Aktualności
#Powtórkazmuzyki 3. Minimalizm
2021-03-24
O „minimalizmie w muzyce” pierwszy raz usłyszeliśmy w 1968 roku, kiedy kompozytor i krytyk muzyczny, Michael Nyman, użył tego terminu w tekście poświęconym The Great Digest Corneliusa Cardewa. Michael Nyman zresztą sam później stał się jednym z kompozytorów minimalistycznych. A jak ten nurt miał się w Polsce? Przyglądamy się mu w ramach Powtórki z muzyki.
Obraz tych spośród obecnych w muzyce polskiej zjawisk, które kojarzą się z minimalizmem, pokazuje, że kluczowe wyznaczniki tego nurtu, takie jak np. ograniczenie liczby konstytutywnych dla muzyki jakości, powtarzalność struktur, swoista statyczność i bezczasowość muzycznego przebiegu, znalazły tu wysoce oryginalne ujęcia. Mamy zatem do czynienia z kreatywnym przetworzeniem idei minimalistycznych oraz zakotwiczeniem ich w szerokim kontekście inspiracji religijno-filozoficznych, literackich czy malarskich. Co więcej, polscy kompozytorzy chętnie integrują procedury minimalistyczne z indywidualnym językiem dźwiękowym oraz z szeregiem innych współczesnych technik kompozytorskich (np. sonorystycznych, aleatorycznych, konstruktywistycznych, multimedialnych).
Grafika: TOFU Studio
Ważnym polskim przedstawicielem minimalizmu, pionierem redukcjonizmu i repetywizmu w naszej rodzimej muzyce, jest Tomasz Sikorski, który jest także muzycznym patronem marca w PWM. W związku z tym jeszcze do końca miesiąca wydawnictwa sygnowane jego nazwiskiem znaleźć można na wirtualnych i stacjonarnych półkach księgarni PWM ze specjalnym cenowym rabatem. Nuty Tomasza Sikorskiego czekają także w wydaniu cyfrowym w serwisie nkoda. Kompozytorowi poświęcony był także jeden z odcinków cyklu „Z letniego salonu Zygmunta Krauze”, w którym Zygmunt Krauze opowiada o twórczości przyjaciela, a także o łączącej ich przez lata zażyłości.
minimalizm:
• H. M. Górecki (III Symfonia „Pieśni żałosnych”),
• W. Kilar (Upstairs-Downstairs na 2 chóry dziewczęce lub chłopięce i orkiestrę),
• Z. Krauze (Polichromia na klarnet, puzon, fortepian i wiolonczelę),
• T. Sikorski (Zerstreutes-Hinausschauen na fortepian),
• P. Mykietyn II Koncert wiolonczelowy)
Tekst autorstwa prof. dr hab. Iwony Lindstedt pochodzi z kalendarza PWM na 2021 rok.
Najczęściej czytane:
Prawykonania najnowszych dzieł z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego zapowiadają znakomite koncerty i twórcze działania służące poznaniu zjawisk, poruszaniu ważkich tematów oraz przywołujące wspomnienia odległych podróży do miejsc osobliwych. W marcu, w Krakowie, Strasburgu oraz w Los Angeles, usłyszymy najnowsze dzieła Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil, Agaty Zubel i Marcela Chyrzyńskiego.
Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” zakwalifikował się do programu francuskiego festiwalu One Country, One Film, który prezentuje najnowszą kinematografię z całego świata. 17. edycja festiwalu odbędzie się w dniach 6-21 marca we francuskim Apchat. Pokaz filmu, którego producentem jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaplanowano na piątek 13 marca.
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
