Aktualności
Od pomysłu do transkrypcji. Rozmowa z Tomaszem Pozorskim o powstawaniu „ABC na altówkę”
2026-01-20
ABC na altówkę to transkrypcja cenionego podręcznika Skrzypcowe ABC Antoniego Cofalika. O okolicznościach powstania, procesie opracowania oraz znaczeniu tej publikacji dla środowiska pedagogicznego opowiada autor, altowiolista i pedagog, Tomasz Pozorski.
PWM: ABC na altówkę to sporządzona przez Pana transkrypcja Skrzypcowego ABC Antoniego Cofalika i jednocześnie pierwszy polski podręcznik do nauki gry na altówce dla początkujących. Co skłoniło Pana do opracowania tej publikacji?
Tomasz Pozorski: Najważniejszym powodem powstania transkrypcji była potrzeba wypełnienia poważnej luki w polskojęzycznych publikacjach wykorzystywanych do nauczania gry na altówce dla początkujących. Od momentu wprowadzenia do szkół muzycznych I stopnia tej specjalności, nauczyciele musieli posiłkować się obcymi wydawnictwami, improwizować własne rozwiązania. Brak jednolitego podręcznika ograniczał możliwości kształcenia i czynił je nieefektywnym.
Z jakich materiałów dydaktycznych korzystał Pan dotychczas podczas swojej pracy pedagogicznej z młodymi altowiolistami?
Przez lata poszukiwałem różnych rozwiązań. Stosowałem niemiecką szkołę gry na altówce Berty Volmer, częściowo szkołę gry Hansa Sitta, wybrane części serii „Viola Time” wydawnictwa Oxford University Press i inne, zależnie od wieku ucznia, cyklu nauczania czy potrzeb w danym roku szkolnym. Jednocześnie opracowywałem wybrane ćwiczenia szkoły rosyjskiej oraz niektóre ćwiczenia profesora Antoniego Cofalika.
Czy często nauczyciele gry na altówce korzystają z ćwiczeń zawartych w Skrzypcowym ABC Antoniego Cofalika?
Myślę, że wielu nauczycieli w Polsce od lat stosowało ten ceniony podręcznik, opracowując go według własnych potrzeb i możliwości. Tak samo jak inni, trudziłem się nad przepisywaniem materiału w programie nutowym. Uczniowie otrzymywali kartki z pojedynczymi ćwiczeniami, pozbawione szaty graficznej, nazw rozdziałów, opisów, wyjaśnień, bez świadomości poruszanej problematyki. Takie rozwiązanie było prowizoryczne, nie mogło pełnić roli podręcznika.
Jak doszło do pierwszej rozmowy z profesorem Cofalikiem i nawiązania współpracy z Polskim Wydawnictwem Muzycznym?
Sprawę opracowania Skrzypcowego ABC na altówkę po raz pierwszy poruszyłem w rozmowie z profesorem Cofalikiem podczas X Ogólnopolskiego Konkursu Skrzypcowego Pamięci Aleksandry Januszajtis w Gdańsku w 2019 roku. Profesor był jurorem konkursu. Pomysł transkrypcji przyjął pozytywnie i zachęcił mnie do pracy. Dzięki jego pomocy doszło do rozmowy z redaktorką Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, panią Moniką Korus, i wciągnięcia przyszłej publikacji w plan wydawniczy.
Kiedy podjął Pan decyzję o ostatecznym kształcie przygotowywanej transkrypcji? Czy zakładał Pan ingerencje w materiał muzyczny Skrzypcowego ABC?
Początkowo uważałem, że prace nad pierwszym polskim podręcznikiem należy konsultować w szerszym gronie nauczycieli, wspólnie zastanowić się nad zmianami, wciągnąć większy wybór ćwiczeń, dopasować go do specyfiki instrumentu. Wspólnie z panią Korus rozważaliśmy zmianę szaty graficznej, zastanawialiśmy się nad odświeżeniem formuły. Pomysłów było wiele, jednak z biegiem czasu stało się dla mnie jasne, że Skrzypcowe ABC profesora Cofalika to zwięzła, konsekwentna, wyczerpująca i sprawdzona formuła, nie potrzebująca istotnych zmian – postanowiłem pracować nad transkrypcją, unikając dużych modyfikacji.
