PWM

Szukaj
Zaawansowane

Aktualności

Szymanowski w komplecie!

2014-10-23

 

Polskie Wydawnictwo Muzyczne zakończyło właśnie prace nad wydaniem źródłowo-krytycznym Dzieł Karola Szymanowskiego. Zastaliśmy Szymanowskiego pisanego – zostawiamy drukowanego – ze wzruszeniem powiedziała Teresa Chylińska, redaktor naukowy serii i jedna z najwybitniejszych znawczyń życia i twórczości Karola z Atmy.


Wraz z ukazaniem się partytury do opery Hagith, wydanie źródłowo-krytyczne Dzieł Karola Szymanowskiego zostało ukończone. Jest co świętować, bowiem jak powiedział redaktor naczelny PWM, dr Daniel Cichy: to zawsze jest wydarzenie, gdy kompozytor otrzymuje swoją spuściznę opracowaną w sposób najlepszy z możliwych, a więc z poszanowaniem każdego detalu kompozytorskiego zapisu. Karol Szymanowski jest drugim po Fryderyku Chopinie polskim kompozytorem, którego wszystkie dzieła zostały wydane. W innych krajach Europy ogromne serie wydawnicze obejmują całą spuściznę kompozytorską największych mistrzów, takich jak Bach, Mozart, Brahms czy Wagner. Publikowanie dzieł wszystkich kompozytora (zwanych niekiedy uroczyście po łacinie opera omnia) jest formą uznania, iż każdy zanotowany przez danego twórcę dźwięk posiada najwyższą wagę, a zatem należy go odnaleźć, ustalić jego autentyczność i utrwalić w postaci zapisu w najwyższym stopniu wiarygodnego – napisała Teresa Chylińska, redaktor naukowy edycji źródłowo-krytycznej Dzieł Karola Szymanowskiego. Wydanie wszystkich dzieł tego kompozytora obejmuje nie tylko kompozycje, lecz również jego korespondencję i pisma. Stworzony został także katalog tematyczny, a informacje zebrane podczas opracowywania wydań stały się częścią trzytomowej monografii kompozytora, pióra Teresy Chylińskiej. Dzieła wszystkie zostały wydane w dwóch wersjach językowych: polskiej (26 tomów) oraz niemiecko-angielskiej (17 woluminów), każdy tom serii posiada obszerny wstęp teoretyczno-krytyczny.
Od momentu rozpoczęcia prac nad wydaniem Dzieł Karola Szymanowskiego do dnia ukończenia serii minęło ponad pół wieku. Nad opracowaniem utworów kompozytora pracowało kilka pokoleń muzykologów. W czasie publikowania kolejnych tomów serii zmieniała się także technika edycji i drukowania nut, a niektóre rozwiązania drukarskie zostały stworzone specjalnie na potrzeby wydania kompozycji Szymanowskiego. Najważniejsza innowacja dokonała się jednak już w latach sześćdziesiątych, na samym początku pracy nad wydaniem dzieł kompozytora, a była to zmiana samego podejścia muzykologów do sposobu opracowywania materiału źródłowego. Droga ku wydaniu Dzieł Karola Szymanowskiego była naznaczona walką z dawnym sposobem myślenia o edytorstwie – powiedział prof. Mieczysław Tomaszewski, dawny redaktor naczelny i dyrektor PWM. – Myślenie to polegało na tym, żeby opracowywać utwór z myślą przede wszystkim o wygodzie współczesnego wykonawcy. W okresie gdy zaczynaliśmy prace nad dziełami Szymanowskiego przez europejskie środowisko wydawców muzycznych przeszedł ruch pod hasłem Urtextausgabe – czyli wydawnictwo źródłowe, [wykonane z dbałością o jak największą zgodność z oryginalnym zapisem stworzonym przez kompozytora].
