Aktualności
6 utworów polskiej muzyki najnowszej, które warto poznać w maju
2025-04-30
Piąty miesiąc roku zwiastuje nadejście wiosennego sezonu festiwalowego. W Krakowie, Warszawie i we Wrocławiu zabrzmią kompozycje Joanny Wnuk-Nazarowej, Pawła Malinowskiego, Wojciecha Widłaka, Macieja Zielińskiego, Pawła Hendricha i Agaty Zubel. Najnowszej muzyce polskiej będziemy przysłuchiwać się podczas koncertów specjalnych, na festiwalowych estradach, a także na zakończenie sezonu artystycznego.
Koncerty specjalne Filharmonii Krakowskiej
Gloria – najnowsze dzieło Joanny Wnuk-Nazarowej, napisane na potężny aparat wykonawczy, zabrzmi po raz pierwszy 9 maja o godz. 19:30 podczas koncertu specjalnego Filharmonii Krakowskiej – instytucji doskonale znanej kompozytorce, bowiem w 1991 roku Joanna Wnuk-Nazarowa objęła stanowisko jej dyrektorki naczelnej, zapisując się w historii tej filharmonii m.in. dziełem jej odbudowy po katastrofalnym w skutkach pożarze.
.jpg)
Tego wieczoru wystąpią: Orkiestra i Chór Filharmonii Krakowskiej oraz dwa chóry dziecięce – Chór Chłopięcy i Dziewczęcy FK przygotowany przez Lidię Matynian, a także Ukraiński Chór Dziecięcy działający w tej instytucji od 2022 roku pod kierownictwem Oleny Yatskulynets. Koncert poprzedzi spotkanie z udziałem kompozytorki oraz dyrektora-redaktora naczelnego Polskiego Wydawnictwa Muzycznego dr. Daniela Cichego, które poprowadzi Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz. Początek rozmowy o godz. 18:00 w Sali Złotej na I piętrze Filharmonii Krakowskiej.
Koncert ten, niemal w identycznym repertuarowo kształcie, zostanie powtórzony 11 maja 2025 roku o godz. 19:00 w Filharmonii Narodowej. Artyści Filharmonii Krakowskiej pod batutą Alexandra Humali wykonają Glorię Joanny Wnuk-Nazarowej i II Koncert fortepianowy Fryderyka Chopina z udziałem solisty Ivo Pogorelicha, a wieczór zaś rozpocznie Przebudzenie Jakuba Krzysztofa Pendereckiego. Bilety i program koncertów dostępne są na stronie Filharmonii Krakowskiej i Filharmonii Narodowej.
Krakowski Międzynarodowy Festiwal Kompozytorów
W tym miesiącu z najnowszą muzyką spotkamy się również podczas 37. Krakowskiego Międzynarodowego Festiwalu Kompozytorów, który odbędzie się w dniach 10-18 maja. W programie koncertu inaugurującego (10 maja, godz. 18:00, Filharmonia Krakowska) w wykonaniu Orkiestry Muzyki Nowej pod batutą Szymona Bywalca zabrzmi po raz pierwszy floating:disappearance na orkiestrę kameralną – utwór skomponowany przez Pawła Malinowskiego.
Janusz Wróblewski w „Polityce”, pisząc o tegorocznym Berlinare, zauważył że dziś dla wielu twórców reakcją na rzeczywistość jest ucieczka w to, co baśniowe. Pracując nad utworem, wyobrażałem sobie, jak zanurzam się w głąb wielkiego basenu i słucham przedziwnych dźwięków stamtąd dobiegających. Powracały do mnie też słowa Zuzanny Ginczanki: „Oprócz samej siebie nie znam innej dali” – krakowski kompozytor wskazuje na źródła swej inspiracji, dodając – Mam nadzieję, że razem znajdziemy w tych brzmieniach uspokojenie, a może dla niektórych z nas będzie to moment chwilowej ucieczki od codzienności.
Podczas koncertu zatytułowanego „Krajobraz umysłu” (11 maja, godz. 19:00, Aula „Florianka” Akademii Muzycznej) będziemy mieli okazję usłyszeć Ostinato (Quartetto d’archi no 2), które Wojciech Widłak skomponował w pierwszych miesiącach 2025 roku dla Kwartetu Śląskiego. Ideę przewodnią utworu konstytuują ostinata rytmiczne, które stanowią podstawę muzycznej narracji przebiegającej przez różne współbrzmienia, rejestry i barwy instrumentalne. Ponadto zabrzmią także utwory Krzysztofa Pendereckiego, Zbigniewa Bujarskiego, Marcela Chyrzyńskiego, a także Alka Nowaka, który w tym roku jest gościem specjalnym festiwalu i w związku z tym wygłosi 12 maja wykład na temat własnej twórczości oraz poprowadzi kurs mistrzowski dla studentów kompozycji Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego w Krakowie.
Organizatorem festiwalu jest Krakowski Oddział Związku Kompozytorów Polskich, a wstęp na wszystkie koncerty jest bezpłatny. Z programem można zapoznać się na stronie festiwalu.
