Aktualności
O obliczach dzieł Krzysztofa Pendereckiego. Kolejny tom popularnych felietonów Andrzeja Chłopeckiego
2023-11-21
Refleksje czołowego krytyka muzyki polskiej ubiegłego wieku, droga twórcza Krzysztofa Pendereckiego opisana i zebrana w jednym tomie, wreszcie czujne oko, wartki język oraz przenikliwe podejście badawcze. To wszystko odnaleźć można w najnowszej publikacji Polskiego Wydawnictwa Muzycznego Pasja do Pendereckiego wydanej z okazji 90. rocznicy urodzin kompozytora.
Krzysztof Penderecki to jeden z najbardziej znanych i rozpoznawanych na całym świecie polskich autorów muzyki współczesnej. Jego kompozycje, pełne nowatorskich rozwiązań, powstawały na przestrzeni ponad 60 lat, skutecznie kształtując krajobraz polskiej sztuki. O muzyce Pendereckiego napisano wiele, a jego twórczość wciąż budzi wiele emocji, przyciągając zagorzałych zwolenników, jak i krytyków, gotowych do skomentowania każdego przejawu jego działalności.
Znawca muzyki współczesnej i pierwszoplanowa postać polskiej krytyki muzycznej ostatnich dekad – Andrzej Chłopecki – niejednokrotnie powtarzał, że to właśnie Krzysztof Penderecki stworzył go jako krytyka. Fascynacja twórczością kompozytora sięga samego początku działalności Chłopeckiego, co sprawia, że muzyka polskiego mistrza systematycznie powraca w kolejnych pismach, recenzjach, tekstach, stając się trwałym obiektem zainteresowania muzykologa.
Pasja do Pendereckiego to już czwarty tom serii przybliżającej najistotniejsze teksty wybitnego teoretyka i krytyka muzycznego. Tytuł publikacji dobrany został nieprzypadkowo, bowiem nawiązując do ogromnego zaangażowania Chłopeckiego w twórczość mistrza, jednocześnie przywołuje dzieło niezwykle dla niego ważne. Pasja według św. Łukasza to utwór, któremu poświęcił swoją pracę magisterską, tym samym przypieczętowując swoją drogę zawodową. To także element wyznaczający architekturę publikacji – rozważania o Pasji rozpoczynają zbiór, zarazem zamykając go skróconym wariantem wspomnianej pracy dyplomowej.
Pasja do Pendereckiego to zbiór jedyny w swoim rodzaju. Przeplatają się tu zarówno recenzje, sprawozdania, relacje i szkice, jak i obszerne eseje, diagnozy, artykuły i felietony, omawiające kolejno twórczość religijną Pendereckiego, filmową i operową oraz instrumentalną. To także świadectwo niezwykłej, unikatowej, ale i skomplikowanej relacji, która ukształtowała się pomiędzy krytykiem a kompozytorem, i która ewoluowała na przestrzeni czasu. Relacji pełnej szacunku, obopólnej sympatii, ale także niepozbawionej krytycznego spojrzenia. Po śmierci muzykologa Krzysztof Penderecki wspominał podczas audycji Agaty Kwiecińskiej:
Nasze drogi schodziły się i rozchodziły. Był postacią bardzo barwną, impulsywną, znakomite pióro, bezkompromisowy. (…) Miał poza tym dobrą rękę do wyławiania młodych talentów – stawiał zawsze na młodych kompozytorów, wykonawców. Był artystą. Bardzo inteligentny. Ja go bardzo lubiłem zawsze, nie zawsze się z nim zgadzałem, często sprzeczaliśmy się, ale szanowałem jego poglądy.
