Aktualności
Zmarła Janina Garścia
2004-03-02
W nocy z 1 na 2 marca zmarła Janina Garścia - kompozytorka i pedagog, autorka licznych utworów dla dzieci i młodzieży, w tym dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadła" op. 15 (1965) oraz "Muzycznego ABC przy fortepianie" (2001).
Janina Garścia – kompozytorka i pedagog muzyczny – urodziła się w Krakowie w 1920 roku. Określana przez nauczycieli w Gimnazjum jako wybitny talent muzyczny o oryginalnych zdolnościach improwizacyjnych, została przyjęta do klasy fortepianu prof. Olgi Stolfowej w Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego w 1937 roku. Kończąc Szkołę Muzyczną w 1945 r., miała już w swoim dorobku kompozytorskim szereg utworów, grywanych przez uczniów w okresie okupacji. Edukację muzyczną kontynuowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, w klasie kompozycji prof. S. Wiechowicza i dyrygentury prof. A. Malawskiego. Studiując, rozpoczęła pracę pedagogiczną, najpierw w prywatnej Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego, a od 1951 r. w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. S. Wiechowicza. Od początku lat pięćdziesiątych rozpoczęła się też stała współpraca z Polskim Wydawnictwem Muzycznym.
Obcowanie z dziećmi inspirowało kompozycje Janiny Garści i ukazywało problemy pedagogiczne, które poprzez swoją twórczość starała się rozwiązać. Wszystkie jej utwory budziły powszechny zachwyt, a współcześni pedagodzy popularnie określali, jako “klejnociki Garści”.
Pełne zaangażowanie w działalność artystyczną zaowocowało współpracą z Centralnym Ośrodkiem Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego w Warszawie. Wielokrotnie uczestniczyła w Ogólnopolskim Festiwalu Współczesnej Twórczości dla Dzieci i Młodzieży DO-RE-MI w Łodzi oraz w pracach Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania Muzycznego ISME w Warszawie. Często była zapraszana, jako juror na konkursy i festiwale twórczości muzycznej dla dzieci i młodzieży. Jako osoba otwarta i serdecznie usposobiona do odbiorców swojej twórczości, najchętniej znajdowała czas na “Spotkania z kompozytorem” organizowanych w całej Polsce.
Za pracę pedagogiczną i twórczość kompozytorską Janina Garścia otrzymała szereg nagród, odznaczeń i wyróżnień m. in.:
Złota Odznaka Miasta Krakowa – 1972
Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia – 1973
Złoty Krzyż Zasługi – 1973
Dyplom Uznania – Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa – 1975
Nagroda Prezesa Rady Ministrów – 1975
Medal Komisji Edukacji Narodowej – 1979
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1983
Nagroda Artystyczna Ministra Kultury i Sztuki I stopnia – 1989
Nominacja do tytułu Międzynarodowej Kobiety Roku 1991/92 – spośród osób wybranych z grupy tzw. Ludzi Sukcesu i Wybitnych Osobistości – przez The International Biographical Centre w Cambridge
Dyplom w uznaniu “Wybitnych osiągnięć na polu muzyki” – International Who’s Who of Intellectuals, wyd. X, International Biographical Centre, Cambridge, Anglia – 1993
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury i Sztuki – 1994
Stała Ekspozycja Życia i Twórczości Janiny Garści – Internal Music Museum – w Londynie - 1995
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2000
Order Uśmiechu (nr 661) – 2001
Medal Prezydenta Miasta Stalowej Woli – 2002
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury – 2002
Złoty Medal “Kraków – Europejska Stolica Kultury” – 2003
Działalność kompozytorska Janiny Garści, rozpoczęta w 1942 roku obejmuje ponad 800 kompozycji, ujętych w 85 opusów.
W swojej twórczości nie ograniczała się do utworów solowych na fortepian, choć te reprezentowane są najliczniej; tworzyła również kompozycje kameralne na różne instrumenty i wokalno-instrumentalne, kształtujące w dzieciach i młodzieży umiejętność wspólnego muzykowania i wrażliwość na sztukę muzyczną od najmłodszych lat. Komponowała utwory od najprostszych, poprzez różne formy muzyczne i zestawienia instrumentów. Sięgała po ciekawe środki wyrazowe, które pozwalały dzieciom zrozumieć i pokochać muzykę. Nadawała utworom taki kształt muzyczny, by przybliżyć dziecku urok samej muzyki, zachęcić je do muzykowania i pobudzić jego wyobraźnię odtwórczą.