Początki pracy nie były łatwe – nie tylko należało przekonać do nowej koncepcji zwolenników dawnego stylu wydawania publikacji nutowych, ale przede wszystkim stworzyć metodę i narzędzia opracowywania materiału źródłowego. Nikt z nas nie umiał robić żadnych „dzieł wszystkich”, żadnych edycji. Myśmy niczego nie umieli, a co gorzej – nie mieliśmy wzorców – wspomniała Teresa Chylińska. – Wydanie dzieł na przykład Bacha nie mogło służyć jako wzorcowy materiał, bo nie przystawało do tematu który podjęliśmy. To była przecież inna muzyka, inna stylistyka – nie mogliśmy przełożyć wypracowanych tam zasad na partyturę Szymanowskiego. Tak, że siadaliśmy i robiliśmy burzę mózgów, starając się znaleźć narzędzia.
Przy wydawaniu Dzieł Karola Szymanowskiego pojawiały się także inne trudności, np. związane z dostępnością materiałów źródłowych, które w ogromnej części znajdowały się za granicą (większość w posiadaniu wiedeńskiego Universal Edition), czy niejednoznaczności zapisu w samych rękopisach. Zdarzały się sytuacje deprymujące – jak wówczas, gdy na skutek zmiany w ochronie praw autorskich w 2007 roku utwory Szymanowskiego, które wówczas nie były już chronione, nagle wróciły pod opiekę Universal Edition, a PWM musiało na nowo rozpocząć prawne pertraktacje z tym wydawnictwem. Miały też miejsce wydarzenia zasługujące niemal na miano cudu – np. gdy po latach opracowywania Hagith na podstawie, jak się okazało – poważnie zniekształconej względem autografu, kopii, w archiwach Universalu niespodziewanie odnalazł się oryginalny rękopis Szymanowskiego.
Mimo licznych wyzwań i trudności seria została ukończona, z ogromnym pożytkiem dla muzykologów i muzyków. Wcześniej artyści nieraz musieli korzystać z kopii rękopiśmiennych, a te nie zawsze były dokładne i jednoznaczne – powiedział Andrzej Kosowski, były redaktor naczelny PWM, obecny dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca. – W 2007 roku, czyli wcale nie tak dawno, kiedy jeszcze nie było wydania „I Symfonii” Szymanowskiego, Antoni Wit opowiadał mi, że gdy dostał nieopracowane nuty z PWM-u, nie bardzo wiedział jak się do tego przymierzyć i niektóre części utworu raz grał w dur, a raz w moll, żeby sprawdzić jak będzie lepiej brzmiało. Śpiewaczka Urszula Kryger uważa, że wydanie Dzieł Karola Szymanowskiego przyczyni się do częstszego wykonywania utworów tego kompozytora, a co za tym idzie – do większego upowszechnienia jego twórczości. Odnoszę wrażenie, że Karol Szymanowski jest kompozytorem bardziej znanym w świecie niż we własnej ojczyźnie. „Pieśni Miłosne Hafiza”, które wykonuję na jubileuszowym koncercie dzisiejszego wieczoru, śpiewam w Polsce po raz pierwszy. Wcześniej śpiewałam je w Francji, w Belgii, ale w Polsce – nie. Obudźmy się więc i grajmy Karola Szymanowskiego! To jest jeden z naszych wielkich twórców, którym możemy bez żadnych kompleksów pochwalić się przed światem! – apeluje artystka.
Zakończenie wydania Dzieł nie oznacza bynajmniej końca badań nad twórczością Karola Szymanowskiego. Te szczegółowo opracowane wydania będą stanowić nie tylko mocną podstawę dla dalszych prac muzykologów – inspirowanych już przez inne metody badawcze, ale nade wszystko pozwolą jeszcze lepiej zaznaczać muzykę Karola z Atmy na koncertowych estradach i operowych scenach.

Maria Napieraj

Najczęściej czytane:

Komunikat

W najbliższy weekend Księgarnia Internetowa PWM oraz strona www.pwm.com.pl będą nieczynne. Prace serwisowe potrwają od 14 do 17 grudnia.  

Komunikat

Podajemy godziny pracy księgarni firmowej PWM w okresie świątecznym i noworocznym. 

Nagrania „100 na 100” już dostępne w serwisach streamingowych!

