Aktualności
Między muzyką a polityką. Pierwsza biografia Zygmunta Mycielskiego
2025-10-10
Długo wyczekiwana, oparta na setkach źródeł, szczegółowa a zarazem przystępna – nadchodzi premiera pierwszej biografii Zygmunta Mycielskiego. Najnowsza książka autorstwa Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej, Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką, to precyzyjnie nakreślony portret kompozytora, intelektualisty i świadka burzliwej historii. Ukazująca się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego publikacja, już 15 października trafi do rąk wszystkich, którym bliska jest nie tylko muzyka, ale też literatura i historia XX wieku.
Zygmunt Mycielski – kompozytor, pisarz, krytyk muzyczny i działacz społeczny – to postać, która odcisnęła trwały ślad w historii kultury polskiej. Pochodził z rodziny arystokratycznej, znanej z mecenatu artystycznego, uprawiania nauki i sztuki, działań patriotycznych i prospołecznych. Jako autor dzienników i licznych tekstów publicystycznych, pozostawił świadectwo niezależnego myślenia w czasach ideologicznego nacisku i politycznej opresji. Jego kompozycje, choć różnorodne i wysoko oceniane przez krytykę muzyczną, nie często goszczą w programach muzycznych instytucji.
Czesław Miłosz pisał o nim:
Zygmunt Mycielski był jedną z najbardziej niezwykłych postaci mego pokolenia. Nasze środowisko artystyczne miało niewielu hrabiów, ale ten się nam udał. Potrafił łączyć cnoty uchodzące za arystokratyczne z niedbałą obojętnością na obyczajowe konwencje. Pozostały po nim kompozycje muzyczne, kilka książek o muzyce i kompozytorach oraz liczne zeszyty dzienników, które, nie wątpię o tym, okażą się jednym z ważnych dzieł w historii polskiej literatury.
Monumentalna monografia licząca ponad 900 stron to owoc wieloletniej pracy badawczej. Napisana z naukową precyzją, ale bez akademickiego dystansu, zaspokoi ciekawość nie tylko melomanów, ale także badaczy muzyki XX wieku. Autorka nie skupia się na szczegółowych analizach języka kompozytorskiego Mycielskiego, choć nie oznacza to, że twórczość kompozytorską traktuje pobieżnie – jego muzykę widzi jako „odbicie całości zainteresowań”, a twórczość nierozerwalnie wiąże z życiorysem Mycielskiego. Często oddaje głos kompozytorowi korzystając z jego licznych tekstów, zapisków, listów.
Beata Bolesławska-Lewandowska nie kryje swojej fascynacji osobowością Zygmunta Mycielskiego. Podkreśla, że jej prywatny punkt widzenia tworzy ramę dla struktury książki, tak jak każda biografia pozostaje odzwierciedleniem spojrzenia jej autora na opisywanego bohatera.
Przystępując do pracy nad biografią Zygmunta Mycielskiego, za najważniejsze zadanie uznałam oddanie pełni jego twórczej osobowości, nieograniczanie się wyłącznie do twórczości muzycznej czy pisarskiej, ale naszkicowanie wizerunku twórcy z krwi i kości, dla którego każda podejmowana działalność była przejawem wyraźnie określonego poglądu na życie, na świąt i sztukę. Dlatego książka ta nie jest typową monografią o klasycznym układzie: twórca i dzieło.
Beata Bolesławska-Lewandowska, fragment książki
Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką to najnowszy tom serii „Kompozytorzy polscy XX-XXI wieku”, w której prezentowane są sylwetki twórców współczesnej muzyki polskiej. Jej znakiem rozpoznawczym jest unikatowa dla każdego egzemplarza okładka – stworzona według ustalonego klucza. Czyni to każdy tom niepowtarzalnym, tak jak unikatowe jest każde wykonanie utworu muzycznego.
Jesienią nadarzą się dwie okazje, by porozmawiać o książce i poznać jej autorkę. Już 25 października o godz. 16.00 Beata Bolesławska-Lewandowska wraz z Markiem Zagańczykiem odwiedzą Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia im. Zygmunta Mycielskiego w Strzyżowie, aby w rozmowie przybliżyć postać patrona szkoły. Z kolei 12 listopada o godz. 16.30 w siedzibie Związku Kompozytorów Polskich (Rynek Starego Miasta 27, Warszawa) autorka ponownie spotka się z Markiem Zagańczykiem, aby opowiedzieć o bohaterze publikacji, którego osobowość – jak sama przyznaje – niełatwa jest do uchwycenia dla biografa. Wydarzenie odbędzie się w ramach cyklu „Spotkania u kompozytorów”, wpisując się w obchody jubileuszu 100-lecia ZKP.
