Aktualności
"Dla oszczędności zagaście światło wiekuiste" - o "Epitafium" H. M. Góreckiego
2010-11-15
"Po raz trzeci od rozpoczęcia studiów w Katowicach [Henryk Mikołaj] Górecki zwrócił się ku poezji Juliana Tuwima. Jednakże wybrany tym razem wiersz pozostawiał w najwyższym kontraście wobec wcześniej wykorzystanych utworów poety." "Podczas gdy Pieśń o radości i rytmie miała wydźwięk pozytywny, ostatni poetycki aforyzm Tuwima wydaje się gorzko ironiczny:… dla oszczędności zagaście światło wiekuiste,
Gdyby miało mi kiedyś zaświecić.
Tuwim napisał go na serwetce w kawiarni zakopiańskiej, zaledwie na godzinę przed tym, jak dostał zapaści i zmarł w swoim hotelu. Górecki odkrył ten fragment w jakimś polskim czasopiśmie kilka lat później i zapamiętał jego proroczy nastrój. Istnieje jednak jeszcze inny aspekt tej historii: wydaje się, że Tuwim nawiązał w sposób ironiczny do ostatnich słów Goethego – Macht doch den zweiten Fensterladen auch auf, damit mehr Licht hereinkomme [Otwórzcie drugą zasłonę, aby wpuścić więcej światła]. W muzyce Górecki akcentuje słowa „światło wiekuiste” na początku i na końcu, rezerwując drugą frazę Tuwima na kulminację. Uwagę koncentruje naturalnie na chórze, dla którego dopełnieniem są małe bębny, talerze, flet piccolo, trąbka in C i altówka, poruszające się w wysokim rejestrze i ostro brzmiące. Tego typu zabieg był już zastosowany w „Koncercie”.
Mimo całej swej zwięzłości Epitafium zbudowane jest z czterech odcinków – Preludium (w którym punkt ciężkości spoczywa na perkusji), powolnego dwuczęściowego Chorału, krótkiej Antyfony, będącej kumulacja utworu oraz Postludium. Sekwencja Preludium-Chorał-Antyfona (…) zmierza ku kulminacji tekstu, w momencie gdy chór, tym razem już ośmiogłosowy, wyśpiewuje ostatni wiersz Tuwimowski w rytmicznym unisonie”
(A. Thomas, Górecki, tłum. E. Gabryś,PWM 1998, s. 34-35)
Najczęściej czytane:
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
Z początkiem nowego roku Polskie Wydawnictwo Muzyczne rozpocznie kolejny etap dynamicznego rozwoju, przenosząc tymczasowo swoje krakowskie biuro, mieszczące się od 1952 roku przy alei Krasińskiego 11a, do budynku K1, potocznie nazywanego „Błękitkiem” i znajdującego się przy alei Pokoju 1 (obok Ronda Grzegórzeckiego). W związku z planowanymi pracami księgarnia stacjonarna przy alei Krasińskiego 11a zostanie 23 grudnia czasowo zamknięta. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą świątecznej wyprzedaży, która potrwa w księgarni przy alei Krasińskiego 11a od 19 do 23 grudnia. To znakomita okazja by skorzystać z wyjątkowych – bo sięgających 70%! – rabatów!
Nieukończony Koncert fortepianowy, niewydany mazurek, zniszczone Concertino... Kompozytorskie szkice Karola Szymanowskiego to cenne źródło dla muzykologów badających jego język muzyczny i proces twórczy – ale czy jest dla nich miejsce także w życiu koncertowym? W tej odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się nie pojedynczemu dziełu, lecz zbiorowi utworów – niedokończonych, nieznanych oraz zrekonstruowanych.
