Aktualności
Zmarła Janina Garścia
2004-03-02
W nocy z 1 na 2 marca zmarła Janina Garścia - kompozytorka i pedagog, autorka licznych utworów dla dzieci i młodzieży, w tym dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadła" op. 15 (1965) oraz "Muzycznego ABC przy fortepianie" (2001).
Janina Garścia – kompozytorka i pedagog muzyczny – urodziła się w Krakowie w 1920 roku. Określana przez nauczycieli w Gimnazjum jako wybitny talent muzyczny o oryginalnych zdolnościach improwizacyjnych, została przyjęta do klasy fortepianu prof. Olgi Stolfowej w Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego w 1937 roku. Kończąc Szkołę Muzyczną w 1945 r., miała już w swoim dorobku kompozytorskim szereg utworów, grywanych przez uczniów w okresie okupacji. Edukację muzyczną kontynuowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, w klasie kompozycji prof. S. Wiechowicza i dyrygentury prof. A. Malawskiego. Studiując, rozpoczęła pracę pedagogiczną, najpierw w prywatnej Szkole Muzycznej im. W. Żeleńskiego, a od 1951 r. w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. S. Wiechowicza. Od początku lat pięćdziesiątych rozpoczęła się też stała współpraca z Polskim Wydawnictwem Muzycznym.
Obcowanie z dziećmi inspirowało kompozycje Janiny Garści i ukazywało problemy pedagogiczne, które poprzez swoją twórczość starała się rozwiązać. Wszystkie jej utwory budziły powszechny zachwyt, a współcześni pedagodzy popularnie określali, jako “klejnociki Garści”.
Pełne zaangażowanie w działalność artystyczną zaowocowało współpracą z Centralnym Ośrodkiem Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego w Warszawie. Wielokrotnie uczestniczyła w Ogólnopolskim Festiwalu Współczesnej Twórczości dla Dzieci i Młodzieży DO-RE-MI w Łodzi oraz w pracach Międzynarodowego Stowarzyszenia Wychowania Muzycznego ISME w Warszawie. Często była zapraszana, jako juror na konkursy i festiwale twórczości muzycznej dla dzieci i młodzieży. Jako osoba otwarta i serdecznie usposobiona do odbiorców swojej twórczości, najchętniej znajdowała czas na “Spotkania z kompozytorem” organizowanych w całej Polsce.
Za pracę pedagogiczną i twórczość kompozytorską Janina Garścia otrzymała szereg nagród, odznaczeń i wyróżnień m. in.:
Złota Odznaka Miasta Krakowa – 1972
Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania I stopnia – 1973
Złoty Krzyż Zasługi – 1973
Dyplom Uznania – Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa – 1975
Nagroda Prezesa Rady Ministrów – 1975
Medal Komisji Edukacji Narodowej – 1979
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1983
Nagroda Artystyczna Ministra Kultury i Sztuki I stopnia – 1989
Nominacja do tytułu Międzynarodowej Kobiety Roku 1991/92 – spośród osób wybranych z grupy tzw. Ludzi Sukcesu i Wybitnych Osobistości – przez The International Biographical Centre w Cambridge
Dyplom w uznaniu “Wybitnych osiągnięć na polu muzyki” – International Who’s Who of Intellectuals, wyd. X, International Biographical Centre, Cambridge, Anglia – 1993
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury i Sztuki – 1994
Stała Ekspozycja Życia i Twórczości Janiny Garści – Internal Music Museum – w Londynie - 1995
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2000
Order Uśmiechu (nr 661) – 2001
Medal Prezydenta Miasta Stalowej Woli – 2002
Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Kultury – 2002
Złoty Medal “Kraków – Europejska Stolica Kultury” – 2003
Działalność kompozytorska Janiny Garści, rozpoczęta w 1942 roku obejmuje ponad 800 kompozycji, ujętych w 85 opusów.
W swojej twórczości nie ograniczała się do utworów solowych na fortepian, choć te reprezentowane są najliczniej; tworzyła również kompozycje kameralne na różne instrumenty i wokalno-instrumentalne, kształtujące w dzieciach i młodzieży umiejętność wspólnego muzykowania i wrażliwość na sztukę muzyczną od najmłodszych lat. Komponowała utwory od najprostszych, poprzez różne formy muzyczne i zestawienia instrumentów. Sięgała po ciekawe środki wyrazowe, które pozwalały dzieciom zrozumieć i pokochać muzykę. Nadawała utworom taki kształt muzyczny, by przybliżyć dziecku urok samej muzyki, zachęcić je do muzykowania i pobudzić jego wyobraźnię odtwórczą.
Utwory Janiny Garści wydawane są od początku lat pięćdziesiątych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w wysokich nakładach – ich łączna wielkość przekroczyła w przeciągu ponad 51 lat liczba 800 tysięcy egzemplarzy. Utwory te są zalecane i wprowadzane do programów nauczania szkół muzycznych I i II stopnia. Wiele zbiorów kompozycji zostało opublikowanych przez PWM w różnych wersjach językowych – angielskiej, niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej. O bardzo dobrej percepcji twórczości kompozytorki poza granicami Polski świadczy fakt, iż PWM wielokrotnie udzielał licencji na wydanie utworów przez zagranicznych wydawców m.in.: Kanada, USA (The Frederick Harris Music, Kanada), W. Brytania (Universal Edition – Alfred A. Kalmus), Japonia (Arts Publishing, Japan Ongaku No Tomo Sha), Niemcy (Breitkopf & Härtel).
