja Piotra Góreckiego zabrzmią w: Poczdamie (Niemcy), Arnhem (Holandia), Katowicach, Warszawie i Gdańsku.
12 miniatur fortepianowych to zbiór utworów Stefana Feliksa Gąsieńca, które estetyką i wyrazem przenoszą do stylów muzycznych minionych epok. Cykl inspirowany jest historią Warszawy przełomu XIX i XX wieku, a każda miniatura to muzyczny obraz miejsc, postaci i atmosfery stolicy.
W ramach Funduszowego Maja, organizowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, zaprosiliśmy Was do udziału w grze „Escape room z Polską Biblioteką Muzyczną: Karol Szymanowski i zaginiona partytura". Muzyczna zabawa rozegrała się 27 maja w przestrzeni krakowskiej Kluboksięgarni UNA.
Kompozytorem miesiąca, którego dorobek i życiorys pragniemy naświetlić w czerwcu, jest Ludomir Różycki (1883–1953). Za sprawą sukcesów na polu muzyki scenicznej uznawany jest za najważniejszego polskiego autora oper po Moniuszce oraz za twórcę polskiego baletu narodowego. Ponadto walnie przyczynił się do rozwoju polskiej muzyki symfonicznej poprzez swe dzieła orkiestrowe. Muzykę Różyckiego chwalono przede wszystkim za bogatą inwencję melodyczną oraz bardzo kunsztowne operowanie brzmieniem aparatu orkiestrowego.
31 maja rozpoczęła się 66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego – jednego z najstarszych i najważniejszych festiwali filmów dokumentalnych i krótkometrażowych w Europie. Tegoroczna odsłona wydarzenia ponownie łączy świat filmu, muzyki i sztuki, a Polskie Wydawnictwo Muzyczne uczestniczy w festiwalu zarówno jako partner wydarzenia, jak i producent filmu zakwalifikowanego do prestiżowego Konkursu Polskiego.
W konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, w którym Jury docenia m.in. koncepcję edytorską, nowatorskie opracowania graficzne, typograficzne i poziom artystyczny ilustracji, wyróżnienie w kategorii INNE (bibliofilskie, mapy, nuty itp.) zdobyła publikacja opracowana przez Agnieszkę Budzińską-Bennett i Marca Lewona – Kodeks Krasińskich. Edycja wykonawcza z esejami i komentarzem krytycznym.
Jeden z najważniejszych polskich kompozytorów, którego muzyka grana jest w najsłynniejszych salach koncertowych i scenach operowych. Rozpoznawalny na całym świecie – w kręgach melomanów, ale również wśród fanów popkultury – jego dzieła pojawiają się w filmach, np. słynnym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka. Mowa o Krzysztofie Pendereckim, którego barwne życie i twórczość opisała Dorota Szwarcman w najnowszej książce z serii „Małe Monografie”. Już dziś premiera publikacji wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