Warszawskie Spotkania Muzyczne
Z kolei w Warszawie poznamy najnowszy utwór Macieja Zielińskiego. Prawykonanie The Whooper na kwartet saksofonowy, fortepian, kontrabas i zestaw perkusyjny odbędzie się 13 maja podczas 39. Warszawskich Spotkań Muzycznych, które potrwają od 11 do 17 maja.
Tytuł utworu Macieja Zielińskiego nawiązuje zarówno do nazwy zespołu, jak i do „whooper swan” – łabędzia krzykliwego, znanego z donośnych, charakterystycznych odgłosów. Kompozycja jest kontynuacją postmodernistycznych poszukiwań kompozytora. Tym razem twórca konfrontuje elementy muzyki jazzowej i funkowej z idiomami muzyki współczesnej, tworząc zaskakujące zestawienia oraz nowe konteksty. Utwór eksploruje podejścia inspirowane technikami montażowymi, didżejskimi i samplerowymi – jednak bez wykorzystania urządzeń elektroakustycznych.
Wzgórza i doliny niesamowitości na Festiwalu Musica Electronica
Premiery czekają nas również we Wrocławiu. Pierwsza z nich odbędzie się podczas festiwalu Musica Electronica Nova, który zaprezentuje najnowsze dzieła twórców związanych z Wrocławskim Oddziałem Związku Kompozytorów Polskich. Jak zapowiadają organizatorzy: tegoroczne prawykonania oscylować będą wokół refleksji nad potencjałem sztucznej inteligencji. Tu wkroczymy w zawiłe i intrygujące zagadnienia m.in. z zakresu robotyki.
Koncepcja doliny niesamowitości (ang. uncanny valley) opisuje naszą emocjonalną reakcję na roboty i inne sztuczne byty bardzo podobne do człowieka. Teoria ta zainspirowała Pawła Hendricha, który w swoim najnowszym dziele, skomponowanym na trąbkę, wiolonczelę, akordeon i elektronikę przeniósł fenomen kształtowania się ludzkiej sympatii do sztucznej inteligencji, na grunt muzyki komputerowej, komponując materiał muzyczny wywołujący niepewność co do pochodzenia – akustycznego („naturalnego”) lub syntetycznego („sztucznego”). Zmienność ta okazuje się zarazem fundamentem napięcia w utworze i nawiązaniem do tytułowych nierówności. Wzgórza i doliny niesamowitości po raz pierwszy wykona Modern Trio Ostravaw składzie Ewa Barciok (wiolonczela), Kamil Barciok (trąbka) i Marcela Kysová Halmová (akordeon) i Paweł Hendrich (elektronika). Prawykonanie 18 maja o godz. 20:00 w Sali Czarnej, Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu.
Koniec sezonu artystycznego wraz z NFM Filharmonią Wrocławską
Miesiąc eksploracji muzycznych inspiracji w najnowszej, polskiej muzyce zakończymy we Wrocławiu, gdzie na zakończenie sezonu artystycznego NFM Filharmonia Wrocławska pod batutą maestra Christopha Eschenbacha wykona Uwerturę nieakademicką Agaty Zubel. Będzie to wykonanie i utwór wyjątkowy dla Wrocławia i jego Filharmonii.
„Uwertura nieakademicka” to radosna celebracja 80-lecia Narodowego Forum Muzyki - wcześniej Filharmonii Wrocławskiej – osobisty dźwiękowy portret miejsca, które wciąż się zmienia i inspiruje. – wyjaśnia kompozytorka, dodając – Została skomponowana jako wyraz hołdu dla bogatej historii instytucji oraz wyraz mojego podziwu dla pokoleń tworzących ją muzyków, dla nieustannego rozwoju naszego wrocławskiego środowiska. Od momentu założenia w 1945 roku Filharmonia była symbolem odradzającego się życia kulturalnego powojennego Wrocławia i przez dziesięciolecia wypracowała pozycję jednego z najważniejszych ośrodków muzycznych w Polsce. Wrocław natomiast, miasto wielowarstwowej tożsamości, od dawna łączy w sobie tradycję akademicką z duchem otwartości i twórczego fermentu. To oczywiste, że w filharmonicznym repertuarze i tożsamości miasta obecna jest uwertura “akademicka” – odwołująca się do wzniosłości i powagi, nauki. Uwertura nieakademicka jest zatem swoistą odpowiedzią: utworem, który zamiast ceremonialnej dostojności proponuje energię, radość i współczesną swobodę w myśleniu o muzyce. Narracja kompozycji ewoluuje w poszukiwaniu wyeksponowania rytmicznej żywiołowości, barwnych współbrzmień i zaskakujących kontrastów, odzwierciedlając zarówno historię Filharmonii, jak i dynamiczne oblicze dzisiejszego Wrocławia. To utwór, który – podobnie jak Filharmonia Wrocławska / Narodowe Forum Muzyki przez 80 lat swojej działalności – czerpie z tradycji, ale patrzy w przyszłość, szukając nowych form wyrazu i nowych muzycznych słów, gestów, znaczeń - w kluczowej relacji, tj. w komunikacji z publicznością i pobudzaniu muzycznych emocji.
