PWM

Szukaj
Zaawansowane
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
biuletyn informacji publicznej

Aktualności

Wywiad z Pawłem Łukaszewskim

2014-10-29

Karolina Kolinek-Siechowicz: Requiem jest kontynuacją tematyki żałobnej podjętej we wcześniejszych Pana utworach. Czy również w warstwie stylistycznej Requiem podobne jest do Vesperae pro defunctis czy Salve Regina? A może zastosował Pan w nim nowe środki?

Paweł Łukaszewski: Nieszpory żałobne napisałem w 1995 roku, a więc niemal dwadzieścia lat temu. Choć moja postawa i idee pozostają te same, odległość w czasie, jaka dzieli te dwa utwory i to, co się w ciągu tych lat wydarzyło, a przede wszystkim inne moje kompozycje (a jest ich całkiem sporo) niewątpliwie mają wpływ na moją twórczość i rozwój języka kompozytorskiego. W tym sensie Requiem jest inne – mam nadzieję świeże – i pogłębiające wiarę, ale jest też kontynuacją dążenia do doskonałości języka, stylu i trafności użytych rozwiązań.


Utwór jest także osobistym hołdem złożonym zmarłym niedawno osobom, z którymi czuł się Pan związany. Wśród adresatów dedykacji jest dwóch kompozytorów: Wojciech Kilar i John Tavener, którym szczególnie bliski był nurt muzyki sakralnej. Czy w Requiem możemy odnaleźć wpływ ich twórczości na Pana indywidualny styl?


Swoista więź, którą czuję z wymienionymi przez Panią kompozytorami (jest ich więcej), niekoniecznie wynika z wpływów ich twórczości na mój styl. Nie korzystałem więc z cytatów lub zapożyczeń z ich utworów. Dedykacje, które umieściłem w partyturze są raczej próbą dostrzeżenia drogi, którą wybrali i podążali – drogi, polegającej na zagłębianiu się w duchowy i mistyczny aspekt tworzenia muzyki sakralnej.


Requiem zostało zamówione przez Joyful Company of Singers. W jednym z ostatnich wywiadów wspomina Pan jednak, że z pomysłem sięgnięcia po tę formę mierzył się Pan już od jakiegoś czasu. Czuje się Pan kontynuatorem tradycji komponowania wielkich mszy żałobnych czy raczej proponuje Pan swoją własną wizję tej formy?


Kompozytor XXI wieku zafascynowany formą requiem, napotkać może w swoich poszukiwaniach wiele przeszkód i niedogodności, wynikających z tradycji wcześniejszych epok, kiedy kompozytorzy tworzyli takie utwory, aby opłakiwać zmarłych. Liczne przykłady z literatury muzycznej mogą stanowić ogromny zbiór doświadczeń, mogą jednak stać się balastem i ograniczeniem. Tradycja dała mi podstawy, aby w oparciu o dokumenty Kościoła Katolickiego solidnie zastanowić się nad wymową teologiczną tekstu, a przede wszystkim przesłaniem, które liturgia żałobna niesie ze sobą. Aby zacząć od początku, należało pochylić się nad sensem śmierci w wierze chrześcijańskiej. Nie można kojarzyć współczesnej liturgii żałobnej z rozdzieraniem szat, nakładaniem worków pokutnych, zakładaniem woalki, czy tarzaniem się w popiele. Nie ma już zwyczaju rwania włosów i angażowania zawodzących płaczek. Już św. Cyprian z Kartaginy (200 lub 210-258) przypominał, że "nie należy płakać nad tymi, którzy odeszli, ani nakładać czarnych szat, skoro umarli przywdziali białe szaty w niebie".


Jak duża jest rola solistów (sopran i baryton) i jaką funkcję pełni w Requiem orkiestra? Czy dwie wersje Requiem – kameralna, która będzie miała swoje prawykonanie 24 sierpnia w Presteigne, i symfoniczna, którą usłyszymy po raz pierwszy 31 października w Krakowie, różnią się od siebie zasadniczo?


Zapewne ze względów praktycznych Anglicy zamówili u mnie wersję kameralną, z mniejszą orkiestrą. Chciałem jednak uzupełnić ją o niektóre instrumenty dęte i perkusyjne oraz fortepian – stąd powiększenie obsady, służące kolorystyce i brzmieniu. Warstwa wokalna pozostaje taka sama. W ten sposób utwór może być wykonywany zarówno przez duże zespoły filharmoniczne, jak i przez chóry akademickie czy katedralne, których dyrygenci poszukują nowego, ciekawego repertuaru. Dwie części: Pie Jesu i In paradisum są przeznaczone na sopran solo i w wersji z organami zostały wydane przez PWM.


We wspomnianym wywiadzie podkreśla Pan również znaczenie części Psalmus i Alleluja. Via Crucis także zawiera akcent wzbudzający nadzieję i optymizm: piętnastą stację Zmartwychwstanie. W swoich kompozycjach przedstawia Pan radosną wizję wiary chrześcijańskiej. Czy ma ona swoje odbicie także w charakterze samej muzyki? Czy stara się Pan poprzez przeżycie estetyczne rozbudzić w słuchaczu nadzieję i ufność w Wolę Bożą?


Powszechność misji Kościoła i dobroć Boga są podstawą do bycia otwartym i radosnym, mimo różnych trudności, jakie przychodzi nam pokonywać w życiu. Muzyka sakralna pogłębia wiarę i pomaga wnikać głębiej w Tajemnicę, a nadzieja i ufność w Wolę Bożą z niej wynikają i w tym sensie rozumiem swoją misję jako kompozytor.


