2020-09-14

Do 16 października w Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej trwa wystawa „Chopin, Spisak, Górecki, Kilar. Paryskie awantury”, poświęcona wybitnym polskim kompozytorom, których losy poprowadziły do stolicy Francji. Polskie Wydawnictwo Muzyczne jest partnerem wydarzenia. 
 

Paryż jest od wieków niekwestionowaną „Mekką” artystów, do której przybywają twórcy różnych dyscyplin sztuki, z wszystkich rejonów świata. Podobnie polscy kompozytorzy, przy dogodnej sposobności, pod okiem mistrzów rozwijali swoje talenty, prezentowali się w paryskich salonach i przed paryską publicznością. Bywało, że nawiązane w Paryżu znajomości otwierały im drzwi do wielkiej kariery.

Wystawa „Chopin, Spisak, Górecki, Kilar. Paryskie awantury” prezentuje losy czterech wybitnych polskich kompozytorów. Ukazuje wzajemne relacje i podobieństwa artystów między innymi na tle Paryża – inspirującego artystycznego tygla, ich „trampoliny do sukcesu”. Wystawa poświęcona jest także niezwykłym kobietom – życiowym partnerkom i żonom kompozytorów, których znaczenia w ich życiu nie sposób przecenić.

Fryderyk Chopin we Francji spędził połowę życia i został pochowany na cmentarzu Père Lachaise. Drugi z nich – Michał Spisak – był rodowitym dąbrowianinem. Wiele lat życia spędził w Paryżu i tam został pochowany na cmentarzu Montmartre. Towarzystwa obu kompozytorom w wystawie dotrzymują Henryk Mikołaj Górecki i Wojciech Kilar – o pokolenie młodsi od Spisaka, wychowankowie tej samej uczelni muzycznej w Katowicach. Trzej kompozytorzy zarówno podczas spotkań w Polsce, jak i w Paryżu, nawiązali ze sobą żywe relacje. Łączy ich również postać legendarnej pedagog Nadii Boulanger.

Każdego z prezentowanych w wystawie kompozytorów muzyka fascynowała od dzieciństwa. Dla dwóch spośród nich Paryż stał się drugim domem, dla dwóch pozostałych – przystankiem. Dla wszystkich jednak był miejscem niezwykłym, w którym przeżywali swoje „paryskie awantury”.

Ekspozycja prezentuje oryginalne pamiątki oraz kopie cyfrowe materiałów zgromadzonych w zbiorach polskich bibliotek, muzeów, instytucji i osób prywatnych, udostępnionych w ramach współpracy Pałacowi Kultury Zagłębia. Są to dokumenty, grafiki, fotografie, statuetki, wydawnictwa oraz listy pisane przez kompozytorów do bliskich i przyjaciół.

Komentarz do wystawy został opracowany w oparciu o publikacje monograficzne, artykuły dotyczące życia twórców, przede wszystkich publikację prof. Leona Markiewicza – muzykologa, przyjaciela i admiratora Michała Spisaka oraz biografie Fryderyka Chopina, Henryka Mikołaja Góreckiego i Wojciecha Kilara, autorów polskich i zagranicznych, w tym publikacje wydane przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne: Górecki. Portret w pamięci Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej oraz Górecki Adriana Thomasa.

Wystawa powstała dzięki współpracy z:
• Biblioteką Główną Akademii Muzycznej w Katowicach – udostępnienie szeregu kopii cyfrowych materiałów źródłowych dotyczących Michała Spisaka: fotografii, dokumentów i rękopisów;
• Biblioteką Narodową – udostępnienie kopii cyfrowej korespondencji państwa Spisaków do Henryka Mikołaja Góreckiego;
• Forum Fotografików Polskich – udzielenie zgody na wykorzystanie kopii cyfrowych fotografii Michała Spisaka autorstwa Władysława Sławnego;
• Muzeum Historii Katowic w Katowicach – udostępnienie fotografii Wojciecha i Barbary Kilarów oraz wypożyczenie eksponatów – pamiątek po kompozytorze;
• Muzeum Miejskim „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej – wypożyczenie eksponatów i materiałów z „Domu pamiątek Przeszłości Zofii i Stanisława Bocianowskich” dotyczących postaci Fryderyka Chopina oraz eksponatów Michała Spisaka;
• Polskim Wydawnictwem Muzycznym – wydawcą książek „Górecki” Adriana Thomasa i „Górecki. Portret z pamięci” Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej – udzielenie zgody na obszerne cytowanie wydawnictw w wystawie;
• Społecznym Instytutem Wydawniczym „Znak” – wydawcą książek „Górecki. Geniusz i upór” oraz „Kilar. Geniusz o dwóch twarzach” autorstwa dr Marii Wilczek-Krupy – udzielenie zgody na obszerne cytowanie wydawnictw w wystawie;
• Wydawnictwem Euterpe – udzielenie zgody na publikację listów autorstwa Michała Spisaka;
• Związkiem Kompozytorów Polskich – udzielenie zgody na wykorzystanie kopii cyfrowych fotografii autorstwa Andrzeja Zborskiego i udostępnienie kopii cyfrowych afiszów „Warszawskiej Jesieni”.

Szczególne podziękowania Organizatorzy kierują do:
• Profesora Leona Markiewicza – za otwartość i zgodę na szerokie cytowanie monografii Jego autorstwa pt.: „Michał Spisak 1914-1965”;
• Rodziny Państwa Góreckich – za serdeczność i zgodę na publikację korespondencji.