Aktualności
II Symfonia Szymanowskiego, jakiej nie znacie
2021-09-15
„To jest instrumentalne dzieło, jakiego nigdy jeszcze żaden Polak nie napisał…” – tak określił swoją II Symfonię B-dur op. 19 Karol Szymanowski. Utwór niewątpliwie stanowił owoc dojrzałego warsztatu i świadomego zamysłu. Jednak losy kompozycji po prawykonaniu mogą się jeszcze różnie potoczyć… 17 września w Filharmonii Krakowskiej imienia K. Szymanowskiego dzieło zabrzmi w kształcie, w jakim nie było wykowywane od lat.
II Symfonia Szymanowskiego jest dziełem niewątpliwie wybitnym – zaskakuje różnorodnością melodii i zestawień instrumentalnych, wyrafinowaną, wysmakowaną ekspresją. Po pierwszych wykonaniach utwór zdobył serca publiczności w Berlinie (1911), Monachium (1912), Wiedniu (1912) czy Lipsku (1912). Rozpływali się nad nim recenzenci, określając po koncercie jego twórcę jako „kogoś, kto ma pęd ku wielkości” (Richard Specht), z kogo nazwiskiem „będą musiały oswoić się także i niemieckie języki” (“Neue Freie Presse”).
Georg Schünemann po wykonaniu II Symfonii pisał natomiast, że „najlepsze rzeczy daje Szymanowski w wariacjach”. I to właśnie druga część utworu – temat z wariacjami – zasługuje na szczególną uwagę podczas zbliżającego się koncertu. Otóż II Symfonia w swoim pierwotnym kształcie, święcąca triumfy od 1911 do 1921 roku, na potrzeby koncertu w 1922 roku w Bostonie została przez Szymanowskiego skrócona o dwie wariacje. Dzieło w tej wersji weszło ostatecznie do repertuaru, przez co współczesna publiczność nie zna pierwotnego zamysłu kompozytora.

„Powiedzmy sobie szczerze: nie znając wariacji nr 3 i nr 7, które przez lata 1911–1921 stanowiły integralną część II Symfonii – w istocie nie znamy oryginalnego zamysłu dzieła, jego pierwotnego kształtu, formy i ekspresji. Nie znamy dzieła, które przez 10 lat zachwycało słuchaczy europejskich centrów muzycznych”, komentuje Teresa Chylińska, wieloletnia badaczka twórczości Karola Szymanowskiego, redaktor naukowa edycji źródłowo-krytycznej dzieł Karola Szymanowskiego, wydanej przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Utwór po latach w jego pierwotnej wersji wykonają w swojej siedzibie muzycy Filharmonii Krakowskiej pod batutą Alexandra Humali 17 września o godz. 19:30 w ramach festiwalu „Szymanowski Polska Świat”. Bilety można zakupić lub zarezerwować na stronie internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Artyści powtórzą koncert dzień później o tej samej porze w Studiu Koncertowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. Koncert ten będzie transmitowany na antenie Programu Drugiego Polskiego Radia. Bilety można zarezerwować za pośrednictwem strony internetowej Filharmonii Krakowskiej.
Zapraszamy na podróż w czasie do roku 1911, kiedy to odbyło się prawykonanie dzieła w jego oryginalnym zamyśle i kształcie.
Najczęściej czytane:
Utwory z tekstami Agnieszki Osieckiej ze zbioru „Pogoda na szczęście” zabrzmią już 22 października, podczas 29. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie, za sprawą występu Chóru Kameralnego Auxilium. Zapraszamy!
W tegorocznym kalendarzu melomana październik to czas jednego z najważniejszych konkursów muzycznych na świecie – 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Z tej okazji Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza na poświęcone kompozytorowi wydarzenia w Krakowie i Poznaniu. Będzie można sprawdzić swoją wiedzę o Wieniawskim, wspólnie kibicować ulubionym artystom, a nawet wcielić się w rolę konkursowego jurora.
Serdecznie zapraszamy na spotkanie poświęcone pamięci Teresy Chylińskiej – wybitnej muzykolog, edytorki i badaczki twórczości Karola Szymanowskiego. Spotkanie odbędzie się 15 października 2026 r. o godz. 18.00 w Kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego UNA.
Kiedy rozpoczęła się nowoczesność? Dlaczego muzyka jest tak ważna w historii? Czy Monteverdiego i Schönberga więcej łączy, czy dzieli? Interdyscyplinarna seria Biblioteka Res Facta Nova powiększa się właśnie o dzieło przełomowe – „Czas rozstrojony. Muzyka i nadejście ery nowoczesnej” Juliana Johnsona. To książka, która odmienia pespektywę odczytywania historii muzyki, a przy tym stanowi intrygującą i wciągającą lekturę. Premiera już dziś.
W dniach 8-10 października 2026 roku w Bielsku-Białej odbędzie się 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. H.M. Góreckiego. Z racji przyznania miastu tytułu Polskiej Stolicy Kultury bohaterami festiwalu zostali twórcy i artyści z nim związani.
Jedną z głównych misji, związanych z rozwojem Polskiej Biblioteki Muzycznej, jest wyjście naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom użytkowników portalu. Okazją do podzielenia się pomysłami i wdrażanymi planami modernizacji witryny stało się 6. Forum Dobrych Praktyk we Wrocławiu pod hasłem „Biblioteka w sieci powiązań: użytkownik, technologia, współpraca”.
Krótkometrażowy dokument „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka coraz szerzej trafia do międzynarodowej publiczności. Film, poświęcony spotkaniu południowokoreańskiej skrzypaczki Bomsori Kim z muzyką Grażyny Bacewicz, zostanie zaprezentowany podczas kolejnych festiwali filmowych w Warszawie, Reykjaviku i Barcelonie.
Kontakt. Sonoromanza to opera Alka Nowaka i literacki debiut Pawła Sołtysa w świecie muzyki klasycznej. Współczesna opowieść o tęsknocie, pragnieniu rozmowy i potrzebie bliskości w wykonaniu Joanny Freszel, Karola Kozłowskiego oraz AUKSO Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia. Premierowa płyta ANAKLASIS dostępna jest od 2 października na krążkach CD i w serwisach streamingowych.
W październiku, przy okazji 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, spoglądamy na sylwetkę patrona tego wydarzenia. Ten wirtuoz, uważany za najważniejszego polskiego skrzypka wszech czasów, pozostawił po sobie szereg utworów solowych, kameralnych i koncertujących, stale obecnych w kanonie repertuaru wiolinistycznego.
Październik przyniesie serię prawykonań najnowszych kompozycji twórczyń i twórców reprezentowanych przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne. Nowe utwory Zygmunta Krauzego, Alka Nowaka, Joanny Woźny, Ewy Fabiańskiej-Jelińskiej, Agaty Zubel, Pawła Malinowskiego, Andrzeja Kwiecińskiego i Aleksandra Lasonia zabrzmią w Polsce oraz w Japonii, Niemczech i Austrii.