PWM

Szukaj
Zaawansowane

Aktualności

Szymanowski w komplecie!

2014-10-23

 

Polskie Wydawnictwo Muzyczne zakończyło właśnie prace nad wydaniem źródłowo-krytycznym Dzieł Karola Szymanowskiego. Zastaliśmy Szymanowskiego pisanego – zostawiamy drukowanego – ze wzruszeniem powiedziała Teresa Chylińska, redaktor naukowy serii i jedna z najwybitniejszych znawczyń życia i twórczości Karola z Atmy.


Wraz z ukazaniem się partytury do opery Hagith, wydanie źródłowo-krytyczne Dzieł Karola Szymanowskiego zostało ukończone. Jest co świętować, bowiem jak powiedział redaktor naczelny PWM, dr Daniel Cichy: to zawsze jest wydarzenie, gdy kompozytor otrzymuje swoją spuściznę opracowaną w sposób najlepszy z możliwych, a więc z poszanowaniem każdego detalu kompozytorskiego zapisu. Karol Szymanowski jest drugim po Fryderyku Chopinie polskim kompozytorem, którego wszystkie dzieła zostały wydane. W innych krajach Europy ogromne serie wydawnicze obejmują całą spuściznę kompozytorską największych mistrzów, takich jak Bach, Mozart, Brahms czy Wagner. Publikowanie dzieł wszystkich kompozytora (zwanych niekiedy uroczyście po łacinie opera omnia) jest formą uznania, iż każdy zanotowany przez danego twórcę dźwięk posiada najwyższą wagę, a zatem należy go odnaleźć, ustalić jego autentyczność i utrwalić w postaci zapisu w najwyższym stopniu wiarygodnego – napisała Teresa Chylińska, redaktor naukowy edycji źródłowo-krytycznej Dzieł Karola Szymanowskiego. Wydanie wszystkich dzieł tego kompozytora obejmuje nie tylko kompozycje, lecz również jego korespondencję i pisma. Stworzony został także katalog tematyczny, a informacje zebrane podczas opracowywania wydań stały się częścią trzytomowej monografii kompozytora, pióra Teresy Chylińskiej. Dzieła wszystkie zostały wydane w dwóch wersjach językowych: polskiej (26 tomów) oraz niemiecko-angielskiej (17 woluminów), każdy tom serii posiada obszerny wstęp teoretyczno-krytyczny.
Od momentu rozpoczęcia prac nad wydaniem Dzieł Karola Szymanowskiego do dnia ukończenia serii minęło ponad pół wieku. Nad opracowaniem utworów kompozytora pracowało kilka pokoleń muzykologów. W czasie publikowania kolejnych tomów serii zmieniała się także technika edycji i drukowania nut, a niektóre rozwiązania drukarskie zostały stworzone specjalnie na potrzeby wydania kompozycji Szymanowskiego. Najważniejsza innowacja dokonała się jednak już w latach sześćdziesiątych, na samym początku pracy nad wydaniem dzieł kompozytora, a była to zmiana samego podejścia muzykologów do sposobu opracowywania materiału źródłowego. Droga ku wydaniu Dzieł Karola Szymanowskiego była naznaczona walką z dawnym sposobem myślenia o edytorstwie – powiedział prof. Mieczysław Tomaszewski, dawny redaktor naczelny i dyrektor PWM. – Myślenie to polegało na tym, żeby opracowywać utwór z myślą przede wszystkim o wygodzie współczesnego wykonawcy. W okresie gdy zaczynaliśmy prace nad dziełami Szymanowskiego przez europejskie środowisko wydawców muzycznych przeszedł ruch pod hasłem Urtextausgabe – czyli wydawnictwo źródłowe, [wykonane z dbałością o jak największą zgodność z oryginalnym zapisem stworzonym przez kompozytora].
