PWM

Szukaj
Zaawansowane
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

Odszedł Zbigniew Penherski

2019-02-05

4 lutego w Warszawie zmarł kompozytor Zbigniew Penherski. Rodzinie i bliskim składamy najszczersze wyrazy współczucia. 

 

Zbigniew Penherski studia z zakresu kompozycji rozpoczął w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu u Stefana Bolesława Poradowskiego, a kontynuował w PWSM w Warszawie u Tadeusza Szeligowskiego (dyplom w 1959 roku). W uczelni tej kształcił się także w dziedzinie dyrygentury pod okiem Bohdana Wodiczki. Zaraz po studiach został dostrzeżony na tle innych młodych twórców: został laureatem Konkursu Młodych ZKP za Ostinata (1960). Nagrodzono go również za utwór Musica humana (1963, Konkurs im. Grzegorza Fitelberga) oraz Kroniki mazurskie II (1973, Konkurs im. Artura Malawskiego). Pod koniec lat 60. otrzymał roczne stypendium Rządu Holenderskiego i wyjechał na studia w Instytucie Sonologii w Utrechcie.

Od pierwszych kompozycji Zbigniew Penherski jawił się jako kompozytor indywidualny, bezkompromisowy, szukający oryginalnego języka wypowiedzi, a przy tym niezwykle wrażliwy. Jego muzyka wyrasta z tradycji awangardowych, jest zakorzeniona w sonoryzmie, ma wyrazisty, motoryczny charakter. Nadrzędną funkcję w utworach Penherskiego pełniła forma. W komentarzu do jednego z utworów, parafrazując słowa biblijne kompozytor wyrażał przekonanie, że „na początku była forma”. To założenie pociąga za sobą kolejne: muzyka niczego nie ilustruje, a już z pewnością nie przedstawia stanu duszy ludzkiej. Konsekwencją nakierowania na muzykę autonomiczną jest szereg utworów, które odzwierciedlają różne rodzaje narracji muzycznej: statyczną, narastającą, złożoną z szeregu kadencji. Jak dalece forma góruje nad treścią, ujawnia opera Zmierzch Peryna (1972), w której libretto podporządkowane jest muzyce i stanowi raczej pretekst do akcji muzycznej, niźli przedstawia realną historię.

Istotne znaczenie dla muzyki Penherskiego miały także polirytmia i polimetria, wymagające nierzadko użycia podczas wykonania metronomów, wyznaczających różne tempa (Kwartet instrumentalny, 1970; String play, 1980). Tytuły utworów, choć ewokują różne znaczenia, nie oznaczają odzwierciedlenia tradycyjnych wzorów. W Jeux parties (1984), choć pojawia się element dialogowania, nie odnajdujemy nawiązania do średniowiecznego wzorca. W Incantationi I muzycy wchodzą na scenę kolejno i podobnie – pojedynczo wychodzą, a ostatni z wykonawców wyrzuca piłeczkę do ping-ponga, której dźwięk zamyka utwór. W Kwartecie instrumentalnym partytura-diagram określa architektonikę całości, lecz realizacja poszczególnych elementów poddana jest wyczuciu muzyków. Tytuł nawiązuje do aleatorycznych rozwiązań – choć utwór pierwotnie został wykonany przez fortepian, klarnet, puzon i wiolonczelę, jego realizację można powierzyć dowolnym czterem wykonawcom.

Szczególne miejsce w dorobku Zbigniewa Penherskiego zajmowały utwory radiowe, w których prócz tradycyjnej gry na instrumentach obecne są dodatkowe efekty techniczne (m.in. opera radiowa Sąd nad Samsonem, 1967).

Najczęściej czytane:

Prawykonanie tryptyku „Drach. Dramma per musica” Aleksandra Nowaka

Jedną z osi wydarzeń tegorocznego festiwalu Auksodrone będzie prawykonanie tryptyku Drach. Dramma per musica, Alka Nowaka do libretta Szczepana Twardocha. Podczas każdego z trzech dni festiwalu zaprezentowany zostanie jeden z trzech aktów dzieła. Drach wykonywany będzie codziennie, od 4 do 6 października w tyskiej Mediatece.

