Aktualności
Aleksander Pogorilec: kilka słów o grudniowym Kompozytorze miesiąca
2022-12-16
Tegoroczną odsłonę akcji Kompozytor miesiąca zamyka postać Aleksandra Pogorilca. O jego zainteresowaniach, doświadczeniach muzycznych i najciekawszych utworach pisze Karolina Dąbek.
Aleksander Pogorilec to skrzypek i altowiolista, autor kompozycji pedagogicznych i ceniony nauczyciel. Uczy w szkołach muzycznych w Kolbuszowej i w Strzyżowie, jest członkiem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Podkarpackiej im. Artura Malawskiego w Rzeszowie. Wcześniej pracował jako muzyk orkiestrowy – w Operze i Filharmonii w Doniecku. Ukończył studia z instrumentalistyki w Państwowej Akademii Muzycznej im. Sergiusza Prokofiewa w Doniecku i tam też na zajęciach fakultatywnych poznawał podstawy komponowania.
Doświadczenia z gry zespołowej z powodzeniem wykorzystuje we własnej muzyce. Większość z jego utworów to kompozycje na składy kameralne, pisane w różnych stylach, dla młodych wykonawców na różnym poziomie zaawansowania. Pogorilec wie, jak ważna jest przyjemność płynąca ze wspólnego muzykowania. Komentując swoje utwory często zaznacza, że gdy gra się nie samemu, ale z przyjaciółmi ze szkoły, to „radość jest tym większa – jak w zabawie”. Pierwszymi wykonawcami miniatur Pogorilca zazwyczaj są jego uczniowie – to dla nich powstaje ta muzyka, dostosowana do ich potrzeb i przeznaczona na aktualnie formujące się składy.
Aleksander Pogorilec lubi czytać, malować, kolekcjonować, podróżować, odwiedzać zagraniczne muzea i teatry, grywa w szachy. Z wyjazdów, obok ulotnych wrażeń, przywozi czasem również muzyczne inspiracje. W jego instrumentalnych miniaturach znaleźć można wiele odniesień do folkloru lub popularnych piosenek z różnych krajów: polskich, ukraińskich czy gruzińskich ludowych melodii (Wariacje na temat gruzińskiej piosenki „Suliko” na altówkę z fortepianem), charakterystycznych bałkańskich rytmów (Taniec bałkański na troje skrzypiec). Jest też autorem zbiorów opracowań kolęd i pastorałek na składy skrzypcowe, w których sięgnął po tradycyjne bożonarodzeniowe śpiewy nie tylko z Polski, ale też z Anglii, Niemiec, Hiszpanii, Włoch, Norwegii, Słowacji, Szwajcarii, Stanów Zjednoczonych.
W niektórych utworach Pogorilca znajdziemy ciekawe ilustracyjne zabiegi. W Ekspresie słychać turkoczącą w stałym rytmie, rozpędzającą się lokomotywę, a chybotliwe metrum 5/4 oraz dowcipne przednutki i glissanda opisują charakter zabawkowej Wańki-wstańki. Z kolei Wycieczka na karuzelę stanowi rozbudowaną muzyczną opowieść, pełną rozkołysanych motywów i odniesień do walca oraz muzyki cyrkowej. Autor często sięga też po charakterystyczne odmiany tańców z różnych stron świata (np. w Mazurku, Polce, Tangu, Habanerze) i z różnych okresów historycznych. W Suicie g-moll w starodawnym stylu odwołuje się do formy i typowych cech suity barokowej. Czworo skrzypiec raz łączy się w łagodnych harmoniach niczym czterogłosowy chór (Preludium, Sarabanda), raz konkuruje ze sobą w polifonicznych imitacjach tematu (Courante, Guige). W Allemande wdzięczna melodia zostaje wydobyta na pierwszy plan, z kolei w Bourreé mamy do czynienia z dialogowaniem dwóch duetów. Proste układy i zrozumiała forma sprawiają, że utwory te stanowią świetną rozgrzewkę przed sięgnięciem po trudniejszą, klasyczną literaturę.
Jeszcze w tym miesiącu publikacje Aleksandra Pogorilca dostępne są w naszej księgarni stacjonarnej i e-sklepie ze specjalnym rabatem. Zachęcemy także od przeglądania naszych utworów w aplikacji nkoda, gdzie utwory Pogorilca i innych kompozytorów związanych z Polskim Wydawnictwem Muzycznym dostępne są zaraz po zalogowaniu!
