PWM

Szukaj
Zaawansowane
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

Kiedy umierają ludzie - pieśni śpiewają

2010-11-19
Ten cytat z rękopisu III Kwartetu smyczkowego Henryka Mikołaja Góreckiego będzie pewnie teraz pasował to każdego wspomnieniowego tekstu, choć z samym utworem nie miał żadnego związku. Przynajmniej tak twierdził sam kompozytor – że to było późniejsze szukanie tytułu do gotowego utworu, że chodziło tylko o nazwę „pieśń”, że… Jednak u tego twórcy nie wszystko było takie jasne, znaczenia często schowane były pod piątą i dziesiątą warstwą. Wszystko było dobrze przemyślane, ułożone, poprawione, jeszcze raz ulepszone, jeszcze raz przejrzane. Ten III Kwartet był właściwie „gotowy” już od dłuższego czasu, ale dopiero w 2005 roku został prawykonany na Festiwalu Kompozytorów Polskich w Bielsku-Białej przez Kronos Quartet. A na rękopisie widnieje data powstania o dziesięć lat wcześniejsza…

Przed 75. urodzinami kompozytora ustaliliśmy, że przygotujemy okazjonalne wydanie Beatus Vir, w pięknej, kolorowej okładce. Kompozytor postawił warunek wprowadzenia do utworu szeregu korekt. Po prawie trzydziestu latach od prawykonania?! Czyżby zmieniał obsadę, fakturę, instrumentację, dobór psalmów lub muzyczny tekst? Nie, kilkanaście miesięcy cyzelował „nowe” dynamiki i tempa, precyzując już istniejące w partyturze określenia o „massima” czy „grande”. Trzy lata wcześniej odbierałem z Jego domu w Zębie rękopis Pieśni Maryjnych do prawykonania przez Chór Polskiego Radia w Krakowie – na stole leżało kilka perfekcyjnie zaostrzonych ołówków, dwie linijki i sporo papieru nutowego. Największym zmartwieniem Góreckiego było to, że w ostatnim utworze niedobrze rozplanował rozmieszczenie taktów i ostatni z nich został przez niego dopisany na dodatkowej pięciolinii. Powracał do tego podczas całej rozmowy. Jedna cała nuta na jednej pięciolinii! Trzy godziny rozmowy.

Czytam w jednym z pożegnalnych artykułów o tym, że Henryk Mikołaj Górecki przeliczał wiązanki kwiatów na strzykawki i bochenki chleba. O tym to nie słyszałem, ale pamiętam, ile razy wysyłał mnie z tymi wiązankami kwiatów do oo. Franciszkanów w Krakowie, szeptając na boku: „Kosowski, wiesz, co tam się stało?”. No jasne, kto by nie wiedział. Utwór zamówiony przez kardynała Karola Wojtyłę prawykonany zostaje rok później w obecności papieża Jana Pawła II. Nagranie przechowywane w krakowskiej Akademii Muzycznej do dzisiaj robi wrażenie. Przy kolejnych jubileuszach, doktoratach honorowych i festiwalach można było kwiaty zawozić od razu na Franciszkańską.

Dziennikarze często starali się o wywiad lub wypowiedź Góreckiego. Obserwacja początku rozmowy z kompozytorem, to był dopiero teatr… Nastawieni na szybką i celną ripostę, interlokutorzy artysty byli często wstrząśnięci stylem i treścią odpowiedzi, swobodnymi dygresjami, czy wręcz ostrymi ocenami działalności mediów, w tym głównie telewizji publicznej. Jeśli udawało się przedłużyć wywiad, pierwsza godzina była zmarnowana, w drugiej pojawiała się nić porozumienia i dopiero w trzeciej godzinie rozmowa stawała się interesująca, a potem… Górecki się rozkręcał, a dziennikarze już gasili lampy.

Mówił szczerze, często w sposób prostolinijny, do bólu, na pewno autentycznie. Po udanym koncercie, w otoczeniu rodziny był duszą towarzystwa, opowiadał dowcipy, albo mrugał okiem odbierając odznaczenia państwowe. Zły, zmęczony, zdenerwowany – potrafił pokazać chropowaty charakter, zniecierpliwienie, złość i lekceważenie. W wypowiedziach potrafił być dosadny – gdy Grzegorz Michalski przeprowadził z nim kilkanaście lat temu wywiad-rzekę, szalenie szczerą rozmowę o życiu i twórczości, okazało się, że w takiej formie tekst nie nadaje się do druku. Pozostawiony in crudo – byłby szokiem dla czytelnika, pozbawiony zębów i wygładzony – nie byłby wypowiedzią Góreckiego.

Spytałem kiedyś na konferencji prasowej, jak postrzega z perspektywy czasu sukces III Symfonii. Odparł: „Wstecz oglądam się tylko cofając samochodem z garażu”.

