2026-02-05

Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
 

„W mojej muzyce dużo się dzieje, jest ona drapieżna, a jednocześnie liryczna” – wyznała Grażyna Bacewicz. Opinię tę podzielał przenikliwy publicysta Stefan Kisielewski, który jej „Koncert na orkiestrę smyczkową” obwołał „krwistym kawałem zdrowej i smacznej muzyki napisanej z potencją twórczą”. Choć sama nie uważała się za „typowego nowatora”, widziała w swojej twórczości stałą linię rozwoju. Za szczególnie istotne uznawała dbanie o uważną konstrukcję i precyzyjne budowanie formy dzieła. A przy tym wciąż poszukiwała nowych środków wyrazu. W czasach gdy właśnie tę „dobrze skonstruowaną” formę uznano za przeżytek, a podejście Bacewicz za tradycjonalistyczne, jej muzykę odstawiono do lamusa. Aż przyszedł boom – ostatnie lata przyniosły ogromne zainteresowanie twórczością polskiej kompozytorki, o czym świadczy fakt, że w ubiegłym roku pojawiała się na scenach częściej niż dzieła cieszącego się popularnością Wojciecha Kilara.

Kolejne dekady, nowe zjawiska w muzyce polskiej i światowej zmieniły perspektywę, z jakiej postrzegano twórczość polskiej kompozytorki i całego jej pokolenia (…). [Bacewicz] została dostrzeżona nie tylko jako kobieta kompozytorka z sukcesem realizująca swoje pasje twórcze w świecie zdominowanym za jej życia przez mężczyzn, lecz także jako artystka o niepospolitym talencie i wyrazistej osobowości. Jej twórczość wzbudziła zainteresowanie zarówno wśród muzyków, zwłaszcza skrzypków i dyrygentów, jak i muzykologów.

Fragment książki

Na nowo

Małgorzata Gąsiorowska bacznym okiem przygląda się życiorysowi, ale przede wszystkim twórczości i działalności artystycznej kompozytorki. Szczegółowo opisuje dzieła, a dzięki ilustrującym tekst przykładom muzycznym łatwo można odnaleźć się w prowadzonej narracji. Publikacja ta jest zmodyfikowaną, uzupełnioną i poprawioną wersją pierwszej monografii Grażyny Bacewicz z 1999 roku. Autorka wyraża nadzieję, że w tej nowej i odświeżonej postaci książka będzie służyć pomocą w poznawaniu polskiej kompozytorki i jej dzieł oraz zachęci kolejnych muzykologów i teoretyków do dalszych badań.

Jedna na tysiąc

Monografia Grażyny Bacewicz dołącza do serii wydawniczej „Kompozytorzy Polscy XX i XXI wieku”, w której prezentowane są sylwetki twórców współczesnej muzyki polskiej. Jej znakiem rozpoznawczym jest unikatowa dla każdego egzemplarza okładka – stworzona według ustalonego klucza. Czyni to każdy tom niepowtarzalnym, tak jak unikatowe jest każde wykonanie utworu muzycznego.

Premierową publikację Małgorzaty Gąsiorowskiej można od 5 lutego 2026 roku odnaleźć w księgarni internetowej PWM pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju. Ponadto w oficjalnym sklepie Polskiego Wydawnictwa Muzycznego książka dostępna jest w specjalnym urodzinowym pakiecie zawierającym aż 6 publikacji książkowych oraz płytowych. Takiej promocji jeszcze nie było!

O autorce:
Małgorzata Gąsiorowska — teoretyk muzyki i krytyk. Po studiach w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie (obecnie: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina) została zatrudniona w Polskim Radiu, z którym współpracuje do dziś. Na zaproszenie profesora Mieczysława Tomaszewskiego podjęła współpracę z Zespołem ds. Analizy i Interpretacji Muzyki działającym w Akademii Muzycznej w Krakowie, w ramach której wzięła udział w licznych sympozjach i seminariach. Na zaproszenie Krzysztofa Droby uczestniczyła w kilku konferencjach polsko‑litewskich w Łodzi i Wilnie. Aktywnie działa w Związku Kompozytorów Polskich. Otrzymała Doroczną Nagrodę ZKP (2008). Jest autorką monografii Grażyny Bacewicz (1999, 2026) i Stefana Kisielewskiego (2011, 2024), które ukazały się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, a także artykułów publikowanych w różnych pismach, m.in. w „Ruchu Muzycznym”, oraz komentarzy koncertowych i płytowych.