47 nowych nagrań wybitnych polskich artystów realizowanych na zamówienie PWM w ramach projektu "100 na 100. Muzyczne dekady wolności" jest już dostępnych w najważniejszych serwisach muzycznych, takich jak iTunes, Spotify czy Tidal. 

Alek Nowak z nominacją do Paszportu Polityki

TAK, TAK, TAK! Trzy tegoroczne prawykonania na trzech dużych festiwalach z trzema nowościami: „ahat ilī – siostra bogów” (Sacrum Profanum), „Do słów” (Warszawska Jesień) i „La, la, la” (Auksodrone) – Alek Nowak został zasłużenie nominowany do Paszportu Polityki w kategorii muzyka poważna.

 

Ogromnie cieszymy się z tej decyzji jury. Czekamy na finał!

Romuald Twardowski grudniowym KOMPOZYTOREM MIESIĄCA

W ostatnim miesiącu 2018 roku bohaterem akcji KOMPOZYTOR MIESIĄCA jest Romuald Twardowski.

Muzyka Twardowskiego, jakkolwiek bardzo nowoczesna, jest mimo to nader komunikatywna, pełna wewnętrznego dramatyzmu i posiadająca rys indywidualny. Stanowi oryginalne zjawisko w powojennej muzyce polskiej.

Gorąco zachęcamy do jej odkrywania, studiowania i słuchania.

Dbaj o środowisko z Sonią i Sonostworami!

Ziemia to nasz wspólny dom, dlatego musimy o nią dbać! Aby zachęcić do ograniczenia używania plastikowych reklamówek, pakujemy zakupy  do plecaków-worków z bohaterami cyklu „Sonia w Krainie Sonostworów”.

mini Dzień Edukacji Muzycznej

Minął już ponad miesiąc od Dnia Edukacji Muzycznej, który w tym roku organizowaliśmy w Katowicach. Jeszcze gdy trwały zapisy, zwróciła się do nas pani Alina Zielińska, wicedyrektor Szkoły Podstawowej nr 52 w Gdyni, z prośbą o pozwolenie na użycie nazwy Dzień Edukacji Muzycznej dla organizowanego w szkole wydarzenia: „Chcemy zorganizować koncert muzyczno-taneczny, aby zwrócić naszym uczniom uwagę, że muzyka jest obecna w naszym życiu”. Zaproponowaliśmy, że obejmiemy tę imprezę honorowym patronatem.

„Unseen” – prawykonanie nowego utworu Marcina Stańczyka

28 listopada odbędzie się w Kolonii prawykonanie najnowszego utworu Marcina Stańczyka „Unseen” na mezzosopran i orkiestrę. Utwór wykona E-Mex Ensemble pod batutą Christopha Marii Wagnera. Partia solowa zabrzmi w interpretacji Agaty Zubel.

 

Wspominany koncert dedykowany jest Zygmuntowi Krauzemu z okazji jubileuszu osiemdziesiątych urodzin kompozytora. Oprócz nowego utworu Marcina Stańczyka, tego wieczoru zostaną wykonane kompozycje Jubilata („Poemat Apollinaire’a”, „Quatuor pour la naissance”) oraz Helmuta Lachenmanna.

Festiwal Krzysztofa Pendereckiego z okazji 85. urodzin kompozytora

Dzisiaj, w dniu 85. urodzin Krzysztofa Pendereckiego odbędzie się w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej koncert finałowy Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego, zrealizowanego dla uczczenia tej rocznicy. Od 16 listopada muzyka mistrza brzmiała w Warszawie wykonaniu najlepszych zespołów i muzyków z kraju i z zagranicy.

„Okruchy pamięci” – nowy utwór Zygmunta Krauzego

Na półmetku trwającego właśnie 13. Gorczycki Festiwal, 25 listopada odbędzie się prawykonanie nowego utworu Zygmunta Krauzego „Okruchy pamięci” na klawesyn solo, napisanego dla Aleksandry Gajeckiej-Antosiewicz. Podczas recitalu usłyszymy także utwory Elżbiety Sikory oraz Artura Zagajewskiego.