Utwory Janiny Garści wydawane są od początku lat pięćdziesiątych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w wysokich nakładach – ich łączna wielkość przekroczyła w przeciągu ponad 51 lat liczba 800 tysięcy egzemplarzy. Utwory te są zalecane i wprowadzane do programów nauczania szkół muzycznych I i II stopnia. Wiele zbiorów kompozycji zostało opublikowanych przez PWM w różnych wersjach językowych – angielskiej, niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej. O bardzo dobrej percepcji twórczości kompozytorki poza granicami Polski świadczy fakt, iż PWM wielokrotnie udzielał licencji na wydanie utworów przez zagranicznych wydawców m.in.: Kanada, USA (The Frederick Harris Music, Kanada), W. Brytania (Universal Edition – Alfred A. Kalmus), Japonia (Arts Publishing, Japan Ongaku No Tomo Sha), Niemcy (Breitkopf & Härtel).
Janina Garścia, dzięki swojemu wieloletniemu doświadczeniu pedagogicznemu współpracowała z Ministerstwem Kultury przy opracowywaniu programów nauczania gry na fortepianie. Przygotowywała również - we współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej - testy muzyczne dla uczniów szkół muzycznych.
Jednym z najważniejszych osiągnięć dorobku kompozytorskiego i pedagogicznego zarazem było stworzenie dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadło" op. 15 (1965), 10 wydań, oraz "Muzyczne ABC przy fortepianie" (2001), które służą wielu pedagogom w pracy.
Najczęściej czytane:
W lipcu skupiamy się na postaci i dorobku Jana Krenza (1926-2020), cenionego kompozytora muzyki symfonicznej, oratoryjnej, kameralnej i filmowej. Dziś pamiętany jest on przede wszystkim jako niezwykle zasłużony dla promocji muzyki polskiej dyrygent, którego błyskotliwa kariera przyćmiła autorski dorobek twórczy.
Program festiwalu Été polonais à Paris, który odbędzie się w Paryżu od 1 do 4 lipca podkreśla polskie dziedzictwo muzyczne, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Piotra Perkowskiego oraz kompozytorów polskich okresu międzywojennego. Wydarzenie organizowane jest w związku ze stuleciem Stowarzyszenia Młodych Muzyków Polaków w Paryżu.
Sejmik Województwa Mazowieckiego co roku przyznaje artystom tworzącym na Mazowszu Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida w czterech kategoriach: literatura, muzyka, sztuki plastyczne i teatr. Doceniane są wybitne dzieła bądź kreacje powstałe w roku poprzedzającym. Od 2005 roku Samorząd Województwa Mazowieckiego przyznaje również nagrodę specjalną "Dzieło życia" za całokształt twórczości artyście tworzącemu na obszarze województwa mazowieckiego.
Ideą programu composer.pl jest podarowanie młodym polskim twórcom dwóch tygodni szczególnej inspiracji i wytchnienia od pędzącego świata, tak niespójnego z kompozytorskim skupieniem. W roku 2026 twórczy pobyt na Islandii zaproszonych uczestników potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
18 czerwca 2026 roku w Tajpej odbyły się dwa specjalne pokazy filmu dokumentalnego „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka. Projekcje zorganizowano w historycznym budynku Taipei Film House (SPOT Taipei), a wydarzenie przyciągnęło miłośników muzyki klasycznej, kina dokumentalnego oraz polskiej kultury. Pokazy odbyły się o godzinie 19:00 i 20:30, a wstęp był bezpłatny.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne oraz Kluboksiegarnia UNA z ogromną przyjemnością zapraszają na spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską. Bohaterem rozmowy stanie się Zygmunt Mycielski – kompozytor, literat, a także bohater monografii Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką wydanej przez PWM. Publikacja ta stanie się punktem wyjścia do rozmowy, którą Mateusz Borkowski poprowadzi 24 czerwca 2026 r. o godz. 17:30. Wstęp wolny.
Marek Grechuta od lat zajmuje wyjątkowe miejsce wśród liryków polskiej piosenki. Tworzył utwory, w których muzyka spotykała się z poezją – sięgał po dzieła literackie dawnych i współczesnych poetów, a także pisał własne wiersze. Jego piosenki wyróżniały się refleksyjnością, wrażliwością i oryginalnymi rozwiązaniami muzycznymi.
Podczas 66. Krakowskiego Festiwalu Filmowego Jakub Piątek otrzymał Złotego Lajkonika dla reżysera najlepszego krótkometrażowego filmu dokumentalnego za film „Bacewicz x Bomsori”. Nagrodę przyznało jury Konkursu Polskiego w składzie: Olga Bobrowska, Łukasz M. Maciejewski i Maria Zbąska.
Kultowe piosenki Zygmunta Koniecznego, które dekady temu pokochała publiczność w nowym opracowaniu Cezarego Duchnowskiego ukażą się w formacie LP. Cieszący się ogromną popularnością album wydany nakładem ANAKLASIS z udziałem Agaty Zubel, Andrzeja Bauera, Bartka Wąsika, Cezarego Duchnowskiego oraz Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Alexandra Humali dostępny w sprzedaży na winylu od 19 czerwca.
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
