Aktualności
Nie tylko „Cztery pory roku". Poznaj autora hitu wszech czasów
2026-04-22
Wszyscy słyszeli o Vivaldim. Włoski mistrz epoki baroku to jeden z najsłynniejszych i najpłodniejszych kompozytorów w dziejach muzyki europejskiej. Skomponował blisko 800 utworów, a cykl koncertów skrzypcowych „Cztery pory roku” stał się hitem wszech czasów, goszcząc w filmach, reklamach, mediach społecznościowych, a nawet w dzwonkach telefonicznych. Postać kompozytora postanowił przybliżyć Mateusz Borkowski w nowej na rynku publikacji Vivaldi, która właśnie dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Premiera książki już dziś
Fenomen Vivaldiego
Antonia Vivaldiego wymienia się jednym tchem z najsłynniejszymi kompozytorami takimi jak Mozart, Bach czy Beethoven. Jego dzieła są nieustannie wykonywane, nagrywane i reinterpretowane. Pozostawił po sobie olbrzymią spuściznę – opery, motety, kantaty, sonaty i najliczniejsze w jego katalogu koncerty. Działając w Ospedale della Pietà, przez lata edukował dziesiątki utalentowanych kobiet, dając im wykształcenie muzyczne w czasach, gdy nie miały powszechnego dostępu do edukacji. Wirtuoz skrzypiec po śmierci został zapomniany na niemal dwa stulecia, czekając na ponowne odkrycie. Aż pod koniec ubiegłego wieku przyszedł marketingowy boom, a koncert „Cztery pory roku” trafił nie tylko na sceny, ale też do popkultury.
Vivaldi w pigułce
Choć każdy zna nazwisko Antonia Vivaldiego, nie wszyscy znają jego historię. Z pomocą przychodzi książka Mateusza Borkowskiego – przyjemna w odbiorze oraz lekka (dosłownie i w przenośni) lektura, która pozwala spojrzeć na kompozytora z różnych perspektyw. Kieszonkowa biografia rudego księdza to nie tylko jego życiorys, ale też dzieje jego muzycznego dziedzictwa. Autor sięga do najrozmaitszych źródeł, opisuje historię oraz współczesność – opowiada o ciekawych wykonaniach, płytach i tym, jak kompozycje zakorzeniły się w popkulturze. Choć sam zauważa, że „spowszedniał nam ten Vivaldi”, jego książka stanowi świetny pretekst do strząśnięcia kurzu, którym okryta jest sylwetka kompozytora, i odkrycia pełni jego twórczości.
[…] możemy spróbować spojrzeć na ogromną spuściznę Vivaldiego całościowo, z całą posiadaną wiedzą, z uwzględnieniem mechanizmów rządzących osiemnastowiecznym światem muzycznym. Bez uprzedzeń i powielania stereotypów. Przecież Vivaldi nigdy nie był autorem jednego „przeboju”, nie dajmy sobie wmówić, że nieśmiertelne są tylko – trzeba przyznać, że niestety nieco wyświechtane, choć przecież genialne – koncerty skrzypcowe. Nie gódźmy się na taką narrację, podobnie jak na krzywdzący, powtarzany w różnych wersjach bon mot Luigiego Dallapiccoli, że Vivaldi pisał w kółko jedno i to samo.
Fragment książki
Vivaldi to już dwudziesta piąta książka z serii „Małe Monografie” Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, przybliżającej sylwetki zarówno znanych, jak i tych mniej popularnych kompozytorów. To również czwarta publikacja PWM, której autorem jest Mateusz Borkowski – spod jego pióra dotychczas ukazała się monografia Wieniawski, wywiad rzeka z Michałem Znanieckim Złota klatka oraz pisana w zespole z Jackiem Mikołajczykiem i Marcinem Zawadą, prawdziwa gratka dla każdego miłośnika Broadwayu – Ten cały musical. Jego najnowszą książkę można znaleźć w nowo otwartej Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA, księgarniach internetowych, m.in. na pwm.sklep.pl oraz w dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorze:
Mateusz Borkowski – muzykolog, kulturoznawca, krytyk i publicysta muzyczny. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na co dzień związany z „Józefiną” – Szkołą Muzyczną I i II st. im. Bronisława Rutkowskiego w Krakowie. Współpracuje z „Ruchem Muzycznym”, Radiem Kraków Kultura i Polskim Wydawnictwem Muzycznym. Autor książek: Złota klatka – wywiad-rzeka z reżyserem Michałem Znanieckim (PWM 2017), Organy na krańcach świata, która została uhonorowana tytułem Krakowskiej Książki Miesiąca (Petrus 2019), Wieniawski z serii „Małe Monografie” (PWM 2022) oraz – wspólnie z Jackiem Mikołajczykiem i Marcinem Zawadą – Ten cały musical (PWM 2023). W muzyce nie lubi podziałów, stawia na otwartość i ciekawość, stąd szerokie zainteresowania – od muzyki dawnej po musical. Interesuje się teatrem muzycznym i kinem gatunkowym. Lubi teatry Warszawy i Londynu, a także Kraków z Nową Hutą oraz Wenecję.