Początki pracy nie były łatwe – nie tylko należało przekonać do nowej koncepcji zwolenników dawnego stylu wydawania publikacji nutowych, ale przede wszystkim stworzyć metodę i narzędzia opracowywania materiału źródłowego. Nikt z nas nie umiał robić żadnych „dzieł wszystkich”, żadnych edycji. Myśmy niczego nie umieli, a co gorzej – nie mieliśmy wzorców – wspomniała Teresa Chylińska. – Wydanie dzieł na przykład Bacha nie mogło służyć jako wzorcowy materiał, bo nie przystawało do tematu który podjęliśmy. To była przecież inna muzyka, inna stylistyka – nie mogliśmy przełożyć wypracowanych tam zasad na partyturę Szymanowskiego. Tak, że siadaliśmy i robiliśmy burzę mózgów, starając się znaleźć narzędzia.
Przy wydawaniu Dzieł Karola Szymanowskiego pojawiały się także inne trudności, np. związane z dostępnością materiałów źródłowych, które w ogromnej części znajdowały się za granicą (większość w posiadaniu wiedeńskiego Universal Edition), czy niejednoznaczności zapisu w samych rękopisach. Zdarzały się sytuacje deprymujące – jak wówczas, gdy na skutek zmiany w ochronie praw autorskich w 2007 roku utwory Szymanowskiego, które wówczas nie były już chronione, nagle wróciły pod opiekę Universal Edition, a PWM musiało na nowo rozpocząć prawne pertraktacje z tym wydawnictwem. Miały też miejsce wydarzenia zasługujące niemal na miano cudu – np. gdy po latach opracowywania Hagith na podstawie, jak się okazało – poważnie zniekształconej względem autografu, kopii, w archiwach Universalu niespodziewanie odnalazł się oryginalny rękopis Szymanowskiego.
Mimo licznych wyzwań i trudności seria została ukończona, z ogromnym pożytkiem dla muzykologów i muzyków. Wcześniej artyści nieraz musieli korzystać z kopii rękopiśmiennych, a te nie zawsze były dokładne i jednoznaczne – powiedział Andrzej Kosowski, były redaktor naczelny PWM, obecny dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca. – W 2007 roku, czyli wcale nie tak dawno, kiedy jeszcze nie było wydania „I Symfonii” Szymanowskiego, Antoni Wit opowiadał mi, że gdy dostał nieopracowane nuty z PWM-u, nie bardzo wiedział jak się do tego przymierzyć i niektóre części utworu raz grał w dur, a raz w moll, żeby sprawdzić jak będzie lepiej brzmiało. Śpiewaczka Urszula Kryger uważa, że wydanie Dzieł Karola Szymanowskiego przyczyni się do częstszego wykonywania utworów tego kompozytora, a co za tym idzie – do większego upowszechnienia jego twórczości. Odnoszę wrażenie, że Karol Szymanowski jest kompozytorem bardziej znanym w świecie niż we własnej ojczyźnie. „Pieśni Miłosne Hafiza”, które wykonuję na jubileuszowym koncercie dzisiejszego wieczoru, śpiewam w Polsce po raz pierwszy. Wcześniej śpiewałam je w Francji, w Belgii, ale w Polsce – nie. Obudźmy się więc i grajmy Karola Szymanowskiego! To jest jeden z naszych wielkich twórców, którym możemy bez żadnych kompleksów pochwalić się przed światem! – apeluje artystka.
Zakończenie wydania Dzieł nie oznacza bynajmniej końca badań nad twórczością Karola Szymanowskiego. Te szczegółowo opracowane wydania będą stanowić nie tylko mocną podstawę dla dalszych prac muzykologów – inspirowanych już przez inne metody badawcze, ale nade wszystko pozwolą jeszcze lepiej zaznaczać muzykę Karola z Atmy na koncertowych estradach i operowych scenach.