Premierową publikację już od 15 października można będzie odnaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych, m.in.: pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorce:
Beata Bolesławska Lewandowska — muzykolog, profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Opiekunka spuścizny Zygmunta Mycielskiego. Od lat pisze o polskiej muzyce XX i XXI wieku, publikuje w kraju i za granicą. Jest autorką biografii Andrzeja Panufnika (PWM, 2001), The Life and Works of Andrzej Panufnik (1914–1991) (2015) i Henryka Mikołaja Góreckiego (PWM, 2023) oraz tomów rozmów o kompozytorach: Góreckim, Panufniku i Mycielskim (PWM). Opublikowała też książkę poświęconą symfonii w muzyce polskiej: The Symphony and Symphonic Thinking in Polish Music since 1956 (2019). Edytorka korespondencji Zygmunta Mycielskiego i Andrzeja Panufnika, tomów pism Zygmunta Mycielskiego: Znaki zapytania (PWM, 2022), Listy do Polaków (2025), a także Pawła Hertza O muzyce (2022). Współredaktorka serii wydawniczej „Muzyka polska za granicą”. W latach 2015–2025 przewodnicząca Zarządu Sekcji Muzykologów, od 2025 prezes Związku Kompozytorów Polskich.
Najczęściej czytane:
W tegorocznym kalendarzu melomana październik to czas jednego z najważniejszych konkursów muzycznych na świecie – 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Z tej okazji Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza na poświęcone kompozytorowi wydarzenia w Krakowie i Poznaniu. Będzie można sprawdzić swoją wiedzę o Wieniawskim, wspólnie kibicować ulubionym artystom, a nawet wcielić się w rolę konkursowego jurora.
Serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone pamięci Teresy Chylińskiej – wybitnej muzykolog, edytorki i badaczki twórczości Karola Szymanowskiego. Spotkanie odbędzie się 15 października 2026 r. o godz. 18.00 w Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA.
Kiedy rozpoczęła się nowoczesność? Dlaczego muzyka jest tak ważna w historii? Czy Monteverdiego i Schönberga więcej łączy, czy dzieli? Interdyscyplinarna seria Biblioteka Res Facta Nova powiększa się właśnie o dzieło przełomowe – „Czas rozstrojony. Muzyka i nadejście ery nowoczesnej” Juliana Johnsona. To książka, która odmienia pespektywę odczytywania historii muzyki, a przy tym stanowi intrygującą i wciągającą lekturę. Premiera już dziś.
W dniach 8-10 października 2026 roku w Bielsku-Białej odbędzie się 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego. Z racji przyznania miastu tytułu Polskiej Stolicy Kultury bohaterami festiwalu zostali twórcy i artyści z nim związani.
Jedną z głównych misji, związanych z rozwojem Polskiej Biblioteki Muzycznej, jest wyjście naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom użytkowników portalu. Okazją do podzielenia się pomysłami i wdrażanymi planami modernizacji witryny stało się 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu pod hasłem „Biblioteka w sieci powiązań: użytkownik, technologia, współpraca”.
Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka coraz szerzej trafia do międzynarodowej publiczności. Film, poświęcony spotkaniu południowokoreańskiej skrzypaczki Bomsori Kim z muzyką Grażyny Bacewicz, zostanie zaprezentowany podczas kolejnych festiwali filmowych w Warszawie, Reykjaviku i Barcelonie.
Kontakt. Sonoromanza to opera Alka Nowaka i literacki debiut Pawła Sołtysa w świecie muzyki klasycznej. Współczesna opowieść o tęsknocie, pragnieniu rozmowy i potrzebie bliskości w wykonaniu Joanny Freszel, Karola Kozłowskiego oraz AUKSO Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia. Premierowa płyta ANAKLASIS dostępna jest od 2 października na krążkach CD i w serwisach streamingowych.
W październiku, przy okazji 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, spoglądamy na sylwetkę patrona tego wydarzenia. Ten wirtuoz, uważany za najważniejszego polskiego skrzypka wszech czasów, pozostawił po sobie szereg utworów solowych, kameralnych i koncertujących, stale obecnych w kanonie repertuaru wiolinistycznego.
Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.
Związani z Polskim Wydawnictwem Muzycznym Beata Bolesławska-Lewandowska i Zygmunt Krauze zostali uhonorowani za wybitny wkład w polską kulturę muzyczną. Za monografię Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką badaczka otrzymała dwa wyróżnienia – nagrodę Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz statuetkę jubileuszowej edycji Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida. Kompozytor z kolei otrzymał Statuetkę Muzyczną Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida za całokształt twórczości.
