Aktualności
PAŹDZIERNIK: historia muzyką pisana
2022-10-26
Jak niemal każda dziedzina sztuki, muzyka przyswaja i przemienia emocje, napięcia, problemy współczesnych jej wydarzeń w dźwięki. Wskazuje miejsca wrażliwe. Wypowiada to, co w słowa ubrać trudno. Takie romantyczne rozumienie muzyki zakorzeniło się wśród polskich twórców. Tu jest miejsce zarówno na martyrologię, jak i na budowanie chwalebnej wizji przeszłości. Pielęgnowanie narodowych mitów i z nimi polemikę.
W muzyce odnaleźć można sens historii, którego często bezskutecznie poszukujemy w samych wydarzeniach. Jako element kultury muzyka nie tyle buduje wspólnotę – wiele razy przekonaliśmy się, że trudno coś takiego zadekretować, zresztą gusta i przekonania są różne – co pozwala się w niej odnaleźć, przeżyć emocje, a czasem wręcz nazwać je.
Polska historia jest bogata i w ramach jej upamiętniania warto sięgać nieco dalej niż po zawsze te same dzieła Chopina czy Góreckiego. Szczególnie ciekawy jest zasób dzieł powstałych dla uczczenia pięćsetlecia urodzin Mikołaja Kopernika i 430. rocznicy jego śmierci – utworów wchodzących niemal w wymiar kosmiczny powstało wtedy wiele i chyba niesłusznie później odłożono je na bok. W 2023 roku przypadnie kolejna okrągła rocznica – może warto przypomnieć sobie kilka ważnych utworów? To przecież historia, z której powinniśmy być dumni. Zarówno z nauki, jak i powstałej w związku z nią muzyki.
Adam Suprynowicz

Grafika: Dobry Skład
Propozycje utworów z katalogu PWM:
Edward Bury (1919–1995), Treny warszawskie (1975), 20'
Jan Fotek (1928–2015), Cantatina Copernicana (1973), 9'
Jan Krenz (1926–2020), Elegia katyńska (2009), 7'
Henryk Opieński (1870–1942), Zygmunt August i Barbara, poemat symfoniczny (1911), 17'
Ludomir Różycki (1883–1953), Stańczyk, scherzo symfoniczne (1900), 10'
Bolesław Szabelski (1896–1979), Mikołaj Kopernik, poemat symfoniczny (1975), 12'
Bolesław Woytowicz (1899–1980), Poemat żałobny – Józef Piłsudski in memoriam (1935), 25'
Najczęściej czytane:
Refleksje i mistyka nad różnymi obszarami życia to wątki towarzyszące utworom, których prawykonania odbędą się w grudniu. Nowych dzieł kompozytorów współpracujących z Polskim Wydawnictwem Muzycznym będzie można posłuchać w Katowicach oraz Bydgoszczy.
Już 7 grudnia w Studiu S1 w Warszawie specjalnym koncertem swoje osiemdziesiąte urodziny będzie obchodził „Ruch Muzyczny” – najstarsze czasopismo o muzyce klasycznej w Polsce. W programie znajdą się m.in. kompozycje dawnych, legendarnych redaktorów naczelnych – Stefana Kisielewskiego i Zygmunta Mycielskiego
Dziedzictwo muzyczne w nowym formacie — prezentacja portalu Polska Biblioteka Muzyczna podczas XVI Ogólnopolskiej Konferencji Bibliotekarzy Muzycznych pod hasłem "Muzykalia w zmieniającym się otoczeniu bibliotecznym – integracja, współpraca, harmonia".
Z okazji jubileuszu 80-lecia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, zasłużeni pracownicy Oficyny oraz związani z nią autorzy i przedstawiciele polskiego środowiska muzycznego zostali uhonorowani odznaczeniami państwowymi. Samo wydawnictwo otrzymało też Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
I Koncert fortepianowy e-moll op. 11 w rzeczywistości powstał kilka miesięcy po II Koncercie f-moll op. 21; „zamieniona” opusowa numeracja wynika z dat wydań obu utworów. Dziś pochylimy się nad późniejszym z tych dwóch z dzieł, dojrzalszym i kreślonym pewniejszą ręką. W kolejnej odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się koncertowym programom, sztambuchowym wyznaniom i pożegnaniu z Ojczyzną.
Choć o życiu i twórczości Fryderyka Chopina napisano już niemal wszystko, jego dwie podróże do Brytanii wciąż pozostają mało znanym epizodem biografii. Książka Petera Willisa „Chopin w Brytanii” rzuca nowe światło na ten fragment życia kompozytora, wypełniając lukę w dotychczasowych badaniach. Teraz nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego ukazuje się po raz pierwszy w polskim tłumaczeniu.
Problemy z librettem, kolejne niezrealizowane premiery, konflikt z Londynem i wreszcie zaginięcie partytury – Philaenis, pierwsza opera Romana Statkowskiego, zdawała się nie mieć szczęścia… W kolejnej odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się zrządzeniom losu, Pyrrusowym zwycięstwom i długiej drodze na Parnas.
12 listopada 2025 roku przypada setna rocznica śmierci Romana Statkowskiego – polskiego kompozytora nurtu późnoromantycznego i pedagoga, ucznia m.in. Władysława Żeleńskiego, Nikołaja Sołowiowa i Antona Rubinsteina, a (wedle niektórych źródeł) także Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. Ciekawy wybór twórczości fortepianowej tego kompozytora, nową instrumentację jego opery Philaenis oraz album z jazzowymi impresjami inspirowanymi operą Maria można znaleźć w katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.
Marcel Chyrzyński tworzy muzykę akustyczną, elektroakustyczną i elektroniczną. Jest również twórcą muzyki do spektakli teatralnych – jego zainteresowania skierowane są głównie na teatr współczesny. W listopadzie jest naszym Kompozytorem Miesiąca i uchyla drzwi do swojej pracowni, w której odnajdziemy m.in. partytury najnowszych utworów, niezwykłe kolekcje japońskich drzeworytów, czy imponujący zestaw… fajek.
Dorian Gray – operowa odsłona jedynej powieści Oscara Wilde’a na scenie Teatru Wielkiego w Poznaniu. Niewinność i niczym nieskażone piękno w pułapce kultu młodości w operze skomponowanej przez Elżbietę Sikorę i w inscenizacji Davida Pountneya. Za pulpitem dyrygenckim maestro Jacek Kaspszyk.