Aktualności
Fundamenty pedagogiki instrumentalnej – „Szkoła na fortepian” Anny Marii Klechniowskiej
2026-02-24
Podręczniki do nauki gry na instrumentach, wydawane od wielu lat przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne, stanowią ważny element edukacji muzycznej. Tworzą solidną podstawę literatury pedagogicznej i wspierają młodych instrumentalistów od pierwszych lekcji. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje publikacja Anny Marii Klechniowskiej – Szkoła na fortepian.
Anna Maria Klechniowska (15.04.1888–6.08.1973) – polska kompozytorka, pianistka i pedagog. Urodziła się na Wołyniu, gdzie już w dzieciństwie ujawniła wybitne zdolności muzyczne. Pierwsze lekcje skrzypiec pobierała u ogrodnika Dida, a w wieku dziewięciu lat przeniosła się do Warszawy i po intensywnym przygotowaniu rozpoczęła naukę w konserwatorium. Studiowała fortepian u K. Jaczynowskiej oraz teorię u G. Roguskiego, kształciła się także we Lwowie, Lipsku, Krakowie i Wiedniu. W 1916 roku napisała swoją najważniejszą pracę dydaktyczną – Szkołę na fortepian. W 1939 roku wyjechała do Paryża, gdzie studiowała kompozycję pod kierunkiem Nadii Boulanger. Jako pianistka zachwycała doskonałą techniką i talentem improwizatorskim; jejgrę wysoko cenił Karol Szymanowski, który zachęcił ją do dalszych studiów w Lipsku.
Zdolności kompozytorskie przejawiała od najmłodszych lat. W Wiedniu powstał poemat symfoniczny Wawel (Przebudzenie się Polski), będący jej pracą dyplomową i pierwszym dużym utworem orkiestrowym. W czasie okupacji udzielała potajemnych lekcji muzyki oraz opracowała na chór pieśń Serce w plecaku (1943). Tworzyła utwory symfoniczne, wokalno-instrumentalne i balety, m.in. Bitilis wystawiony w 1935 roku w Chicago. Istotne miejsce w jej dorobku zajmuje działalność pedagogiczna – wielokrotnie wznawiana Szkoła na fortepian wprowadzała system bez kluczy, ułatwiający początki nauki gry. W latach 1918–39 prowadziła w Warszawie kursy muzyczne, po wojnie działała w Łodzi i Warszawie jako pedagog i wizytator szkół muzycznych. Otrzymała Nagrodę Muzyczną Prezesa Rady Ministrów oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Celem Szkoły na fortepian Klechniowskiej jest usprawnienie nauki gry na fortepianie poprzez jej uproszczenie. Zagadnienie kluczy wiolinowego i basowego bywa dla początkujących pianistów zbyt trudne na wczesnym etapie nauki, dlatego autorka proponuje czytanie nut bez użycia kluczy. Zostają one wprowadzone dopiero wtedy, gdy wzrasta poziom trudności ćwiczeń i uczeń sam dostrzeże potrzebę ich zastosowania. Takie rozwiązanie pozwala od pierwszych ćwiczeń grać obiema rękami jednocześnie. Od początku oswajana jest także gra na czarnych klawiszach, a technika palcowa obu rąk rozwijana jest równolegle i systematycznie.
Szkołę na fortepian Anny Marii Klechniowskiej można znaleźć w księgarniach internetowych, m.in. pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
Więcej publikacji z Serii Pedagogicznej PWM znajdziesz tutaj.
Najczęściej czytane:
Zapraszamy na koncert Marty Mołodyńskiej-Wheeler i Grzegorza Manii, który odbędzie się już 23 września o godzinie 18 w kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na krakowskim Rynku. W programie znajdą się utwory artystki – kompozytorki i pianistki – przeznaczone na fortepian solo i na cztery ręce.
ANAKLASIS ponownie sięga do skarbnicy polskiej fonografii – tym razem w poszukiwaniu DNA romantycznego wirtuoza. W roku Konkursu Wieniawskiego wytwórnia przywraca do życia historyczne nagrania obu koncertów skrzypcowych kompozytora. W interpretacjach Oleha Krysy i Romana Totenberga pobrzmiewa jednak coś więcej niż tylko echa dawnych mistrzów…
9 września w Sali Białej poznańskiego Hotelu Bazar odbyła się konferencja prasowa 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Muzyczne zmagania 50 uczestników z całego świata będziemy mogli oglądać od 8 do 25 października. Polskie Wydawnictwo Muzyczne i „Ruch Muzyczny” są partnerami wydarzenia.
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
