Aktualności
Jak zmienić dźwięki w muzykę? „Biblia pianistów” powraca po 55 latach
2025-09-30
Ceniona w środowisku publikacja Henryka Neuhausa po wielu latach doczekała się nowego wydania. „Sztuka pianistyczna. Notatki pedagoga” to jedna z najsłynniejszych książek metodycznych napisana przez legendarnego pianistę, pedagoga i mentora wirtuozów XX wieku. W 55 rocznicę pierwszego polskiego wydania publikacja powraca do księgarń w unowocześnionej edycji. Premierę książki Polskie Wydawnictwo Muzyczne zaplanowało na ustanowiony przez UNESCO Międzynarodowy Dzień Muzyki, który przypada 1 października.
Henryk Neuhaus uważany jest za jednego z najwybitniejszych pedagogów fortepianu XX wieku. Do grupy jego najsłynniejszych uczniów zalicza się Światosława Richtera, Emila Gilelsa, Władimira Krajniewa czy Eliso Virsaladze. Kuzyn Karola Szymanowskiego i towarzysz jego licznych podróży stał się jednocześnie pierwszym wykonawcą wczesnych utworów fortepianowych kompozytora. Jako koncertujący solista i kameralista przywiązywał wielką wagę do warsztatu pianistycznego, prawidłowego funkcjonowania aparatu ruchowego i właściwej aplikatury. Zasiadał dwukrotnie w jury (w 1937 i 1960 roku) Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie.
Jak myśleć o muzyce?
Mimo że od pierwszego polskiego wydania minęło już 55 lat, „Sztuka pianistyczna” Henryka Neuhausa wciąż pozostaje aktualna. Publikacja pełna ponadczasowych wskazówek i porad przetrwała próbę czasu i niezmiennie pomaga pedagogom w nauczaniu muzyki. Neuhaus pokazuje, jak uniknąć najczęściej popełnianych błędów pedagogicznych i tym samym ukierunkować rozwój młodych muzyków w najważniejszym dla nich czasie – w momencie formowania się osobowości artystycznej i utrwalania odruchów związanych z fizjologią gry. Skierowana do pianistów sprawdzi się również jako uniwersalny przewodnik na drodze do pogłębiania świadomości wykonawczej – dla wszystkich artystów, którzy chcą z uważnością kształtować swój warsztat wykonawczy.
Dawna vs. nowa
Książkę uzupełnia przedmowa autorstwa Konrada Skolarskiego – polskiego pianisty i pedagoga, wykładowcy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. W publikacji wykorzystane zostało tłumaczenie Artura Taubego obecne w pierwszym polskim wydaniu sprzed 55 lat. Uwspółcześnione zostały ortografia i interpunkcja, natomiast zachowano obecne w oryginale słowa, zwroty i formy gramatyczne, charakterystyczne dla stylu i zasad językowych z lat 60. XX wieku. Dodano też nowe przypisy, które porządkują i aktualizują informacje w kontekście zmian jakie zaszły od czasu napisania książki (1958).
Prawa czy lewa?
„Sztuka pianistyczna” zyskała również nową oprawę wizualną. Okładka zaprojektowana została w dwóch różnych wariantach. Na symbolicznej klawiaturze ukształtowanej z liter, ułożona jest ręka pianisty. Na okładkach połowy nakładu jest to prawa dłoń, na pozostałych – lewa. A wszystko to widać z „perspektywy osoby grającej”. Publikacja stanowi również pierwszy tom nowo powstałej serii „Sztuka i Metoda”, której celem jest ukazanie różnych aspektów pedagogiki muzycznej w relacyjnym uniwersum mistrz-uczeń/uczeń-mistrz.
Premierową publikację można odnaleźć w stacjonarnej księgarni PWM, księgarniach internetowych, m.in.: pwm.sklep.pl, oraz dobrych księgarniach muzycznych w całym kraju.
O autorze:
Henryk Neuhaus (1888–1964) – pianista i pedagog urodzony w Jelizawietgradzie (obecnie Kropywnycki). Początkowo gry fortepianowej uczył się u ojca, następnie swoje umiejętności muzyczne rozwijał pod kierunkiem wuja Feliksa Blumenfelda. Studiował kompozycję w klasie Paula Juona w Berlinie, gdzie pogłębiał tez swoje zdolności pianistyczne pod kierunkiem Leopolda Godowskiego; w latach 1912–1914 podjął u niego studia w Akademie der Tonkunst w Wiedniu. W 1915 roku uzyskał dyplom Konserwatorium w Petersburgu. Był częstym gościem w Tymoszówce – rodzinnym domu Karola Szymanowskiego, towarzyszem licznych podroży kompozytora, pierwszym wykonawcą jego wczesnych utworów fortepianowych. W latach 1919–1922 pracował w Konserwatorium w Kijowie, a od 1922 roku do końca życia był związany z Konserwatorium Moskiewskim (w latach 1935–1937 pełniąc obowiązki rektora tej uczelni). Koncertował jako solista i kameralista. Eksponując swobodę i indywidualność interpretacyjną oraz naturalność gry, przywiązywał wielką wagę do warsztatu pianistycznego, prawidłowego funkcjonowania aparatu ruchowego i właściwej aplikatury. Wykształcił plejadę światowej sławy pianistów, między innymi: Światosława Richtera, Emila Gilelsa, Jakowa Zaka, Stanisława Neuhausa, Jewgienija Malinina, Radu Lupu, Jewgienija Mogilewskiego.
