Aktualności
II Symfonia Szymanowskiego, jakiej nie znacie
2021-09-15
„To jest instrumentalne dzieło, jakiego nigdy jeszcze żaden Polak nie napisał…” – tak określił swoją II Symfonię B-dur op. 19 Karol Szymanowski. Utwór niewątpliwie stanowił owoc dojrzałego warsztatu i świadomego zamysłu. Jednak losy kompozycji po prawykonaniu mogą się jeszcze różnie potoczyć… 17 września w Filharmonii Krakowskiej imienia K. Szymanowskiego dzieło zabrzmi w kształcie, w jakim nie było wykowywane od lat.
II Symfonia Szymanowskiego jest dziełem niewątpliwie wybitnym – zaskakuje różnorodnością melodii i zestawień instrumentalnych, wyrafinowaną, wysmakowaną ekspresją. Po pierwszych wykonaniach utwór zdobył serca publiczności w Berlinie (1911), Monachium (1912), Wiedniu (1912) czy Lipsku (1912). Rozpływali się nad nim recenzenci, określając po koncercie jego twórcę jako „kogoś, kto ma pęd ku wielkości” (Richard Specht), z kogo nazwiskiem „będą musiały oswoić się także i niemieckie języki” (“Neue Freie Presse”).
Georg Schünemann po wykonaniu II Symfonii pisał natomiast, że „najlepsze rzeczy daje Szymanowski w wariacjach”. I to właśnie druga część utworu – temat z wariacjami – zasługuje na szczególną uwagę podczas zbliżającego się koncertu. Otóż II Symfonia w swoim pierwotnym kształcie, święcąca triumfy od 1911 do 1921 roku, na potrzeby koncertu w 1922 roku w Bostonie została przez Szymanowskiego skrócona o dwie wariacje. Dzieło w tej wersji weszło ostatecznie do repertuaru, przez co współczesna publiczność nie zna pierwotnego zamysłu kompozytora.
„Powiedzmy sobie szczerze: nie znając wariacji nr 3 i nr 7, które przez lata 1911–1921 stanowiły integralną część II Symfonii – w istocie nie znamy oryginalnego zamysłu dzieła, jego pierwotnego kształtu, formy i ekspresji. Nie znamy dzieła, które przez 10 lat zachwycało słuchaczy europejskich centrów muzycznych”, komentuje Teresa Chylińska, wieloletnia badaczka twórczości Karola Szymanowskiego, redaktor naukowa edycji źródłowo-krytycznej dzieł Karola Szymanowskiego, wydanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Utwór po latach w jego pierwotnej wersji wykonają w swojej siedzibie muzycy Filharmonii Krakowskiej pod batutą Alexandra Humali 17 września o godz. 19:30 w ramach festiwalu „Szymanowski Polska Świat”. Bilety można zakupić lub zarezerwować na stronie internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Artyści powtórzą koncert dzień później o tej samej porze w Studiu Koncertowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. Koncert ten będzie transmitowany na antenie Programu Drugiego Polskiego Radia. Bilety można zarezerwować za pośrednictwem strony internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Zapraszamy na podróż w czasie do roku 1911, kiedy to odbyło się prawykonanie dzieła w jego oryginalnym zamyśle i kształcie.
Najczęściej czytane:
Ideą programu composer.pl jest podarowanie młodym polskim twórcom dwóch tygodni szczególnej inspiracji i wytchnienia od pędzącego świata, tak niespójnego z kompozytorskim skupieniem. W roku 2026 twórczy pobyt na Islandii zaproszonych uczestników potrwa dwa tygodnie, pomiędzy 8 a 25 września.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne oraz Kluboksiegarnia UNA z ogromną przyjemnością zapraszają na spotkanie autorskie z Beatą Bolesławską-Lewandowską. Bohaterem rozmowy stanie się Zygmunt Mycielski – kompozytor, literat, a także bohater monografii Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką wydanej przez PWM. Publikacja ta stanie się punktem wyjścia do rozmowy, którą Mateusz Borkowski poprowadzi 24 czerwca 2026 r. o godz. 17:30. Wstęp wolny.
Marek Grechuta od lat zajmuje wyjątkowe miejsce wśród liryków polskiej piosenki. Tworzył utwory, w których muzyka spotykała się z poezją – sięgał po dzieła literackie dawnych i współczesnych poetów, a także pisał własne wiersze. Jego piosenki wyróżniały się refleksyjnością, wrażliwością i oryginalnymi rozwiązaniami muzycznymi.
Podczas 66. Krakowskiego Festiwalu Filmowego Jakub Piątek otrzymał Złotego Lajkonika dla reżysera najlepszego krótkometrażowego filmu dokumentalnego za film „Bacewicz x Bomsori”. Nagrodę przyznało jury Konkursu Polskiego w składzie: Olga Bobrowska, Łukasz M. Maciejewski i Maria Zbąska.
Kultowe piosenki Zygmunta Koniecznego, które dekady temu pokochała publiczność w nowym opracowaniu Cezarego Duchnowskiego ukażą się w formacie LP. Cieszący się ogromną popularnością album wydany nakładem ANAKLASIS z udziałem Agaty Zubel, Andrzeja Bauera, Bartka Wąsika, Cezarego Duchnowskiego oraz Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Alexandra Humali dostępny w sprzedaży na winylu od 19 czerwca.
Już 12 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Kluboksięgarni UNA w Krakowie na wyjątkowy wieczór muzyczny. Podczas koncertu usłyszymy najnowsze utwory Grzegorza Frankowskiego na kontrabas i fortepian – zarówno w ich oryginalnym brzmieniu, jak i w niepowtarzalnych aranżacjach jazzowych, wzbogaconych o improwizacje.
W czerwcu kompozytorzy współpracujący z Polskim Wydawnictwem Muzycznym prezentują swoje najnowsze dzieła podczas znaczących festiwali oraz ważnych wydarzeń w Polsce i za granicą. Prawykonania utworów Jacka Domagały, Tadeusza Wieleckiego, Joanny Wnuk-Nazarowej, Zygmunta Krauze i Mikołaja Piotra Góreckiego zabrzmią w: Poczdamie (Niemcy), Arnhem (Holandia), Katowicach, Warszawie i Gdańsku.
12 miniatur fortepianowych to zbiór utworów Stefana Feliksa Gąsieńca, które estetyką i wyrazem przenoszą do stylów muzycznych minionych epok. Cykl inspirowany jest historią Warszawy przełomu XIX i XX wieku, a każda miniatura to muzyczny obraz miejsc, postaci i atmosfery stolicy.
W ramach Funduszowego Maja, organizowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, zaprosiliśmy Was do udziału w grze „Escape room z Polską Biblioteką Muzyczną: Karol Szymanowski i zaginiona partytura". Muzyczna zabawa rozegrała się 27 maja w przestrzeni krakowskiej Kluboksięgarni UNA.
Kompozytorem miesiąca, którego dorobek i życiorys pragniemy naświetlić w czerwcu, jest Ludomir Różycki (1883–1953). Za sprawą sukcesów na polu muzyki scenicznej uznawany jest za najważniejszego polskiego autora oper po Moniuszce oraz za twórcę polskiego baletu narodowego. Ponadto walnie przyczynił się do rozwoju polskiej muzyki symfonicznej poprzez swe dzieła orkiestrowe. Muzykę Różyckiego chwalono przede wszystkim za bogatą inwencję melodyczną oraz bardzo kunsztowne operowanie brzmieniem aparatu orkiestrowego.