Janina Garścia, dzięki swojemu wieloletniemu doświadczeniu pedagogicznemu współpracowała z Ministerstwem Kultury przy opracowywaniu programów nauczania gry na fortepianie. Przygotowywała również - we współpracy z Centrum Edukacji Artystycznej - testy muzyczne dla uczniów szkół muzycznych.
Jednym z najważniejszych osiągnięć dorobku kompozytorskiego i pedagogicznego zarazem było stworzenie dwóch szkół nauki gry na fortepianie: "Abecadło" op. 15 (1965), 10 wydań, oraz "Muzyczne ABC przy fortepianie" (2001), które służą wielu pedagogom w pracy.
Najczęściej czytane:
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
W czerwcu kompozytorzy współpracujący z Polskim Wydawnictwem Muzycznym prezentują swoje najnowsze dzieła podczas znaczących festiwali oraz ważnych wydarzeń w Polsce i Zagranicą. Prawykonania utworów Jacka Domagały, Tadeusza Wieleckiego, Joanny Wnuk-Nazarowej, Zygmunta Krauze i Mikołaja Piotra Góreckiego zabrzmią w: Poczdamie (Niemcy), Arnhem (Holandia), Katowicach, Warszawie i Gdańsku.
12 miniatur fortepianowych to zbiór utworów Stefana Feliksa Gąsieńca, które estetyką i wyrazem przenoszą do stylów muzycznych minionych epok. Cykl inspirowany jest historią Warszawy przełomu XIX i XX wieku, a każda miniatura to muzyczny obraz miejsc, postaci i atmosfery stolicy.
Kompozytorem miesiąca, którego dorobek i życiorys pragniemy naświetlić w czerwcu, jest Ludomir Różycki (1883–1953). Za sprawą sukcesów na polu muzyki scenicznej uznawany jest za najważniejszego polskiego autora oper po Moniuszce oraz za twórcę polskiego baletu narodowego. Ponadto walnie przyczynił się do rozwoju polskiej muzyki symfonicznej poprzez swe dzieła orkiestrowe. Muzykę Różyckiego chwalono przede wszystkim za bogatą inwencję melodyczną oraz bardzo kunsztowne operowanie brzmieniem aparatu orkiestrowego.
31 maja rozpoczęła się 66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego – jednego z najstarszych i najważniejszych festiwali filmów dokumentalnych i krótkometrażowych w Europie. Tegoroczna odsłona wydarzenia ponownie łączy świat filmu, muzyki i sztuki, a Polskie Wydawnictwo Muzyczne uczestniczy w festiwalu zarówno jako partner wydarzenia, jak i producent filmu zakwalifikowanego do prestiżowego Konkursu Polskiego.
W konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, w którym Jury docenia m.in. koncepcję edytorską, nowatorskie opracowania graficzne, typograficzne i poziom artystyczny ilustracji, wyróżnienie w kategorii INNE (bibliofilskie, mapy, nuty itp.) zdobyła publikacja opracowana przez Agnieszkę Budzińską-Bennett i Marca Lewona – Kodeks Krasińskich. Edycja wykonawcza z esejami i komentarzem krytycznym.
Inspirujące pomysły, kreatywne narzędzia do pracy z dziećmi, solidna dawka wiedzy, przestrzeń do działań twórczych i najpiękniejsza polska muzyka – tak wyglądały warsztaty UMUZYKALNIAJ w Krakowie.
Jeden z najważniejszych polskich kompozytorów, którego muzyka grana jest w najsłynniejszych salach koncertowych i scenach operowych. Rozpoznawalny na całym świecie – w kręgach melomanów, ale również wśród fanów popkultury – jego dzieła pojawiają się w filmach, np. słynnym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka. Mowa o Krzysztofie Pendereckim, którego barwne życie i twórczość opisała Dorota Szwarcman w najnowszej książce z serii „Małe Monografie”. Już dziś premiera publikacji wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Konferencja zorganizowana przez Koło Naukowo-Artystyczne Kompozycji i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu odbyła się w dniach 12-13 maja 2026 roku. To wydarzenie, które od 2014 roku daje możliwość spotkania się i wymiany myśli dla studentów i badaczy, związanych z teorią muzyki, muzykologią i dyscyplinami pokrewnymi. Motyw przewodni tegorocznej edycji brzmiał: „W muzycznej symbiozie", co - jak zaznaczali organizatorzy - „podkreślało wielość perspektyw, współpracę twórczą oraz dialog pomiędzy różnymi obszarami sztuki i nauki”.
Narodowe Forum Muzyki im. W. Lutosławskiego we Wrocławiu wraz z partnerskimi lokalizacjami stały się przestrzenią eksperymentów artystycznych, spotkań twórców, premier, debat i działań redefiniujących współczesną muzyczność. Organizatorzy, reprezentowani przez Olgę Humeńczuk (dyrektorkę NFM) oraz Pawła Hendricha (dyrektora artystycznego Musica Polonica Nova), zaprosili odbiorców do odkrywania nowych perspektyw słuchowych – od intymnych doświadczeń po widowiskowe formy angażujące całe spektrum zmysłów.
