PWM

Szukaj
Zaawansowane
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

Szymanowski w komplecie!

2014-10-23

 

Polskie Wydawnictwo Muzyczne zakończyło właśnie prace nad wydaniem źródłowo-krytycznym Dzieł Karola Szymanowskiego. Zastaliśmy Szymanowskiego pisanego – zostawiamy drukowanego – ze wzruszeniem powiedziała Teresa Chylińska, redaktor naukowy serii i jedna z najwybitniejszych znawczyń życia i twórczości Karola z Atmy.


Wraz z ukazaniem się partytury do opery Hagith, wydanie źródłowo-krytyczne Dzieł Karola Szymanowskiego zostało ukończone. Jest co świętować, bowiem jak powiedział redaktor naczelny PWM, dr Daniel Cichy: to zawsze jest wydarzenie, gdy kompozytor otrzymuje swoją spuściznę opracowaną w sposób najlepszy z możliwych, a więc z poszanowaniem każdego detalu kompozytorskiego zapisu. Karol Szymanowski jest drugim po Fryderyku Chopinie polskim kompozytorem, którego wszystkie dzieła zostały wydane. W innych krajach Europy ogromne serie wydawnicze obejmują całą spuściznę kompozytorską największych mistrzów, takich jak Bach, Mozart, Brahms czy Wagner. Publikowanie dzieł wszystkich kompozytora (zwanych niekiedy uroczyście po łacinie opera omnia) jest formą uznania, iż każdy zanotowany przez danego twórcę dźwięk posiada najwyższą wagę, a zatem należy go odnaleźć, ustalić jego autentyczność i utrwalić w postaci zapisu w najwyższym stopniu wiarygodnego – napisała Teresa Chylińska, redaktor naukowy edycji źródłowo-krytycznej Dzieł Karola Szymanowskiego. Wydanie wszystkich dzieł tego kompozytora obejmuje nie tylko kompozycje, lecz również jego korespondencję i pisma. Stworzony został także katalog tematyczny, a informacje zebrane podczas opracowywania wydań stały się częścią trzytomowej monografii kompozytora, pióra Teresy Chylińskiej. Dzieła wszystkie zostały wydane w dwóch wersjach językowych: polskiej (26 tomów) oraz niemiecko-angielskiej (17 woluminów), każdy tom serii posiada obszerny wstęp teoretyczno-krytyczny.
Od momentu rozpoczęcia prac nad wydaniem Dzieł Karola Szymanowskiego do dnia ukończenia serii minęło ponad pół wieku. Nad opracowaniem utworów kompozytora pracowało kilka pokoleń muzykologów. W czasie publikowania kolejnych tomów serii zmieniała się także technika edycji i drukowania nut, a niektóre rozwiązania drukarskie zostały stworzone specjalnie na potrzeby wydania kompozycji Szymanowskiego. Najważniejsza innowacja dokonała się jednak już w latach sześćdziesiątych, na samym początku pracy nad wydaniem dzieł kompozytora, a była to zmiana samego podejścia muzykologów do sposobu opracowywania materiału źródłowego. Droga ku wydaniu Dzieł Karola Szymanowskiego była naznaczona walką z dawnym sposobem myślenia o edytorstwie – powiedział prof. Mieczysław Tomaszewski, dawny redaktor naczelny i dyrektor PWM. – Myślenie to polegało na tym, żeby opracowywać utwór z myślą przede wszystkim o wygodzie współczesnego wykonawcy. W okresie gdy zaczynaliśmy prace nad dziełami Szymanowskiego przez europejskie środowisko wydawców muzycznych przeszedł ruch pod hasłem Urtextausgabe – czyli wydawnictwo źródłowe, [wykonane z dbałością o jak największą zgodność z oryginalnym zapisem stworzonym przez kompozytora].