Prezentacja nowej kompozycji Agaty Zubel odbędzie się 30 maja o godz. 19:00 w Sali Głównej Orlen Narodowego Forum Muzyki. Więcej informacji na stronie Organizatora.
Najczęściej czytane:
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
W czerwcu kompozytorzy współpracujący z Polskim Wydawnictwem Muzycznym prezentują swoje najnowsze dzieła podczas znaczących festiwali oraz ważnych wydarzeń w Polsce i Zagranicą. Prawykonania utworów Jacka Domagały, Tadeusza Wieleckiego, Joanny Wnuk-Nazarowej, Zygmunta Krauze i Mikołaja Piotra Góreckiego zabrzmią w: Poczdamie (Niemcy), Arnhem (Holandia), Katowicach, Warszawie i Gdańsku.
12 miniatur fortepianowych to zbiór utworów Stefana Feliksa Gąsieńca, które estetyką i wyrazem przenoszą do stylów muzycznych minionych epok. Cykl inspirowany jest historią Warszawy przełomu XIX i XX wieku, a każda miniatura to muzyczny obraz miejsc, postaci i atmosfery stolicy.
Kompozytorem miesiąca, którego dorobek i życiorys pragniemy naświetlić w czerwcu, jest Ludomir Różycki (1883–1953). Za sprawą sukcesów na polu muzyki scenicznej uznawany jest za najważniejszego polskiego autora oper po Moniuszce oraz za twórcę polskiego baletu narodowego. Ponadto walnie przyczynił się do rozwoju polskiej muzyki symfonicznej poprzez swe dzieła orkiestrowe. Muzykę Różyckiego chwalono przede wszystkim za bogatą inwencję melodyczną oraz bardzo kunsztowne operowanie brzmieniem aparatu orkiestrowego.
31 maja rozpoczęła się 66. edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego – jednego z najstarszych i najważniejszych festiwali filmów dokumentalnych i krótkometrażowych w Europie. Tegoroczna odsłona wydarzenia ponownie łączy świat filmu, muzyki i sztuki, a Polskie Wydawnictwo Muzyczne uczestniczy w festiwalu zarówno jako partner wydarzenia, jak i producent filmu zakwalifikowanego do prestiżowego Konkursu Polskiego.
W konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejsze Polskie Książki 2025, w którym Jury docenia m.in. koncepcję edytorską, nowatorskie opracowania graficzne, typograficzne i poziom artystyczny ilustracji, wyróżnienie w kategorii INNE (bibliofilskie, mapy, nuty itp.) zdobyła publikacja opracowana przez Agnieszkę Budzińską-Bennett i Marca Lewona – Kodeks Krasińskich. Edycja wykonawcza z esejami i komentarzem krytycznym.
Inspirujące pomysły, kreatywne narzędzia do pracy z dziećmi, solidna dawka wiedzy, przestrzeń do działań twórczych i najpiękniejsza polska muzyka – tak wyglądały warsztaty UMUZYKALNIAJ w Krakowie.
Jeden z najważniejszych polskich kompozytorów, którego muzyka grana jest w najsłynniejszych salach koncertowych i scenach operowych. Rozpoznawalny na całym świecie – w kręgach melomanów, ale również wśród fanów popkultury – jego dzieła pojawiają się w filmach, np. słynnym „Lśnieniu” Stanleya Kubricka. Mowa o Krzysztofie Pendereckim, którego barwne życie i twórczość opisała Dorota Szwarcman w najnowszej książce z serii „Małe Monografie”. Już dziś premiera publikacji wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Konferencja zorganizowana przez Koło Naukowo-Artystyczne Kompozycji i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu odbyła się w dniach 12-13 maja 2026 roku. To wydarzenie, które od 2014 roku daje możliwość spotkania się i wymiany myśli dla studentów i badaczy, związanych z teorią muzyki, muzykologią i dyscyplinami pokrewnymi. Motyw przewodni tegorocznej edycji brzmiał: „W muzycznej symbiozie", co - jak zaznaczali organizatorzy - „podkreślało wielość perspektyw, współpracę twórczą oraz dialog pomiędzy różnymi obszarami sztuki i nauki”.
Narodowe Forum Muzyki im. W. Lutosławskiego we Wrocławiu wraz z partnerskimi lokalizacjami stały się przestrzenią eksperymentów artystycznych, spotkań twórców, premier, debat i działań redefiniujących współczesną muzyczność. Organizatorzy, reprezentowani przez Olgę Humeńczuk (dyrektorkę NFM) oraz Pawła Hendricha (dyrektora artystycznego Musica Polonica Nova), zaprosili odbiorców do odkrywania nowych perspektyw słuchowych – od intymnych doświadczeń po widowiskowe formy angażujące całe spektrum zmysłów.