Maria Napieraj

Najczęściej czytane:

Otwieramy nabór do trzeciej edycji TUTTI.pl

Od dzisiaj przyjmujemy wnioski do trzeciej edycji TUTTI.pl – przedsięwzięcia wspierającego wykonawstwo muzyki polskiej, realizowanego przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Inicjatywa kierowana jest do orkiestr i zespołów muzycznych, szkół i akademii oraz instytucji zajmujących się organizowaniem koncertów, festiwali i nagrań.

Prawykonanie Koncertu na skrzypce i orkiestrę symfoniczną Pawła Mykietyna

22 lutego we Wrocławiu odbędzie się prawykonanie Koncertu na skrzypce i orkiestrę symfoniczną Pawła Mykietyna. Utwór powstał dla Marcina Markowicza i jemu jest dedykowany. Soliście towarzyszyć będzie orkiestra Narodowego Forum Muzyki pod batutą Jacka Kaspszyka.

Grażyna Bacewicz kompozytorką miesiąca w lutym

Nie mieliśmy najmniejszych wątpliwości czyje nazwisko będzie sygnowało akcję KOMPOZYTOR MIESIĄCA w lutym. Bez chwili wahania i jednomyślnie wskazaliśmy na Grażynę Bacewicz.

 

Grażyna Bacewicz otwiera galerię polskich, współczesnych kobiet – kompozytorek. Realizuje się początkowo jako skrzypaczka, jednak za usilnymi namowami Grzegorza Fitelberga coraz poważniej podchodzi do komponowania, co wkrótce przynosi…

Ogłoszono nominacje do nagrody Fryderyk 2019

Akademia fonograficzna ogłosiła nominacje do jubileuszowej, 25. edycji nagrody Fryderyk 2019. Nas szczególnie interesuje obszar „muzyka poważna”. Nominacje przyznano w następujących kategoriach: Muzyka Chóralna, Oratoryjna i Operowa; Muzyka Dawna; Muzyka Kameralna; Recital Solowy; Muzyka Symfoniczna i Koncertująca; Muzyka Współczesna oraz Najlepszy Album Polski Za Granicą i Najwybitniejsze Nagranie Muzyki Polskiej.

W oczekiwaniu na 3. edycję TUTTI.pl

Program „zakręcony” na muzykę polską

 

Kiedy dwa lata temu ogłaszaliśmy przedsięwzięcie TUTTI.pl mieliśmy marzenie, by twórczość kompozytorów polskich w programach koncertów i festiwali stale wzrastała i była coraz lepiej rozpoznawana. Gdy zamykaliśmy pierwszy nabór wniosków – widzieliśmy już, że to dobra inicjatywa.

Grażyna Bacewicz – 50. rocznica śmierci kompozytorki

Dzisiaj, 17 stycznia, mija 50. rocznica śmierci Grażyny Bacewicz, wyjątkowej postaci na polskiej, ale śmiało można rzec, że i na światowej scenie muzycznej.

 

Studiowała w Konserwatorium Warszawskim kompozycję, skrzypce i fortepian. Co ciekawe, rozpoczęła również studia na wydziale filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, z których jednak zrezygnowała z powodu nadmiaru zajęć.

Muzyczne wizytówki

Najważniejsze utwory polskiej muzyki XX i XXI wieku pod lupą! Zapraszamy na filmową serię „Muzyczne wizytówki” – nowy odcinek w każdy czwartek na kanale YouTube Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Program prowadzi Mariusz Gradowski. 

Już 5 lutego premiera „Sideł” Grażyny Bacewicz!

W związku ze zbliżającą się 110. rocznicą urodzin i 50. rocznicą śmierci jednej z najważniejszych polskich kompozytorek i skrzypaczek XX wieku – Grażyny Bacewicz, Polskie Wydawnictwo Muzyczne postanowiło odkryć dotychczas nieznany fakt z jej życia. Nie każdy wie, że poza zdolnościami muzycznym kompozytorka przejawiała także wielki talent literacki. W latach 60. podejmowała próby pisarskie, które do tej pory nie były publikowane. Wśród licznych tekstów odnalazła się wyjątkowa powieść kryminalna „Sidła”, napisana w 1968 r. zaledwie w dwa miesiące! 

Odszedł prof. Mieczysław Tomaszewski

Odszedł prof. Mieczysław Tomaszewski – muzykolog i teoretyk muzyki, profesor Akademii Muzycznej w Krakowie oraz wieloletni Dyrektor-Redaktor Naczelny Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.

Agata Zubel kompozytorem-rezydentem paryskiego Ensemble 2e2m

Na zaproszenie Ensemble 2e2m, jednego z najbardziej prestiżowych francuskich zespołów wykonujących muzykę najnowszą, paryskim kompozytorem-rezydentem w roku 2019 jest „wulkaniczna postać polskiej sceny muzycznej”, Agata Zubel.

Zespół docenia i podkreśla wszechstronność artystki, która nie tylko komponuje, ale także występuje jako solistka na scenach całego świata.