Początki pracy nie były łatwe – nie tylko należało przekonać do nowej koncepcji zwolenników dawnego stylu wydawania publikacji nutowych, ale przede wszystkim stworzyć metodę i narzędzia opracowywania materiału źródłowego. Nikt z nas nie umiał robić żadnych „dzieł wszystkich”, żadnych edycji. Myśmy niczego nie umieli, a co gorzej – nie mieliśmy wzorców – wspomniała Teresa Chylińska. – Wydanie dzieł na przykład Bacha nie mogło służyć jako wzorcowy materiał, bo nie przystawało do tematu który podjęliśmy. To była przecież inna muzyka, inna stylistyka – nie mogliśmy przełożyć wypracowanych tam zasad na partyturę Szymanowskiego. Tak, że siadaliśmy i robiliśmy burzę mózgów, starając się znaleźć narzędzia.
Przy wydawaniu Dzieł Karola Szymanowskiego pojawiały się także inne trudności, np. związane z dostępnością materiałów źródłowych, które w ogromnej części znajdowały się za granicą (większość w posiadaniu wiedeńskiego Universal Edition), czy niejednoznaczności zapisu w samych rękopisach. Zdarzały się sytuacje deprymujące – jak wówczas, gdy na skutek zmiany w ochronie praw autorskich w 2007 roku utwory Szymanowskiego, które wówczas nie były już chronione, nagle wróciły pod opiekę Universal Edition, a PWM musiało na nowo rozpocząć prawne pertraktacje z tym wydawnictwem. Miały też miejsce wydarzenia zasługujące niemal na miano cudu – np. gdy po latach opracowywania Hagith na podstawie, jak się okazało – poważnie zniekształconej względem autografu, kopii, w archiwach Universalu niespodziewanie odnalazł się oryginalny rękopis Szymanowskiego.
Mimo licznych wyzwań i trudności seria została ukończona, z ogromnym pożytkiem dla muzykologów i muzyków. Wcześniej artyści nieraz musieli korzystać z kopii rękopiśmiennych, a te nie zawsze były dokładne i jednoznaczne – powiedział Andrzej Kosowski, były redaktor naczelny PWM, obecny dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca. – W 2007 roku, czyli wcale nie tak dawno, kiedy jeszcze nie było wydania „I Symfonii” Szymanowskiego, Antoni Wit opowiadał mi, że gdy dostał nieopracowane nuty z PWM-u, nie bardzo wiedział jak się do tego przymierzyć i niektóre części utworu raz grał w dur, a raz w moll, żeby sprawdzić jak będzie lepiej brzmiało. Śpiewaczka Urszula Kryger uważa, że wydanie Dzieł Karola Szymanowskiego przyczyni się do częstszego wykonywania utworów tego kompozytora, a co za tym idzie – do większego upowszechnienia jego twórczości. Odnoszę wrażenie, że Karol Szymanowski jest kompozytorem bardziej znanym w świecie niż we własnej ojczyźnie. „Pieśni Miłosne Hafiza”, które wykonuję na jubileuszowym koncercie dzisiejszego wieczoru, śpiewam w Polsce po raz pierwszy. Wcześniej śpiewałam je w Francji, w Belgii, ale w Polsce – nie. Obudźmy się więc i grajmy Karola Szymanowskiego! To jest jeden z naszych wielkich twórców, którym możemy bez żadnych kompleksów pochwalić się przed światem! – apeluje artystka.
Zakończenie wydania Dzieł nie oznacza bynajmniej końca badań nad twórczością Karola Szymanowskiego. Te szczegółowo opracowane wydania będą stanowić nie tylko mocną podstawę dla dalszych prac muzykologów – inspirowanych już przez inne metody badawcze, ale nade wszystko pozwolą jeszcze lepiej zaznaczać muzykę Karola z Atmy na koncertowych estradach i operowych scenach.