O autorze książki:
Andrzej Chłopecki (1950–2012). Muzykolog, znawca muzyki współczesnej i jej żarliwy egzegeta, pierwszoplanowa postać polskiej krytyki muzycznej ostatnich dekad. Jako wieloletni redaktor Polskiego Radia, dyrektor artystyczny festiwali Aksamitna Kurtyna i Musica Polonica Nova oraz członek komisji programowej Warszawskiej Jesieni, „komponował komponowanie kompozytorów” poprzez zamówienia i inspiracje, współtworząc historię muzyki polskiej ostatnich dekad. Był nie tylko autorem fascynujących audycji o muzyce XX i XXI wieku w Programie 2 Polskiego Radia, lecz kształtował także działalność Radia jako instytucji kultury. Autor setek tekstów (m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, „Ruchu Muzycznym”, „Odrze”, „MusikTexte”), który w swych przenikliwych sądach
i bezkompromisowych diagnozach stanowił wzór odwagi i niepowtarzalnego stylu. Niniejszy zbiór niemal 40 tekstów, pisanych przez Andrzeja Chłopeckiego na przestrzeni całego życia zawodowego, jest świadectwem jego największej pasji jako krytyka muzycznego – pasji do twórczości Krzysztofa Pendereckiego.
Premierową książkę już od 23 listopada br. będzie można znaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych: pwm.com.pl, empik.com, alenuty.pl, liber.pl oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
Więcej na: FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER
Najczęściej czytane:
Zapraszamy na koncert Marty Mołodyńskiej-Wheeler i Grzegorza Manii, który odbędzie się już 23 września o godzinie 18 w kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na krakowskim Rynku. W programie znajdą się utwory artystki – kompozytorki i pianistki – przeznaczone na fortepian solo i na cztery ręce.
ANAKLASIS ponownie sięga do skarbnicy polskiej fonografii – tym razem w poszukiwaniu DNA romantycznego wirtuoza. W roku Konkursu Wieniawskiego wytwórnia przywraca do życia historyczne nagrania obu koncertów skrzypcowych kompozytora. W interpretacjach Oleha Krysy i Romana Totenberga pobrzmiewa jednak coś więcej niż tylko echa dawnych mistrzów…
9 września w Sali Białej poznańskiego Hotelu Bazar odbyła się konferencja prasowa 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Muzyczne zmagania 50 uczestników z całego świata będziemy mogli oglądać od 8 do 25 października. Polskie Wydawnictwo Muzyczne i „Ruch Muzyczny” są partnerami wydarzenia.
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
W jesień, wraz z wrześniowymi premierami najnowszej muzyki polskiej, wchodzimy ani zuchwale, ani lękliwie – zgodnie z mottem Gdańska. To właśnie w tym mieście zabrzmią pierwsze prawykonania. We wrześniu będziemy przysłuchiwać się nowym utworom polskich kompozytorów w Gdańsku, Warszawie i Walencji. Po raz pierwszy usłyszymy dzieła Tadeusza Wieleckiego, Lidii Zielińskiej, Krzysztofa Knittla i Agaty Zubel.
Morceau de concert op. 204 na róg i fortepian Marcelego Popławskiego to prawdopodobnie najwcześniejszy polski wirtuozowski utwór solowy na waltornię, a aktualny stan badań wskazuje, że być może nawet jest jedynym, jaki zachował się z tego okresu. Z adnotacji zamieszczonej na końcu rękopisu wynika, że kompozycja została ukończona 23 stycznia 1919 roku, podczas pobytu kompozytora w Żytomierzu.
We wrześniu spoglądamy na postać kompozytora miesiąca, którym jest Roman Statkowski (1859-1925). Jego droga twórcza to interesujący przykład przemian zachodzących na przełomie epok – schyłku romantyzmu i czasu narodzin nowych postaw estetycznych zapowiadających modernizm.
Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaprasza nauczycieli szkół muzycznych na 23. Dzień Edukacji Muzycznej – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kalendarz szkolny i akademicki polskiego środowiska muzycznego. Tegoroczny kongres odbędzie się 20 listopada 2026 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. S. Moniuszki w Łodzi.
