PWM

Szukaj
Zaawansowane
Rzeczpospolita Polska
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

"Trzy utwory w dawnym stylu" Henryka Mikołaja Góreckiego

2010-11-16
"Trzy utwory w dawnym stylu na orkiestrę smyczkową powstały w odpowiedzi na przyjacielski zarzut ze strony ówczesnego dyrektora Polskiego Wydawnictwa Muzycznego Tadeusza Ochlewskiego, iż w kompozycjach Góreckiego brak melodii." "Wszystkie trzy utwory odznaczają się znacznym stopniem modalności: pierwszy i trzeci wykorzystują jedynie siedem „białych klawiszy”, natomiast utwór drugi, który jest dawnym tańcem wiejskim, napisany został w skali eolskiej zaczynającej się od g.

Utwór pierwszy posiada dwie „prorocze” cechy – parę poruszających się w ruchu wahadłowym akordów w tle (utworzonych przez zachodzące na siebie kwarty czyste) oraz linie melodyczną o krótkich frazach powtarzanych na wzór polskiej pieśni ludowej. Najbardziej bezpośrednie zapożyczenie z muzyki renesansowej ma miejsce w utworze ostatnim.

Górecki prowadził transkrypcję, w tonacji oryginalnej, anonimowej, czterogłosowej pieśni polskiej z połowy XVI wieku pt. Pieśń o weselu Króla Zygmunta Wtórego. Podobnie jak w utworze pierwszym, kompozytor wykorzystuje tu dźwięki melodii do stworzenia pewnej aury harmonicznej: pierwsze pięć dźwięków skali doryckiej buduje tło w początkowej fazie utworu. Równie istotna dla przyszłych utworów (por. Refren) jest jeszcze inna technika melodyczno-harmoniczna: piętrzenie linii melodycznej – w tym przypadku głosu tenorowego pieśni weselnej – aż do utworzenia masywnego, równoczesnego wejścia wszystkich ośmiu głosów instrumentalnych.

Każdy z nich zaczyna się od innego dźwięku skali doryckiej, przy czym oryginalna transpozycja występuje w górnym i dolnym głosie tego układu. Ta prosta technika, dająca ciemny rezonans brzmieniowy, wywodzi się z tabeli serii rozwiniętej w części początkowej I Symfonii. Tam jednak była zamaskowana na skutek manipulacji dźwiękowych i transpozycji oktawowych, a tu objawia się z całą wyrazistością."

(A. Thomas, Górecki, tłum. E. Gabryś,PWM 1998, s. 84-86)

Najczęściej czytane:

Osiecka w chóralnej odsłonie. „Pogoda na szczęście” zabrzmi na 29. Międzynarodowych Targach Książki w Krakowie

Utwory z tekstami Agnieszki Osieckiej ze zbioru „Pogoda na szczęście” zabrzmią już 22 października, podczas 29. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie, za sprawą występu Chóru Kameralnego Auxilium. Zapraszamy!

Muzyczne emocje i współzawodnictwo. PWM zaprasza na październik z Wieniawskim

W tegorocznym kalendarzu melomana październik to czas jednego z najważniejszych konkursów muzycznych na świecie – 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Z tej okazji Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza na poświęcone kompozytorowi wydarzenia w Krakowie i Poznaniu. Będzie można sprawdzić swoją wiedzę o Wieniawskim, wspólnie kibicować ulubionym artystom, a nawet wcielić się w rolę konkursowego jurora.

Teresa Chylińska. Wspominamy

Serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone pamięci Teresy Chylińskiej – wybitnej muzykolog, edytorki i badaczki twórczości Karola Szymanowskiego. Spotkanie odbędzie się 15 października 2026 r. o godz. 18.00 w Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA.

Pięć wieków nowoczesności w muzyce. Premiera przełomowej książki Juliana Johnsona

Kiedy rozpoczęła się nowoczesność? Dlaczego muzyka jest tak ważna w historii? Czy Monteverdiego i Schönberga więcej łączy, czy dzieli? Interdyscyplinarna seria Biblioteka Res Facta Nova powiększa się właśnie o dzieło przełomowe – „Czas rozstrojony. Muzyka i nadejście ery nowoczesnej” Juliana Johnsona. To książka, która odmienia pespektywę odczytywania historii muzyki, a przy tym stanowi intrygującą i wciągającą lekturę. Premiera już dziś.

Zapraszamy na 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego w Bielsku-Białej

W dniach 8-10 października 2026 roku w Bielsku-Białej odbędzie się 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego. Z racji przyznania miastu tytułu Polskiej Stolicy Kultury bohaterami festiwalu zostali twórcy i artyści z nim związani.

Polska Biblioteka Muzyczna na 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu

Jedną z głównych misji, związanych z rozwojem Polskiej Biblioteki Muzycznej, jest wyjście naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom użytkowników portalu. Okazją do podzielenia się pomysłami i wdrażanymi planami modernizacji witryny stało się 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu pod hasłem „Biblioteka w sieci powiązań: użytkownik, technologia, współpraca”.

„Bacewicz x Bomsori” – od Warszawy po Reykjavik i Barcelonę

Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka coraz szerzej trafia do międzynarodowej publiczności. Film, poświęcony spotkaniu południowokoreańskiej skrzypaczki Bomsori Kim z muzyką Grażyny Bacewicz, zostanie zaprezentowany podczas kolejnych festiwali filmowych w Warszawie, Reykjaviku i Barcelonie.

Wyostrz słuch na operę o kosmicznym radioromansie

Kontakt. Sonoromanza to opera Alka Nowaka i literacki debiut Pawła Sołtysa w świecie muzyki klasycznej. Współczesna opowieść o tęsknocie, pragnieniu rozmowy i potrzebie bliskości w wykonaniu Joanny Freszel, Karola Kozłowskiego oraz AUKSO Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia. Premierowa płyta ANAKLASIS dostępna jest od 2 października na krążkach CD i w serwisach streamingowych.

KOMPOZYTOR MIESIĄCA: Henryk Wieniawski

W październiku, przy okazji 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, spoglądamy na sylwetkę patrona tego wydarzenia. Ten wirtuoz, uważany za najważniejszego polskiego skrzypka wszech czasów, pozostawił po sobie szereg utworów solowych, kameralnych i koncertujących, stale obecnych w kanonie repertuaru wiolinistycznego. 

Polska muzyka najnowsza zabrzmi w październiku w Polsce i za granicą

Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.