Aktualności
Między muzyką a polityką. Pierwsza biografia Zygmunta Mycielskiego
2025-10-10
Długo wyczekiwana, oparta na setkach źródeł, szczegółowa a zarazem przystępna – nadchodzi premiera pierwszej biografii Zygmunta Mycielskiego. Najnowsza książka autorstwa Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej, Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką, to precyzyjnie nakreślony portret kompozytora, intelektualisty i świadka burzliwej historii. Ukazująca się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego publikacja, już 15 października trafi do rąk wszystkich, którym bliska jest nie tylko muzyka, ale też literatura i historia XX wieku.
Zygmunt Mycielski – kompozytor, pisarz, krytyk muzyczny i działacz społeczny – to postać, która odcisnęła trwały ślad w historii kultury polskiej. Pochodził z rodziny arystokratycznej, znanej z mecenatu artystycznego, uprawiania nauki i sztuki, działań patriotycznych i prospołecznych. Jako autor dzienników i licznych tekstów publicystycznych, pozostawił świadectwo niezależnego myślenia w czasach ideologicznego nacisku i politycznej opresji. Jego kompozycje, choć różnorodne i wysoko oceniane przez krytykę muzyczną, nie często goszczą w programach muzycznych instytucji.
Czesław Miłosz pisał o nim:
Zygmunt Mycielski był jedną z najbardziej niezwykłych postaci mego pokolenia. Nasze środowisko artystyczne miało niewielu hrabiów, ale ten się nam udał. Potrafił łączyć cnoty uchodzące za arystokratyczne z niedbałą obojętnością na obyczajowe konwencje. Pozostały po nim kompozycje muzyczne, kilka książek o muzyce i kompozytorach oraz liczne zeszyty dzienników, które, nie wątpię o tym, okażą się jednym z ważnych dzieł w historii polskiej literatury.
Monumentalna monografia licząca ponad 900 stron to owoc wieloletniej pracy badawczej. Napisana z naukową precyzją, ale bez akademickiego dystansu, zaspokoi ciekawość nie tylko melomanów, ale także badaczy muzyki XX wieku. Autorka nie skupia się na szczegółowych analizach języka kompozytorskiego Mycielskiego, choć nie oznacza to, że twórczość kompozytorską traktuje pobieżnie – jego muzykę widzi jako „odbicie całości zainteresowań”, a twórczość nierozerwalnie wiąże z życiorysem Mycielskiego. Często oddaje głos kompozytorowi korzystając z jego licznych tekstów, zapisków, listów.
Beata Bolesławska-Lewandowska nie kryje swojej fascynacji osobowością Zygmunta Mycielskiego. Podkreśla, że jej prywatny punkt widzenia tworzy ramę dla struktury książki, tak jak każda biografia pozostaje odzwierciedleniem spojrzenia jej autora na opisywanego bohatera.
Przystępując do pracy nad biografią Zygmunta Mycielskiego, za najważniejsze zadanie uznałam oddanie pełni jego twórczej osobowości, nieograniczanie się wyłącznie do twórczości muzycznej czy pisarskiej, ale naszkicowanie wizerunku twórcy z krwi i kości, dla którego każda podejmowana działalność była przejawem wyraźnie określonego poglądu na życie, na świąt i sztukę. Dlatego książka ta nie jest typową monografią o klasycznym układzie: twórca i dzieło.
Beata Bolesławska-Lewandowska, fragment książki
Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką to najnowszy tom serii „Kompozytorzy polscy XX-XXI wieku”, w której prezentowane są sylwetki twórców współczesnej muzyki polskiej. Jej znakiem rozpoznawczym jest unikatowa dla każdego egzemplarza okładka – stworzona według ustalonego klucza. Czyni to każdy tom niepowtarzalnym, tak jak unikatowe jest każde wykonanie utworu muzycznego.
Jesienią nadarzą się dwie okazje, by porozmawiać o książce i poznać jej autorkę. Już 25 października o godz. 16.00 Beata Bolesławska-Lewandowska wraz z Markiem Zagańczykiem odwiedzą Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia im. Zygmunta Mycielskiego w Strzyżowie, aby w rozmowie przybliżyć postać patrona szkoły. Z kolei 12 listopada o godz. 16.30 w siedzibie Związku Kompozytorów Polskich (Rynek Starego Miasta 27, Warszawa) autorka ponownie spotka się z Markiem Zagańczykiem, aby opowiedzieć o bohaterze publikacji, którego osobowość – jak sama przyznaje – niełatwa jest do uchwycenia dla biografa. Wydarzenie odbędzie się w ramach cyklu „Spotkania u kompozytorów”, wpisując się w obchody jubileuszu 100-lecia ZKP.
Premierową publikację już od 15 października można będzie odnaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych, m.in.: pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorce:
Beata Bolesławska Lewandowska — muzykolog, profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Opiekunka spuścizny Zygmunta Mycielskiego. Od lat pisze o polskiej muzyce XX i XXI wieku, publikuje w kraju i za granicą. Jest autorką biografii Andrzeja Panufnika (PWM, 2001), The Life and Works of Andrzej Panufnik (1914–1991) (2015) i Henryka Mikołaja Góreckiego (PWM, 2023) oraz tomów rozmów o kompozytorach: Góreckim, Panufniku i Mycielskim (PWM). Opublikowała też książkę poświęconą symfonii w muzyce polskiej: The Symphony and Symphonic Thinking in Polish Music since 1956 (2019). Edytorka korespondencji Zygmunta Mycielskiego i Andrzeja Panufnika, tomów pism Zygmunta Mycielskiego: Znaki zapytania (PWM, 2022), Listy do Polaków (2025), a także Pawła Hertza O muzyce (2022). Współredaktorka serii wydawniczej „Muzyka polska za granicą”. W latach 2015–2025 przewodnicząca Zarządu Sekcji Muzykologów, od 2025 prezes Związku Kompozytorów Polskich.
Najczęściej czytane:
ANAKLASIS ponownie sięga do skarbnicy polskiej fonografii – tym razem w poszukiwaniu DNA romantycznego wirtuoza. W roku Konkursu Wieniawskiego wytwórnia przywraca do życia historyczne nagrania obu koncertów skrzypcowych kompozytora. W interpretacjach Oleha Krysy i Romana Totenberga pobrzmiewa jednak coś więcej niż tylko echa dawnych mistrzów…
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
Trwają nagrania audio 200 utworów z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, w ramach projektu „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych zasobów Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Związku Kompozytorów Polskich”.
Od 1960 roku Fondation Prince Pierre de Monaco wspiera twórczość z zakresu muzyki, sztuk wizualnych i literatury, przyznając co trzy lata m.in. Prix de Composition Musicale za najnowsze dzieło muzyczne. Pośród nominowanych do nagrody w 2027 roku jest Grażyna Pstrokońska-Nawratil. Do nagrody wytypowano CalderaConcerto na akordeon i orkiestrę kameralną – jednoczęściowy koncert pełen energii, barw i ekspresji.