Porozmawiajmy o przebiegu prac. Jakie były kolejne etapy powstawania publikacji?
Po pozytywnej decyzji o planie wydania ABC na altówkę, powstał materiał roboczy, czyli wierna transkrypcja w kluczu altowym, przeniesiona o interwał kwinty. Dalsza praca przebiegała dwutorowo: z jednej strony zastanawiałem się nad poprawną adaptacją głosu solowego, z drugiej, nad opracowaniem akompaniamentu. Niestety, z powodu pandemii i innych niezależnych ode mnie czynników, praca nad podręcznikiem zwolniła. Szczerze mówiąc, był moment, w którym myślałem, że publikacja nigdy nie powstanie. Szczęśliwie, nie miałem racji.
Opracowującym partię fortepianu jest pianista Marian Benedyka. Czy pracowali Panowie nad tym materiałem wspólnie? Jakie czynniki należało wziąć pod uwagę?
Opracowanie akompaniamentu było szczególnie ważne. Przeniesienie oryginału o kwintę niżej zmieniło charakter melodii, kolorystykę, powodowało momentami zagłuszanie głosu solowego wolumenem fortepianu. W trakcie pracy należało wziąć pod uwagę wiele czynników, również takich jak dwa cykle nauczania – sześcioletni i czteroletni, rozmiary altówek, wybrzmienie na sali koncertowej, unikanie zbieżnych rejestrów obu instrumentów. Podczas wspólnych prób zastanawialiśmy się nad różnymi rozwiązaniami.
Jakie modyfikacje wprowadził Pan, dostosowując materiał muzyczny do specyfiki gry na altówce?
W głosie altówki korekty były niewielkie, wynikały z chęci lepszego wykorzystania struny C, wprowadzenia zmian po opracowaniu akompaniamentu, dostosowania rejestru, dodania elementu czytania nut w kluczu wiolinowym. Więcej modyfikacji należało wprowadzić w partii fortepianu. Nowością stał się podział podręcznika na dwie części.
Co sądzi Pan o przyszłości materiałów dydaktycznych dla altowiolistów po wydaniu tego podręcznika?
Myślę, że powstanie ABC na altówkę to ogromny krok naprzód w kształceniu przyszłych pokoleń. Życzyłbym sobie, aby podręcznik dał asumpt do powstawania kolejnych materiałów pedagogicznych czerpiących z doświadczenia polskich altowiolistów.
Czy ma Pan plany dotyczące powstania kolejnych publikacji na altówkę?
Z pewnością przyjdzie czas, w którym będę mógł wykorzystać zdobyte doświadczenie i przyczynić się do powstania kolejnych publikacji w Polskim Wydawnictwie Muzycznym. Teraz jednak zależy mi, aby ABC na altówkę trafiło do szkolnych bibliotek i plecaków, by nasza praca stała się wsparciem w edukacji i rozwoju młodych altowiolistów.
***
Pierwszą część ABC na altówkę można już znaleźć w księgarniach internetowych, m.in. pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
W nadchodzących miesiącach ukaże się część druga podręcznika. Aby być na bieżąco z naszymi publikacjami, obserwuj konta Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w mediach społecznościowych (Facebook, Instagram, X, LinkedIn, YouTube) oraz zaglądaj na stronę www.pwm.com.pl.
Najczęściej czytane:
Muzyka już od czasów społeczeństw pierwotnych wpływała i reagowała na inne przejawy życia. Wielu kompozytorów tworzyło w przeszłości i nadal tworzy muzykę pod wpływem m.in. wydarzeń społeczno-politycznych, osiągnięć naukowych i technologicznych oraz zmian obyczajowych i szeroko pojętej ekologii. Filtrując te wszystkie bodźce przez własną wrażliwość, twórca swoją muzyką nawiązuje dialog ze światem.