W partiach solowych usłyszymy Joannę Freszel, Jana Jakuba Monowida i Sebastiana Szumskiego. Śpiewakom akompaniować będzie orkiestra AUKSO z Marcinem Świątkiewiczem (basso continuo) pod batutą Marka Mosia.

Otwieramy jesienny nabór trzeciej edycji TUTTI.pl

Zaczynamy! Od dzisiaj przyjmujemy wnioski do jesiennej odsłony trzeciej edycji TUTTI.pl – przedsięwzięcia wspierającego wykonawstwo muzyki polskiej. Inicjatywa niezmiennie kierowana jest do orkiestr i zespołów muzycznych, szkół i akademii oraz instytucji, fundacji i stowarzyszeń zajmujących się organizowaniem koncertów, festiwali i nagrań.

Polskie Wydawnictwo Muzyczne partnerem 62. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”

62. „Warszawska Jesień” to ponad 50 festiwalowych wydarzeń. Współpraca Polskiego Wydawnictwa Muzycznego z „Warszawską Jesienią” trwa od 1956 roku, jednak podczas tegorocznej edycji będzie wyjątkowo intensywna. PWM jako partner festiwalu obecne będzie podczas prawykonań utworów kompozytorów z katalogu Wydawnictwa, spotkań z twórcami, pokazów filmowych, a także wydarzeń skierowanych do najmłodszych melomanów.

Wojciech Widłak wrześniowym kompozytorem miesiąca PWM

Wrześniowym kompozytorem miesiąca jest Wojciech Widłak. Artysta mieszka i pracuje w Krakowie. Więcej szczegółów nie zdradzamy, ponieważ kompozytor przedstawił siebie i swoje życie w alfabecie, który zamieszczamy poniżej.

Agata Zubel nominowana do Nagrody Mediów Publicznych

Nagrody Mediów Publicznych – Telewizji Polskiej, Polskiego Radia i Polskiej Agencji Prasowej przyznane zostaną w trzech kategoriach: Obraz, Muzyka i Słowo. Laureatów poznamy podczas uroczystej gali, która odbędzie się 16 września w Teatrze Polskim w Warszawie. Listę nominowanych ogłoszono 27 sierpnia. Nagrodę w kategorii Muzyka przyzna Polskie Radio.

Box 100 na 100 już w sprzedaży!

Ekskluzywne wydawnictwo dokumentujące ostatnie 100 lat polskiej muzyki już od dziś znaleźć można w księgarni stacjonarnej PWM i w krakowskiej księgarni muzycznej Kurant, a także w księgarni muzycznej Sawart w Warszawie.

TUTTI.pl 2019 – jesienny nabór wniosków

9 września otwieramy drugi i ostatni w tym roku nabór do projektu TUTTI.pl. Szkoły i uczelnie muzyczne, zespoły, producenci koncertów i festiwali oraz instytucje muzyczne ponownie zapraszamy do składania wniosków i dołączenia do grona wykonawców promujących muzykę kompozytorów polskich. Najciekawsze propozycje uzyskają wsparcie PWM w postaci rabatu na wypożyczenia materiałów wykonawczych.

Stypendia projektu composer.pl przyznane!

Agata Zubel i Michał Moc – fundatorzy stypendiów kompozytorskich na Islandii ogłosili nazwiska dwóch pierwszych beneficjentów programu composer.pl. Pierwszymi rezydentami projektu będą Kamil Kruk oraz Andrzej Ojczenasz. Serdecznie gratulujemy!

Józef Świder sierpniowym KOMPOZYTOREM MIESIĄCA

Józef Świder – ceniony pedagog, kompozytor i pianista – to kolejny Artysta, który w sierpniu dołącza do grona naszych KOMPOZYTORÓW MIESIĄCA!