Najczęściej czytane:
Podczas 66. Krakowskiego Festiwalu Filmowego Jakub Piątek otrzymał Złotego Lajkonika dla reżysera najlepszego krótkometrażowego filmu dokumentalnego za film „Bacewicz x Bomsori”. Nagrodę przyznało jury Konkursu Polskiego w składzie: Olga Bobrowska, Łukasz M. Maciejewski i Maria Zbąska.
Kultowe piosenki Zygmunta Koniecznego, które dekady temu pokochała publiczność w nowym opracowaniu Cezarego Duchnowskiego ukażą się w formacie LP. Cieszący się ogromną popularnością album wydany nakładem ANAKLASIS z udziałem Agaty Zubel, Andrzeja Bauera, Bartka Wąsika, Cezarego Duchnowskiego oraz Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Alexandra Humali dostępny w sprzedaży na winylu od 19 czerwca.
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
W czerwcu kompozytorzy współpracujący z Polskim Wydawnictwem Muzycznym prezentują swoje najnowsze dzieła podczas znaczących festiwali oraz ważnych wydarzeń w Polsce i za granicą. Prawykonania utworów Jacka Domagały, Tadeusza Wieleckiego, Joanny Wnuk-Nazarowej, Zygmunta Krauze i Mikołaja Piotra Góreckiego zabrzmią w: Poczdamie (Niemcy), Arnhem (Holandia), Katowicach, Warszawie i Gdańsku.
12 miniatur fortepianowych to zbiór utworów Stefana Feliksa Gąsieńca, które estetyką i wyrazem przenoszą do stylów muzycznych minionych epok. Cykl inspirowany jest historią Warszawy przełomu XIX i XX wieku, a każda miniatura to muzyczny obraz miejsc, postaci i atmosfery stolicy.
W ramach Funduszowego Maja, organizowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, zaprosiliśmy Was do udziału w grze „Escape room z Polską Biblioteką Muzyczną: Karol Szymanowski i zaginiona partytura". Muzyczna zabawa rozegrała się 27 maja w przestrzeni krakowskiej Kluboksięgarni UNA.
Kompozytorem miesiąca, którego dorobek i życiorys pragniemy naświetlić w czerwcu, jest Ludomir Różycki (1883–1953). Za sprawą sukcesów na polu muzyki scenicznej uznawany jest za najważniejszego polskiego autora oper po Moniuszce oraz za twórcę polskiego baletu narodowego. Ponadto walnie przyczynił się do rozwoju polskiej muzyki symfonicznej poprzez swe dzieła orkiestrowe. Muzykę Różyckiego chwalono przede wszystkim za bogatą inwencję melodyczną oraz bardzo kunsztowne operowanie brzmieniem aparatu orkiestrowego.
31 maja rozpoczęła się 66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego – jednego z najstarszych i najważniejszych festiwali filmów dokumentalnych i krótkometrażowych w Europie. Tegoroczna odsłona wydarzenia ponownie łączy świat filmu, muzyki i sztuki, a Polskie Wydawnictwo Muzyczne uczestniczy w festiwalu zarówno jako partner wydarzenia, jak i producent filmu zakwalifikowanego do prestiżowego Konkursu Polskiego.
W konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, w którym Jury docenia m.in. koncepcję edytorską, nowatorskie opracowania graficzne, typograficzne i poziom artystyczny ilustracji, wyróżnienie w kategorii INNE (bibliofilskie, mapy, nuty itp.) zdobyła publikacja opracowana przez Agnieszkę Budzińską-Bennett i Marca Lewona – Kodeks Krasińskich. Edycja wykonawcza z esejami i komentarzem krytycznym.
Jeden z najważniejszych polskich kompozytorów, którego muzyka grana jest w najsłynniejszych salach koncertowych i scenach operowych. Rozpoznawalny na całym świecie – w kręgach melomanów, ale również wśród fanów popkultury – jego dzieła pojawiają się w filmach, np. słynnym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka. Mowa o Krzysztofie Pendereckim, którego barwne życie i twórczość opisała Dorota Szwarcman w najnowszej książce z serii „Małe Monografie”. Już dziś premiera publikacji wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
