2013-06-17

Kompozytor związany z PWM Romuald Twardowski, którego zbiorek utworów dziecięcych na fortepian ”Mały wirtuoz” wydaliśmy ostatnio, świętuje dzisiaj urodziny. Będzie on również gościem na imieninach Jana Kochanowskiego, które obchodzimy w ten weekend. Spotkanie z Romualdem Twardowskim odbędzie się w najbliższą sobotę o godz. 11:00 w siedzibie Biblioteki Materiałów Orkiestrowych (ul. Fredry 8), mieszczącej się obok Ogrodu Saskiego w Warszawie. Spotkaniu towarzyszyć będzie koncert uczniów z Państwowej Szkoły Muzycznej im. E. Młynarskiego.


Romuald Twardowski urodził się w Wilnie w 1930 roku, tam spędził swoje dzieciństwo i młodość. W latach okupacji uczył się gry na skrzypcach, po wojnie - na fortepianie i organach. W latach 1946-50 pełnił obowiązki organisty w wileńskich kościołach, m.in. w uniwersyteckim kościele św. Jana, gdzie przed 100 laty organistował Stanisław Moniuszko. W 1952 roku rozpoczyna studia kompozycji w wileńskim konserwatorium, które kończy w roku 1957. Przez krótki czas pracuje w Poniewieżu na Litwie, po czym w grudniu tego roku przyjeżdża do Warszawy, gdzie kontynuuje studia w Wyższej Szkole Muzycznej u prof. Woytowicza. Po wygraniu konkursu w roku 1963 przyjeżdża do Paryża na dalsze studia u słynnej Nadii Boulanger.

W sierpniu udaje się w swoją pierwszą podróż do Włoch, do których będzie często powracał w latach późniejszych. Po powrocie do kraju osiedla się na Śląsku i tu w Bytomiu wystawia swoją pierwszą operą Cyrano de Bergerac. W roku 1967 przenosi się na stałe do Warszawy. W roku 1972 podejmuje współpracę z Akademią Muzyczną im. Fryderyka Chopina.

Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte należą do najbardziej płodnych w działalności kompozytora. Poza Cyranem powstaje Tragedyja albo Rzecz o Janie i Herodzie (prapremiera w Teatrze Wielkim w Łodzi), Lord Jim (premiera tamże), balety Nagi Książe (premiera w Warszawie), i Posągi Czarnoksiężnika (premiera w Łodzi). Dzieła symfoniczne i chóralne przynoszą kompozytorowi deszcz nagród w kraju i za granicą - można tu wymienić dwukrotne Grand Prix w Monaco, I nagrodę na „Praskiej Wiośnie”, II miejsce na Trybunie Kompozytorskiej UNESCO w Paryżu, II nagrodę w Skopje, 2 nagrody w Tours za utwory chóralne i prestiżową nagrodę AGEC (Zachodnioeuropejska Federacja Chórów) za Mały Koncert. W międzyczasie kompozytor często podróżuje po Europie, Azji, Rosji i Afryce. Idzie to w parze z wielką aktywnością na polu propagowania muzyki polskiej (wspomina o tym Kisiel w swoich „Dziennikach”) zarówno w kraju, jak i za granicą.

W latach osiemdziesiątych był Twardowski prekursorem w nawiązywaniu kontaktów kulturalnych z Litwą, Armenią i Gruzją. Działalność ta przyniosła mu uznanie środowiska muzycznego i krytyki muzycznej. W tych latach pojawiły się kolejne dzieła operowe Twardowskiego - Maria Stuart wystawiona z ogromnym powodzeniem na scenie Teatru Wielkiego w Łodzi i Historya o św. Katarzynie w Teatrze Wielkim w Warszawie. Premiery dzieł scenicznych Twardowskiego miały ponadto miejsce w Gdański, Poznaniu i za granicą - w NRF, NRD, Jugosławii, Finlandii i Czechosłowacji. Realizacjom tym towarzyszyły dziesiątki recenzji, krytyk, wypowiedzi i wywiadów.

Muzyka Twardowskiego, jakkolwiek bardzo nowoczesna (liczne wykonania na „Warszawskiej Jesieni”), jest mimo to nader komunikatywna, pełna wewnętrznego dramatyzmu i posiadająca rys indywidualny. Stanowi ona oryginalne zjawisko w powojennej muzyce polskiej i jako taka ma szansę na zajęcie trwałego miejsca w muzyce polskiej. W ostatnim czasie muzyka Twardowskiego jest coraz częściej wykonywana na Zachodzie, a zwłaszcza w USA, gdzie jego Trio na skrzypce, wiolonczelę i fortepian robi autentyczną karierę. W wydanej niedawno książce biograficznej „Było, nie minęło” kompozytor podsumował swoje doświadczenie twórcze i dał barwny opis ludzie i wydarzeń z ostatnich kilkudziesięciu lat.