Maria Napieraj

Najczęściej czytane:

4 marca 2020 / 4 marca 2021. Kultura kontra pandemia

W czwartek, 4 marca, o godz. 9.00 odbędzie się internetowy panel dyskusyjny RMF Classic skupiający przedstawicieli świata kultury, którzy podsumują miniony rok pod kątem zmian, jakie zaszły w różnych dziedzinach branży kulturalnej. Jednym z gości dyskusji będzie dyrektor – redaktor naczelny PWM, dr Daniel Cichy. Rozmowę poprowadzi Magdalena Juszczyk.

Tomasz Sikorski marcowym KOMPOZYTOREM MIESIĄCA

W 2021 roku zwracamy uwagę na kierunki i nurty w muzyce polskiej XX i XXI wieku, a także na ich twórczych reprezentantów – kompozytorów związanych z Polskim Wydawnictwem Muzycznym. W marcu kierujemy się ku życiu i twórczości Tomasza Sikorskiego, polskiego pioniera redukcjonizmu i repetywizmu.

Urodziny Fryderyka Chopina czas zacząć!

Choć częściej przyjmuje się, że datą urodzin Fryderyka Chopina jest 1. marca, 22. lutego widnieje jako data alternatywna przyjścia na świat kompozytora. Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje obie!

 

BBC Music Magazine Awards – nominacja dla płyty z Koncertami fortepianowymi Chopina

Płyta z Koncertami fortepianowymi Fryderyka Chopina w opracowaniu na fortepian i kwintet smyczkowy została nominowana do tegorocznych BBC Music Magazine Awards – nagrody jednego z najbardziej opiniotwórczych czasopism poświęconych muzyce klasycznej.

Wracają spotkania spod znaku „Po Cichu. O Muzyce i literaturze”!

Cykl „Po Cichu. O Muzyce i literaturze” Polskiego Wydawnictwa Muzycznego zyskał wielką sympatię i uznanie widzów. Ciekawe wirtualne rozmowy towarzyszyły nam przez cały 2020 rok. Dzięki tym niespiesznym wywiadom mogliśmy odwiedzić naszych twórców w ich domach, dowiedzieć się czegoś ciekawego na ich temat, zapytać o tajniki ich warsztatu czy poznać inspiracje i zachwyty. Druga odsłona cyklu zapowiada się równie interesująco.

#Powtórkazmuzyki 2. Muzyka elektroakustyczna

Dzisiejsza #powtórkazmuzyki dotyczy muzyki elektroakustycznej. Przypominamy, że ta kształtowana była w Polsce przy pomocy... nożyczek, kleju, pokręteł i suwaków, a jednym z jej pierwszych realizatorów i jednocześnie jednym z pierwszych pracowników legendarnego już Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia był Eugeniusz Rudnik. Tej postaci, a także wspomnianym początkom muzyki elektronicznej na naszym rodzimym podwórku poświęciliśmy kiedyś także jeden z odcinków Muzycznych wizytówek, do którego to odcinka odsyłamy w ramach lektury uzupełniającej tekstu Iwony Lindstedt.

Aleksander Nowak I Szczepan Twardoch z nominacją do O!Lśnień 2021!

To już piąta edycja nagród – O!Lśnienia 2021. Do nagród są nominowani polscy artyści, których dzieła zostały wydane lub wyprodukowane w 2020 roku w Polsce albo tacy, którzy odnieśli spektakularny, międzynarodowy sukces. Nominacje mogą otrzymać też twórcy zagraniczni, pracujący w Polsce z polskimi artystami. Listę nominowanych, w oparciu o rekomendacje krytyków, przygotowali wraz z Katarzyną Janowską redaktorzy działu Onet Kultura.

TUTTI.pl – wyniki

Znamy wyniki ostatniego posiedzenie panelu ekspertów TUTTI.pl. Beneficjentami kolejnej odsłony projektu są Toruńska Orkiestra Symfoniczna, Filharmonia Świętokrzyska oraz Filharmonia Śląska. Również w ramach TUTTI.pl Filharmonia Narodowa przedłuża zawieszenia w Internecie utworów Karola Szymanowskiego i Witolda Lutosławskiego. Gratulujemy!

Bacewicz, jakiej nie znacie. Premierowe wydania utworów od Polskiego Wydawnictwa Muzycznego

„Dawne moje kompozycje odrzuciłam. Teraz, gdy więcej umiem niż dawnej, widzę duże minusy tych kompozycji, więc po cóż mają egzystować?”, pisała w liście do brata z 1947 roku Grażyna Bacewicz. Obsesyjny samokrytycyzm, który przez lata towarzyszył kompozytorce, jak również bezwzględne przestrzeganie zaleceń zawartych w jej testamencie przez wiele lat utrudniały artystom dostęp do dzieł odrzuconych przez twórczynię. Dzięki współpracy z muzykami i muzykologami Polskie Wydawnictwo Muzyczne po raz pierwszy prezentuje w swoim katalogu juwenilia znakomitej kompozytorki XX wieku, rozpoczynając od utworów na skrzypce solo oraz skrzypce i fortepian w opracowaniu cenionej skrzypaczki Agaty Szymczewskiej.
 

II {Wirtualna} Akademia Twórczej Pianistyki

Już 22 lutego 2021 r. startuje druga edycja Ogólnopolskiej Konferencji „{Wirtualna} Akademia Twórczej Pianistyki” organizowana przez Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kameralistów. Tym razem wydarzenie będzie miało formę internetowych webinarów i odbędzie się na platformie crowdcast. Konferencja potrwa do 26 lutego. Jednym z partnerów wydarzenia jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.