Jest Pan zwolennikiem silnego związku muzyki sakralnej z liturgią. Jak ważne jest dla Pana, aby Pana muzyka żyła wśród wiernych, także tych, którzy na co dzień nie interesują się muzyką współczesną?


Każdy kompozytor marzy o tym, aby jego muzyka znalazła odbiorcę. Muzyka sakralna niesie wielki ładunek emocji, ale ma jeszcze kilka innych zadań. Należy do nich przede wszystkim mobilizowanie człowieka do refleksji i rozwijania życia wewnętrznego. Myślę, że takie dążenia mogą być wartością dla wszystkich.


Notkę o Requiem poprzedza Pan cytatem z konstytucji duszpasterskiej Gaudium et spes. Czy studiowanie dokumentów Kościoła i pogłębianie wiedzy o prawdach wiary jako część procesu przygotowywania nowego utworu wpływa na jego formę i charakter?


Zawsze starannie przygotowuję się do napisania nowego utworu, zgłębiam tematykę, to swoiste planowanie – formy, wyrazu, przesłania, a zarazem odpowiedzialność w podejściu do materii.

Najczęściej czytane:

Rozdział 11. 2016 – Instytucja kultury – zataczamy koło

PWM przez lata, nawet te najtrudniejsze finansowo, nie rezygnowało ze swoich najważniejszych przedsięwzięć edytorskich, podążając za misją, wręcz testamentem dyrektora Ochlewskiego, który nadał tej oficynie wydawniczej szeroki wymiar narodowy i kulturowy. Wydawnictwo było już bliskie sprywatyzowania. Mimo pokus natury ekonomicznej stale jednak było więcej obaw o to, czy ta szczególna misja PWM-u obroniłaby się przy obcym właścicielu.

Muzyka z Kraju Chopina - premiera tutoriali w języku włoskim

Zaczynamy trzeci tydzień kampanii międzynarodowego projektu "Muzyka z Kraju Chopina", promującego twórczość fortepianową kompozytorów polskich. W ramach projektu przygotowaliśmy tutoriale w pięciu różnych językach. Po materiałach w języku angielskim i francuskim, dzisiaj udostępniamy lekcje w języku włoskim.

Rok muzyki polskiej w szesnastu odsłonach – ANAKLASIS obchodzi pierwsze urodziny

Szesnaście albumów to wynik, którym może poszczycić się marka płytowa ANAKLASIS, powołana do życia przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaledwie rok temu (dokładnie 22 listopada 2019 roku!). Wydawca nie zwalnia tempa i zapowiada kolejne tytuły.

Agata Igras prawykona „II Koncert na flet i orkiestrę” Marty Ptaszyńskiej

Do instytucji przenoszących życie koncertowe do sieci dołącza Filharmonia Warmińsko-Mazurska im. F. Nowowiejskiego w Olsztynie. Jedna z zaplanowanych transmisji obejmuje prawykonanie II Koncertu na flet i orkiestrę Marty Ptaszyńskiej – utworu znajdującego się w katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. 
 

Premiera chińskiego wydania dzieł Fryderyka Chopina

Podczas tegorocznych targów Music China 2020, które są największymi targami muzycznymi na świecie, odbyła się premiera chińskiego wydania dzieł Fryderyka Chopina z serii Wydania Narodowego w wersji studyjnej. W ten sposób Shanghaj Music Publishing House uczciło 210. rocznicę urodzin kompozytora.

XIII Konkurs Muzyki XX i XXI wieku dla Młodych Wykonawców – znamy laureatów

W ostatnim tygodniu października odbyły się przesłuchania uczestników XIII Konkursu Muzyki XX i XXI wieku dla Młodych Wykonawców 2020 organizowanego przez Polskie Towarzystwo Muzyki Współczesnej. Jury w składzie: Anna Dorota Władyczka, Dariusz Przybylski i Maciej Żółtowski wytypowało zwycięzców poszczególnych kategorii. Przyznano także specjalną nagrodę Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.

„Pieśń polska” - jedna z ostatnich książek Profesora Mieczysława Tomaszewskiego już w sprzedaży!

17 listopada obchodzimy rocznicę urodzin jednego z najwybitniejszych muzykologów polskich – Mieczysława Tomaszewskiego. Z tej okazji Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało dla wszystkich czytelników i melomanów wyjątkowy tom zatytułowany: „Pieśń polska”. Jak pisze w posłowiu sam autor: „nie jest to monografia ani podręcznik czy kompendium historyczne, lecz wybór tekstów, powstałych przy tym na przestrzeni wielu lat”.

„Muzyka z kraju Chopina” – materiały w języku francuskim

Zaczynamy drugi tydzień kampanii „Muzyka z kraju Chopina”. Od dzisiaj udostępniamy materiały dla odbiorców języka francuskiego. ‘Na warsztat’ wzięliśmy kompozycje Ignacego Jana Paderewskiego, Juliusza Łuciuka, Karola Kurpińskiego, Zbigniewa Bargielskiego oraz – oczywiście – Fryderyka Chopina.

Komunikat w sprawie pracy Księgarni Firmowej w dniach 16 - 17.11.2020

Szanowni klienci

W dniach 16 - 17.11.2020 z powodu aktualizacji systemu sprzedażowego nasza Księgarnia Firmowa przy al. Krasińskiego 11a w Krakowie będzie zamknięta.

 

Ponowne otwarcie nastąpi w środę 18.11.2020.

 

Za utrudnienia przepraszamy.

Odkryj nowy wymiar muzyki! Polska Biblioteka Muzyczna to ponad 10 000 obiektów w cyfrowym dostępie

Działające od 75 lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne udostępnia swoje unikatowe zasoby. Rusza Polska Biblioteka Muzyczna!