Krakowski Rynek Główny zyskał nową, wyjątkową przestrzeń. 23 kwietnia, w Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, swoją działalność rozpoczęła UNA – Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Za nami cztery dni wypełnione najlepszą muzyką i wyśmienitą kawą.
Najważniejsze nagrody polskiego rynku fonograficznego powędrowały w ręce laureatów. Podczas Gali Muzyki Klasycznej Fryderyk Festiwal, która odbyła się 24 kwietnia w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu, marka ANAKLASIS została nagrodzona statuetką za album LAETA MUNDUS.
Finał konkursu MP Power Awards® jest jednym z największych i najbardziej prestiżowych wydarzeń dla branży eventowej w Polsce. Podczas gali, która odbyła się 22 kwietnia w hotelu Sofitel Warsaw Victoria poznaliśmy laureatów 14. edycji konkursu – wśród zwycięzców jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Wszyscy słyszeli o Vivaldim. Włoski mistrz epoki baroku to jeden z najsłynniejszych i najpłodniejszych kompozytorów w dziejach muzyki europejskiej. Skomponował blisko 800 utworów, a cykl koncertów skrzypcowych „Cztery pory roku” stał się hitem wszech czasów, goszcząc w filmach, reklamach, mediach społecznościowych, a nawet w dzwonkach telefonicznych. Postać kompozytora postanowił przybliżyć Mateusz Borkowski w nowej na rynku publikacji Vivaldi, która właśnie dołącza do popularnej serii „Małe Monografie” wydawanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Premiera książki już dziś
22 maja w Staromiejskim Centrum Kultury Młodzieży w Krakowie odbędzie się szkolenie „UMUZYKALNIAJ” – zapraszamy wszystkich, którzy na co dzień zajmują się rozwijaniem muzykalności dzieci i młodzieży. W programie znalazły się warsztaty z prowadzenia kreatywnych zabaw muzycznych, śpiewu oraz body percussion.
Otwieramy wyjątkową przestrzeń na kulturalnej mapie Krakowa. UNA – Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – swoją działalność rozpocznie w Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich, 23 kwietnia. Spotkajmy się pod adresem Rynek Główny 36. Zaczynamy punktualnie o godz. 8:00. Do zobaczenia!
Polskie Wydawnictwo Muzyczne oraz Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku z ogromną przyjemnością zapraszają na spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską. Bohaterem rozmowy stanie się Zygmunt Mycielski – kompozytor, literat, wieloletni przyjaciel Iwaszkiewicza, jednocześnie bohater niedawno wydanej monografii Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką. Publikacja ta stanie się punktem wyjścia do rozmowy, która odbędzie się 25 kwietnia 2026 r. o godz. 12:00 w urokliwych przestrzeniach posiadłości Iwaszkiewiczów.
PWM w ruchu – Pociąg Wypełniony Muzyką, będący pierwszą w Polsce odsłoną mobilnego festiwalu muzycznego i jednocześnie nieszablonowym wydarzeniem zorganizowanym z okazji jubileuszu 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, uzyskał nominacje aż w trzech kategoriach: Event – promocja marki B2C, Event – jubileusz oraz Kampania zintegrowana z wykorzystaniem event marketingu. W konkursie oceniania jest jakość, kreacja, sposób realizacji i innowacyjność projektów w branży eventowej.
W dniu jubileuszu 90. urodzin Jerzego Maksymiuka mamy ogromną przyjemność ogłosić, iż jego bogata i różnorodna twórczość kompozytorska zostanie opublikowana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Do tej pory większość kompozycji maestro pozostawała w rękopisach, jednak dzięki nawiązaniu stałej współpracy z Oficyną sytuacja ta zacznie się stopniowo zmieniać.