Najczęściej czytane:
Muzyka L.U.C.-a (Łukasza Rostkowskiego) do filmu Chłopi doczekała się opracowania na fortepian. Publikacja przygotowana przez Stefana Feliksa Gąsieńca i wydana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne pozwala pianistom sięgnąć po jeden z najbardziej charakterystycznych elementów artystycznego świata filmu – w przystępnej i czytelnej formie.
Jak brzmiała muzyka baroku i ile swobody miał wykonujący ją muzyk? Czy zapis nutowy mówił mu wszystko, czy pozostawiał przestrzeń na improwizację? I dlaczego te same melodie zdobiono inaczej we Francji, a inaczej we Włoszech? Zapraszamy na minirecital i spotkanie z profesorem Markiem Toporowskim 8 października o godz. 18:00 w kluboksięgarni UNA, podczas którego poznamy z bliska muzykę epoki baroku.
Warszawa ponownie staje się stolicą muzyki najnowszej, a to za sprawą ruszającej 69. Edycji Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. W tym roku hasłem przewodnim imprezy są „Znaki”. Polskie Wydawnictwo Muzyczne – Partner Festiwalu – zaprasza na dwa spotkania autorskie, wokół premierowych publikacji poświęconych postaciom związanym z festiwalem.
Motywy muzyczne, próbki dźwiękowe i wizualne, słowa, głoski, grafiki, gesty, taniec, światło i aranżacja przestrzeni. 69. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" odbędzie się w dniach 18-26 września 2026 roku pod niezwykle nośnym i fascynującym hasłem "Znaki".
Zapraszamy na koncert Marty Mołodyńskiej-Wheeler i Grzegorza Manii, który odbędzie się już 23 września o godzinie 18 w kluboksięgarni Polskiego Wydawnictwa Muzycznego na krakowskim Rynku. W programie znajdą się utwory artystki – kompozytorki i pianistki – przeznaczone na fortepian solo i na cztery ręce.
ANAKLASIS ponownie sięga do skarbnicy polskiej fonografii – tym razem w poszukiwaniu DNA romantycznego wirtuoza. W roku Konkursu Wieniawskiego wytwórnia przywraca do życia historyczne nagrania obu koncertów skrzypcowych kompozytora. W interpretacjach Oleha Krysy i Romana Totenberga pobrzmiewa jednak coś więcej niż tylko echa dawnych mistrzów…
9 września w Sali Białej poznańskiego Hotelu Bazar odbyła się konferencja prasowa 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. Muzyczne zmagania 50 uczestników z całego świata będziemy mogli oglądać od 8 do 25 października. Polskie Wydawnictwo Muzyczne i „Ruch Muzyczny” są partnerami wydarzenia.
Na wrzesień Polskie Wydawnictwo Muzyczne przygotowało aż cztery książkowe premiery. Tym razem czytelnicy będą mogli wybrać się w podróż przez XX i XXI wiek, poznając ważne dla polskiej muzyki postaci – od Karola Szymanowskiego przez Józefa Kofflera, Tomasza Sikorskiego po Lidię Zielińską. Wśród nowości znalazła się zarówno zwięzła monografia, jak i obszerne opracowanie, katalog tematyczny, a także rozmowa pełna wspomnień i anegdot. Cztery książki, różne perspektywy i sporo muzyki do odkrycia – w nowych publikacjach każdy znajdzie własny sposób na spotkanie z muzyką XX wieku.
14 września w prestiżowym Teatro Petruzzelli w Bari odbędzie się włoska premiera dwuaktowej opery Zygmunta Krauze, opowiadającej o przejmujących losach Bony Sforzy d’Aragona. Wystawienie tego dzieła w Bari ma wymiar symboliczny – to właśnie w tym mieście tytułowa bohaterka spędziła ostatnie lata życia i została pochowana.
Muzyka Antonia Vivaldiego wciąż zachwyca, inspiruje i prowokuje do nowych interpretacji. Już 13 września o godz. 18.30 w Sali Złotej Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie odbędzie się spotkanie poświęcone jednemu z najbardziej fascynujących kompozytorów w historii muzyki. O Vivaldim, jego twórczości, inspiracjach i nowych interpretacjach opowiedzą w rozmowie Mateusz Borkowski i Stanisław Słowiński. Wstęp za okazaniem biletów na koncert „Vivaldi Experience”.