Najczęściej czytane:
Powraca popularny cykl „Kompozytor miesiąca”, w którym przybliżamy sylwetki i dzieła twórców z katalogu PWM. W lutym przedstawiamy postać jednego z najważniejszych polskich kompozytorów i pianistów XIX wieku, kontynuatora tradycji Chopina, ucznia i przyjaciela Liszta, twórcy Kwintetu fortepianowego g-moll – najwybitniejszego dzieła polskiej kameralistyki romantycznej. Mowa o Juliuszu Zarębskim.
Kompozytorka, skrzypaczka, czołowa polska artystka XX wieku. Niegdyś odnosiła międzynarodowe sukcesy jako koncertująca solistka, teraz na estradach koncertowych coraz częściej pojawia się jej twórczość. Mowa o bohaterce książki Małgorzaty Gąsiorowskiej Grażyna Bacewicz. W mojej muzyce dużo się dzieje. Premierą Polskie Wydawnictwo Muzyczne świętuje 117 rocznicę urodzin pochodzącej z Łodzi kompozytorki.
Krakowskie biuro Polskiego Wydawnictwa Muzycznego od lutego 2026 roku mieści się pod nowym adresem przy Alei Pokoju 1, w budynku K1. Zmiana podyktowana jest generalnym remontem dotychczasowej, głównej siedziby Wydawnictwa. Adres oddziału PWM w Warszawie pozostaje bez zmian (ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa).
Choć Władysław Żeleński jest niezwykle ważną postacią polskiej kultury, jego nazwisko kojarzone jest zazwyczaj z osobą syna – słynnego Tadeusza „Boya”. Z pomocą przychodzi Polskie Wydawnictwo Muzyczne, którego nakładem właśnie na półki księgarń trafia Żeleński – kieszonkowa publikacja z serii „Małe Monografie”, której Władysław jest bohaterem. Wyrazisty portret kompozytora nakreślili w pisarskim duecie Maciej i Jan Negreyowie. Premiera książki już dziś.
Nagrania kolejnych dziesięciu utworów akordeonowych Andrzeja Krzanowskiego z drugiego okresu jego twórczości (1979-1982) można usłyszeć na portalu poświęconym kompozytorowi oraz na kanale Fundacji imienia Andrzeja Krzanowskiego na YouTube. Jest to zapis koncertu TRYPTYK, który odbył się w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w październiku 2025 roku.
FIPADOC 2026 (Festival International Documentaire) to jeden z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu. Wydarzenie, odbywające się co roku we francuskim Biarritz, tradycyjnie zainauguruje kalendarz kluczowych światowych imprez dokumentalnych. W programie festiwalu znalazł się film „Bacewicz x Bomsori” w reżyserii Jakuba Piątka – premierowy pokaz filmu odbędzie się w niedzielę, 25 stycznia.
Z optymizmem witamy Nowy Rok wypatrując nadchodzących premier najnowszej muzyki polskiej. W styczniu po raz pierwszy zabrzmią utwory Alka Nowaka i Hanny Kulenty. Będzie można wysłuchać ich zarówno w kraju, jak i za granicą.
Kolędy, pastorałki, kantyczki… W ostatniej w tym roku odsłonie cyklu „Historia pewnego utworu” przyjrzymy się polskim pieśniom bożonarodzeniowym – od tych adaptowanych ze średniowiecznej hymnografii łacińskiej po niekonwencjonalne opracowania Witolda Lutosławskiego.
W niedzielny poranek 21 grudnia, chwilę przed godziną dziewiątą, z Krakowa wyruszył Pociąg Wypełniony Muzyką, inaugurując ogólnopolską akcję Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Jubileuszowy pociąg zakończył w wielkim stylu całoroczne obchody 80-lecia oficyny.
Od osiemdziesięciu lat Polskie Wydawnictwo Muzyczne wspiera rozwój polskiej kultury muzycznej na świecie. Jubileuszowy rok 2025 obfitował w huczne wydarzenia, premiery i projekty realizowane zarówno w kraju, jak i za granicą. Od nowych publikacji nutowych i książkowych, przez wydawnictwa płytowe i zasoby cyfrowe, po koncerty, edukację i międzynarodowe współprace – PWM z dumą podsumowuje dwanaście miesięcy intensywnej działalności.