Andrzej Kosowski

Najczęściej czytane:

Kredki w dłoń! Juliusz Zarębski

Cześć! Julius lub Jules – to wersje imienia, którymi posługiwał się nasz dzisiejszy bohater, zaś nazwisko kompozytora notowano zarówno jako Zarebski, Zarembski oraz Zarembsky. Artysta, o którym mówimy to Juliusz Zarębski. Wydrukujcie załączony plik i sami zostańcie artystami. Artystami-malarzami!

„Do dzieła… Akcja!”. Ogłaszamy wyniki konkursów indywidualnych

Nawet spędzając czas w domu, można rozwijać swoją kreatywność. Udowodniło to kilkudziesięciu uczniów i nauczycieli, którzy wzięli udział w konkursach indywidualnych przeprowadzonych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w ramach kampanii „Jesteś twórcą – masz prawo”. 

Karol Szymanowski lipcowym KOMPOZYTOREM MIESIĄCA

Rok 2020 jest dla Polskiego Wydawnictwa Muzycznego wyjątkowy – oficyna obchodzi 75-lecie działalności. W tym jubileuszowym roku w ramach akcji KOMPOZYTOR MIESIĄCA przypominamy twórców, których dorobek stał się podstawą działalności naszego Wydawnictwa. W lipcu wspominamy Karola Szymanowskiego.
 

Kredki w dłoń! Henryk Wieniawski

Cześć! Pamiętacie kolorowankę z Fryderykiem Chopinem, który pisał utwory na fortepian? Dzisiaj przedstawiamy Wam postać Henryka Wieniawskiego, kompozytora muzyki skrzypcowej.

Z letniego salonu Zygmunta Krauzego – klasyka fortepianowa na nowo już od lipca

Od lipca do września, w co drugi piątek na kanałach YouTube i Facebook Zygmunta Krauzego oraz Polskiego Wydawnictwa Muzycznego ukazywać się będą premierowe odcinki cyklu improwizacji kompozytora na tematy klasyków: od Bacha przez Beethovena, Chopina do Paderewskiego. Gościnnie wystąpi Marcin Masecki. 
 

Kredki w dłoń! Fryderyk Chopin

Cześć! Dzisiaj proponujemy Wam kolorowankę z portretem Fryderyka Chopina. Możliwe, że słyszeliście już nazwisko tego kompozytora (sami wspominaliśmy o nim przy wpisie o Ignacym Feliksie Dobrzyńskim), a może nawet znacie kilka jego utworów. Nie zdziwiłoby nas to – Fryderyk Chopin jest bardzo znanym kompozytorem. Jeżeli jednak nic jeszcze o nim nie wiecie, to oprócz kolorowania, zapraszamy do lektury dzisiejszego wpisu. Dobrej zabawy!

Prestiżowa francuska nagroda dla Zygmunta Krauzego

Wydany w ubiegłym roku przez PWM III Koncert fortepianowy Okruchy pamięci Zygmunta Krauzego otrzymał tegoroczną nagrodę Francuskiego Stowarzyszenia Zawodowego Krytyków w kategorii Najlepsza Premiera sezonu 2019/2020 (Meilleure Création Musicale)!

Nagroda Stowarzyszenia Krytyków (Prix du Syndicat de la Critique) jest przyznawana od 1963 roku i należy do najbardziej prestiżowych nagród w dziedzinie sztuk scenicznych we Francji.

Ian Bostridge na Festiwalu Conrada!

25 października podczas finału Festiwalu Conrada usłyszymy inspirującą rozmowę Grzegorza Jankowicza z Ianem Bostridgem - jednym z najznakomitszych śpiewaków operowych oraz autorem książki „Podróż zimowa Schuberta. Anatomia obsesji”, która w ubiegłym roku miała swoją premierę w naszym Wydawnictwie!

Polscy artyści na 90. urodziny Romualda Twardowskiego

Romuald Twardowski, wybitny twórca i ceniony pedagog, wieloletni propagator muzyki polskiej, laureat licznych nagród i wyróżnień, a zarazem jeden z najdłużej współpracujących z Polskim Wydawnictwem Muzycznym kompozytorów obchodzi dziś 90. urodziny. Z tej okazji PWM zaprosiło przedstawicieli świata muzycznego do złożenia mu osobistych życzeń.

Kredki w dłoń! Ignacy Feliks Dobrzyński

Cześć! Cieszymy się, że jesteście z nami i co tydzień poznajecie nową postać z muzycznego świata. Bohaterem dzisiejszej kolorowanki jest Ignacy Feliks Dobrzyński: kompozytor, który żył i tworzył w tym samym czasie co Fryderyk Chopin. W odróżnieniu od Chopina, który pisał prawie wyłącznie utwory na fortepian, Dobrzyński był autorem także symfonii, koncertów i opery. Bierzcie kredki w dłoń i kolorujcie, a przy okazji poczytajcie trochę o kompozytorze i posłuchajcie jego muzyki.