Aktualności
Dziedzictwo Muzyki Polskiej
2017-11-09
Dzieła wybitnych polskich kompozytorów tworzących w okresie zaborów ujrzą światło dzienne i zaistnieją na arenie międzynarodowej dzięki programowi „Dziedzictwo Muzyki Polskiej”, realizowanemu przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne i Narodowy Instytut Fryderyka Chopina przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Okres zaborów przedstawia się jako biała plama w historii muzyki polskiej. Nazwiska wielu znaczących kompozytorów są do dziś nieobecne w świadomości wykonawców i publiczności. Twórczość muzyczna przez całe dziesięciolecia pozostawała niedoceniona, a wszelkie próby jej udokumentowania, opublikowania i wypromowania były często niedozwolone i obarczone restrykcjami.
Dokonana w roku 2016 kwerenda opracowań muzyki polskiej wykazała, jak ogromne są braki w źródłowo-krytycznej dokumentacji spuścizny wielu wybitnych polskich kompozytorów. Wiele podjętych przed laty ważnych inicjatyw w tym zakresie z różnych względów, w tym finansowych, zostało wstrzymanych. Sytuacja ta determinuje niszową rolę polskiej muzyki w polskich salach koncertowych, nie wspominając o repertuarach renomowanych zagranicznych artystów i zespołów.
Celem programu „Dziedzictwo Muzyki Polskiej” prowadzonego przez dwie instytucje – Polskie Wydawnictwo Muzyczne i Narodowy Instytut Fryderyka Chopina – jest zmiana tego stanu rzeczy poprzez gromadzenie, badanie, opracowanie, wydanie, wykonanie, rejestrację, udostępnienie i włączenie w proces edukacyjny dzieł polskich kompozytorów, którzy żyli i tworzyli w czasie 123 lat zaborów.
Program realizowany będzie na czterech płaszczyznach. Obejmie wydawnictwa nutowe wraz
z kompleksowym naukowym i wykonawczym opracowaniem (PWM) oraz wydawnictwa książkowe (PWM/NIFC), wykonania artystyczne i wydawnictwa fonograficzne (NIFC), szkolenie i wsparcie procesu kształcenia kadry redaktorskiej (PWM) oraz upowszechnianie i promocję, w tym serwisy internetowe, streaming, aplikacje mobilne etc. (NIFC/PWM).
W ramach pierwszej fazy programu (lata 2016–2021) opracowane i udostępnione zostaną utwory już obecnie docenione lub mające największe szanse trwałego zaistnienia w życiu artystycznym – m.in. dzieła Mieczysława Karłowicza, Ignacego Jana Paderewskiego, Stanisława Moniuszki, większość zachowanej spuścizny Józefa Elsnera, Feliksa Nowowiejskiego, Henryka Wieniawskiego, Juliusza Zarębskiego, Władysława Żeleńskiego, a także innych kluczowych kompozytorów. Przeprowadzone zostaną również kwerendy biblioteczne i archiwalne (m.in. w Dreźnie, Lwowie, Mińsku, Moskwie, Petersburgu, Pradze, Wiedniu). Harmonogram i struktura prac zostały tak dobrane, aby umożliwić wzmocnienie i poszerzenie repertuaru obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości. W wyniku drugiej fazy programu (lata 2022–2030) zostanie ukończony zbiór wszystkich dzieł 50 kompozytorów uwzględnionych w programie. Przygotowany zostanie również portal internetowy i ukażą się płyty z wykonanymi utworami.
Ważnym elementem projektu będzie wyszkolenie kadry redaktorów, posiadających odpowiednie kompetencje w zakresie opracowań źródłowych i edytorstwa nutowego. Oprócz intensywnych kursów NIFC i PWM doprowadziły do uruchomienia na Uniwersytecie Jagiellońskim pilotażowych zajęć adresowanych do studentów i absolwentów UJ i Akademii Muzycznej w Krakowie. W latach kolejnych planowane jest rozszerzenie aktywności edukacyjnej na inne ośrodki akademickie.
Zrealizowanie projektu daje szansę na zniwelowanie podstawowej przyczyny nikłej i zdecydowanie niewystarczającej obecności polskiej kultury muzycznej na światowych estradach. Spodziewanym efektem programu jest upowszechnianie i promocja polskiego dziedzictwa kulturowego w wymiarze europejskim i światowym.
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
